Notos: Hayal Adası

NOTOS'TAN AYIN FIRSATI!

2012-02-09T13:04:00.004+02:00

NOTOS’UN BÜTÜN SAYILARINI EDİNEBİLİRSİNİZ

YÜZDE 50 İNDİRİM!

264,00 yerine, 130,00 TL

Üstelik kargo bedava!

1-14 sayılar 57,00 TL, 15-31 sayılar 75,00 TL.

Kampanya süresi: 9-29 Şubat 2012

Notos’ta bugüne dek hazırlanıp yayımlanmış dosya konularından bazıları:

Latin Amerika Edebiyatı

İhsan Oktay Anar

Yeraltı Edebiyatı

Oğuz Atay

Türkiye'de bir Kürt edebiyatı var mı?

Salinger

Türk sineması Türk romanının önüne mi geçti?

Yaşar Kemal

Dostoyevski

Erotik edebiyat

Hayvan hakları, hayvanlar için hukuk ve insanların hayvanlara ettikleri

Bağımsız sanat, hoşgörüsüzlük ve telif hakları

Yazar olabilir miyim? Genç yazar adaylarına öneriler

Edebiyatımızda büyük önyargılar

Yüzyılın 40 Romancısı/Öykücüsü

Keşfedilmemiş bir kültür: Guarani edebiyatı

(*15. sayı tükenmiştir.)

Sipariş tutarınızı aşağıdaki banka hesap numarasına gönderdikten sonra, info@notoskitap.com adresine sipariş bilginizi veriniz.

Garanti Bankası

Galatasaray Şubesi

IBAN NO

TR02 0006 2000 0680 0006 6989 71

*Kredi kartıyla ödeme yapabilirsiniz.

T 0212 243 49 07 • F 0212 252 38 05

Liseli okurundan Notos'a mektup

2012-02-03T23:41:00.000+02:00

İyi günler,

18 yaşında bir lise öğrencisi olarak yaklaşık sekiz aydır derginizi edebiyat öğretmenimin teşviki ile takip etmekteyim.Tüyap kitap fuarı sayesinde derginizin eski sayılarını elde etme fırsatı da yakaladım.

Şubat-mart 2012 sayısında gerçekleştirdiğiniz 100 Temel Eser araştırması için teşekkürlerimi sunmak istedim.Özel bir lisede eğitimime devam etmekteyim, bu nedenle sizin de belirttiğiniz gibi zorunlu olarak okutulan kitaplar Milli Eğitim Bakanlığı'nın sunduğu listeye birebir bağımlı değil.Ancak yine de okutulan kitapların birer sınav sorusu olarak karşımıza çıkacağını bilerek okumak okumayı en çok seven öğrenciler için bile büyük bir sıkıntı yaratıyor.Bunun yanında müfredatın genel olarak aşırı yoğun olması nedeniyle okutulan kitapların sınıf ortamında incelenmesi için genellikle vakit ayrılamıyor. Bu konuya dikkat çektiğiniz için kendi adıma çok teşekkür ediyorum.Bunun yanında liste yapmak konusunda alacağınız eleştirileri göze alarak okumayı seven herkes, ama özellikle de gençler için izlenecek bir yol sunduğunuz için de çok teşekkürler.Benim gibi genç bir okuyucunuzun görüşleri sizin için ne denli önemlidir bilemiyorum ama iyi ki varsınız.

Zeynep Camuşcu

Sonunda ilk yüzde 15-20 içinde olmak...

2012-01-29T15:12:00.002+02:00

İdefix’in 2011 Sanal Kitap Fuarı’ndaki satış istatistiklerine göre, Notos Kitap 93. sırada yer almış. Notos Kitap’ın ilk kez sıçrama yaptığı 2011’de bu istatistik de bizim için sevindirici.

Notos Kitap, bütün yayınevleri arasında ilk 100 yayınevi içinde mi? Sanmıyoruz. İdefix’in Sanal Kitap Fuarı da bir pisaya ölçüsü verir elbette, ona göre ilk 100 içindeyiz. Ama dışarıdaki doğrudan satış noktalarında –güvenilir bir veriye sahip değiliz ama– ancak ilk 200 içinde olduğumuzu varsayabileceğimizi düşünüyoruz. Etkin 1000 yayınevi olduğunu da varsayarsak, demek ki Notos Kitap’ın ilk yüzde 15-20 içinde olduğunu belirtilebilir.

Bu bilgiler bizim boyumuzun ölçüsünü bilmemiz, dolayısıyla yakın gelecek tasarıları yapabilmemiz için önemli. Her zaman gerçek verilere göre davranmaya ve onlara göre gelecek planları yapmaya çalışıyoruz.

Bu düzeyde bulunmamızda Notos’un belirleyici bir katkısı da var mıdır? Hiç kuşku yok ki, evet. Yayınevi bütün olarak ilk yüzde 15-20 içinde yer alırken, Notos dergiler arasında birinci sırada bulunuyor. Geçen haftalarda edebiyathaber.net sitesinin yaptığı küçük bir ankette de, Notos, okurların izlediği dergiler arasında yüzde 25 oranındaki izlenme payıyla her dört dergi okurundan birinin tercihini alarak birinci sırada yer alıyordu.

Notos’un satışı, ilk dört yıl içinde kararlı bir düzeyde salınırken, son yedi sayısında yukarı doğru sert bir ivmeyle artarak 2011’de yüzde elli artmış oldu. Dolayısıyla Notos’u önüne koşan yayınevimizin, kitap satışlarının hâlâ dibe yakın olduğunu da saptamalıyız. Üstelik kitap satışlarımızda 2011’de bir önceki yıla göre yüzde 60 artış olmasına karşın. Demek ki 2010’da nasıl ayakta durduğumuzu düşünmek bile tedirgin edici. Yayıncı, yazar, editör, çalışan olarak daha rahat ve özgüvenli konumda olmalıyız.

Öte yandan, düşük sayıların istatistiği gerçek durumun fotoğrafını vermez, sapma katsayısı yüksek olur. 600’ün 1000 olmasıyla 6.000’in 10.000 olması aynı artış yüzdesine karşılık gelir. Dolayısıyla, –Notos için değil ama– Notos Kitap için ilk sağlam veri ve istatistik 2012’nin sonunda alacaklarımızdır.

2011’de Notos’un maliyetinin yüzde 40, kitap maliyetlerinin de yüzde 25 arttığını da bu arada belirtmek gerekir ki, fotoğrafı doğru çözümleyelim.

(Sayfamızdaki desenler: Mehmet Karaman)

Her şey uzaktan göründüğü gibi değil...

2012-01-27T22:01:00.004+02:00

Edebiyat dergiciliğinin dünden bugüne uzanan yolunu değiştirmeye gerek yok, nitelikli edebiyatın izini süren dergiler,

içinde yaşadıkları edebiyat dünyasının iyi örneklerini yayımlar,

yeni ve genç yazarların en iyilerini öne çıkarmayı amaçlar,

okuma kültürünün düzeyini yükseltir,

edebiyatın sorunlarını tartışır,

yeni yolların açılmasına önayak olur,

yaşayan edebiyatın kendini yenilemesi için katkıda bulunur.

Anayolun taşları bunlarla döşelidir. Gelgelelim, hem geçmişten bugüne gelen yolun düzeltilip yenilenmesi gerekir, hem de ana yolun dışındaki yan yolların keşfedilmesi. Dergiler kendi periyotlarına bağlı olarak her çıktıklarında, hem sürekli okurlarıyla buluşmak ister, hem de zaman içinde okurlarının sayısını artırmayı.

Daha çok tek yanlı bir ilişki gibi görülür bu. Okurların dergiyi sürekli almak için nedenleri yoksa, beklentiler bir süre sonra boşa çıkmaya başlar. Edebiyat dergilerinin çoğu kez tam sınıra dayanmış okurlarının sayısındaki azalma, onların adım adım geriye çekilmesine neden olur. Satış düşmeye başlayınca, derginin ömrü de tükenmeye başlar. 1980’lerden önce ve hemen sonraki yıllarda, bir dergi çıkarmak için alçakgönüllü kişisel tasarruflar yeterli olabiliyordu.

Ne ki, bugün maliyeti yüksek bir iş bu. Belli bir satış düzeyinin üstüne çıkmadan ya ömrünün kısa olacağını Kabul etmek zorunda kalır ya da yerel ve sınırlı bir çevrede kalan bir heves dergisi.

Notos 73 il sınırlarında, yaklaşık 900 satış noktasında bulunuyorsa, bunun dayanması zor bir bedeli de var. Hem her iki ayda bir hemen ödenmesi gereken yüksek bir kâğıt-baskı bedeliyle YaySat’ın karşılıksız aldığı dağıtım bedelini denk getirmek, hem de satılan dergilerin parasını düzenli biçimde toplama çabasının karşılıksız kalmaması için türlü çeşitli sorunları çözmek zorundasınız. Notos’un satışı 2011’de yüzde 50 artmış, ama o kadar sevinemedik; çünkü maliyeti de aynı yıl içinde yüzde 40 arttı. Fazladan harcanan insan emeğini aradaki yüzde 10 karşılar mı?

Notos'ta Latin Amerika Edebiyatı

2011-12-19T10:19:00.008+02:00

Dünyanın kesik damarlarına yolculuk...

Jorge Luis Borges, Gabriel García Márquez, Carlos Fuentes, Julio Cortázar, Mario Vargas Llosa, Juan Rulfo, Eduardo Galeano, Isabel Allende, Laura Esquviel, Roberto Bolaño, Cervantes, Luis Buñuel

Edebiyatımızın önde gelen dergilerinden Notos, Aralık-Ocak, 31. sayısının kapak konusunu Latin Amerika Edebiyatı olarak belirledi. Notos, bir Latin Amerika Edebiyatı sayısı yapma düşüncesinin, edebiyatseverlerin hep yakından izlediği, sevdiği pek çok yazarın bir arada bulunması yüzünden oldukça güç olduğunu belirtiyor. Dolayısıyla hem olabildiğince bütünü nitelikli biçimde değerlendiren, hem de seçilmiş uçlarını öne çıkaran, bilinenlerin yanında bilinmeyenleri anlatan bir dosya tasarlamış Notos. Bu sayıda Eduardo Galeano ile sanki Notos için yapılmış bir söyleşiyi de ilk kez yayımlanıyor. Hem temel olanı yansıtmaya, hem de ilgi çekici yazılar ve söyleşileri bir araya getirmeye çalışan dosyada yazıları ve söyleşileri yer alan yazarlar: Adnan Özer, Semih Gümüş, Deniz Gündoğan, Eduardo Galeano, Roberto Bolaño, Raymond Leslie Williams, İnan Çetin, Gabriel García Márquez, Maria Vargas Llosa, Luis Buñuel, Engin Beksaç.

Notos’un bu sayısının söyleşisi şiirimizin 1980’den önceki son büyük kuşağına eklenen en genç ve 1970’lerin özellikle ikinci yarısından sonra en çok dikkat çeken şairlerinden Alova ile. Bu sayısının ikinci söyleşisi de 30. yılını kutlayan Can Yayınları ile. Can Öz, Semih Gümüş’ün sorularını yanıtladı: “Israrcı bir edebiyat yayıncısıyız ve kendimizi görmek istediğimiz yerdeyiz.”

Notos'un sürekli yazarlarından Murathan Mungan da “Kâğıt Gemiler” ile yazılarını sürdürüyor. Şavkar Altınel “Ufak Tefekler”de Enis Batur’un son kitaplarından 60mm Dizüstü Meşkler ve İçcep Meşkleri’nin izinden gidiyor.

Günlerin Getirdiği bölümünde Nedim Gürsel komünist, dadacı ve gerçeküstücü şair Aragon’un hayatını ve kadınlarını, giderek gönül serüvenlerini, Venedik’te Nancy Cunard ile yaşadıklarını anlatıyor “Venedik’te Biten Aşklar” yazısında.

Notos Aralık-Ocak 2011, 31 • 10 TL • 19,5*27cm 144 sayfa 90 gr birinci hamur kâğıda basılı

Notos'ta İhsan Oktay Anar

2011-09-29T08:04:00.008+03:00

İhsan Oktay Anar

Sözün, sözcüklerin, tarihin büyücüsü...

İhsan Oktay Anar: “Bunlar roman, belgesel değil.”

Enis Batur: Kadının Ev(ler)i

Murathan Mungan: Kâğıt Gemiler

Türkiye’de Manga Yayıncılığı

Edebiyatımızın önde gelen dergilerinden Notos, Ekim-Kasım, 30. sayısının kapak konusunu İhsan Oktay Anar olarak belirledi. Yeni Türk edebiyatının en özgün, en sıradışı ve belki de anlaşılması en zor yazarları arasında ilk akla geleni İhsan Oktay Anar. Üstelik gitgide çoğalan okurlarıyla sürekli gündemde oluşu, İhsan Oktay Anar üstüne daha çok düşünmeyi gerektiriyor. Notos’un bu sayısında hazırladığı kapsamlı dosya, İhsan Oktay Anar’ın yapıtlarının daha iyi anlaşılması için nitelikli bir ilk adım atmayı amaçlıyor. Dosyada Gürsel Korat, Oğuz Demiralp, Handan İnci, Semih Gümüş, A. Ömer Türkeş, Akın Tek, Asuman Kafaoğlu-Büke, İnan Çetin, Faruk Duman ve Burcu Alkan’ın yazıları yer alıyor.

Notos’un bu sayısının söyleşisi de göz önünde olmayı tercih etmeyen İhsan Oktay Anar ile: “Hiçbir konunun bir başka konudan önemli olmadığına inanırım. Müzik, denizcilik yahut mekanik.

Notos'un sürekli yazarlarından Enis Batur bu sayıda "Kadının Ev(ler)i"ni yazdı. Murathan Mungan da “Kâğıt Gemiler” ile yazılarını sürdürüyor. Alev Bulut’un “Kısa Öyküde ve Romanda Kişileştirme: Blonde ve Bütün Marilyn’ler” adlı yazısı Joyce Carol Oates’un roman ve öykülerindeki kadın karakterlerin oluşturduğu kişileştirme gruplarını çözümlüyor.

Edebiyatımızda pek benzeri olmayan “ütopya” ve “karaütopya” türündeki yeni romanı İndiragandi ile son zamanlarda ilgi çeken Cem Sancar, okurların ve yeni yazarların okumasını zorunlu gördüğü kitapları, nedenleriyle birlikte Notos’a anlattı.

Günlerin Getirdiği bölümünde Türkiye’de son yıllarda yaygınlaşmaya başlayan manga ve manga yayıncılığı üstünde duruluyor. Manga yayımlayan az sayıdaki yayınevlerinden Arunas, Gerekli Şeyler ve Tudem-Desen manga kültürüne ilişkin soruları yanıtladı.

Bu sayıda öyküleri olan yazarlar da şunlar: Vladimir Nabokov, Nursen Karas, Dilek Emir, Kerem Işık, Hakan Ergül, Bahri Vardarlılar, Raika Ejder, Emine Yılmaz, Serkan Türk, Özge Kılıçoğlu, Gökhan Yılmaz, Gül Temur.

İntihal tartışmaları bizim dışımızda kalsın!

2011-08-07T23:52:00.006+03:00

Elif Şafak’ın İskender romanının ve öteki yazarların yazdıklarının intihal olup olmadığıyla ilgilenmiyoruz!
Niçin? Medyanın haber bulma ya da en azından günlük haber yapma zorununun uzun yıllardan beri masa başında çözülmeye çalışılmasıyla birlikte, edebiyat ve kültür-sanat dünyası da haber konuları arasında yer aldı. Sık sık ilgi çekici bir haber yapma yükümlülüğü de bu servislerde çalışanların sırtına bir yük olarak oturtuldu.
Altından kalkabilirsen kalk. Öyle ya, konu: edebiyat! Müzikten, tiyatrodan, hatta sinemadan önce geliyor neredeyse. Orhan Pamuk, Ahmet Altan, hatta Murathan Mungan ya da Latife Tekin'in kitaplarının çok sattığı yıllardan bugüne ve kitap piyasaya eklendikten, popüler kültür, edebiyatı ve edebiyatçıyı keşfettikten sonra, edebiyat artık haber değeri taşıyor.
Dolayısıyla yazar, yazdıklarından, yazdığı romandan önce geliyor. Bunu kendisi de kışkırtıyor mu? Çoğu kez, elbette. Kendisi romanının çok satması için özel bir çaba gösteriyor, dolayısıyla medyanın masasına çıkıyorsa, yapacak şey yok. Onu niçin tartışalım?
Öte yandan, Elif Şafak’ın İskender romanının Zadie Smith’in İnci Gibi Dişler romanından intihal olup olmadığı tartışması, elbette metinlerarasılık ya da romanın alabileceği yazınsal biçimler tartışmasının dışında.
Gelin görün ki, popüler bir yazardan söz ediyoruz. Bunun için de çıkıyor bu intihal konusu. Medya haber, edebiyat dünyası dedikodu arıyor.
Elif Şafak’ın İskender romanını yazarından önce ve daha çok ve adamakıllı niteikli biçimde tartışalım mı? Olması gereken bu. Değil mi?
Bunun önündeki ilk engel yazarın kendisiyse, kendisini bir popüler kültür ikonuna dönüştürmesiyse, o zaman en iyisi bizim bu sahneden çekilmemizdir. Bu oyun edebiyatın içinde oynanmıyor. İzleyicisi olmaya bile gerek yok. Konumuz, edebiyat çünkü.

Notos'un satış ivmesi...

2011-06-25T21:23:00.004+03:00

Notos’un Haziran-Temmuz 28. sayısının satış sonuçlarını almadık. Sonuçları almak için daha bir buçuk ay zaman var. Gelin görün ki, bu sayımızın satışının en yüksek noktaya çıkacağını neredeyse şimdiden görüyoruz. Umarız yanılmayız ve kendi rekorumuzu kırmak, bize hiç değilse bir ay boyunca, çok gereksindiğimiz küçük mutluluğumuzu yaşatır.

Öyle görülüyor ki, bu sonuca ulaşacağız. Çünkü Notos’un son beş sayısının (23-27) satışı sürekli olarak yukarı tırmanıyor. Okurlarımıza Facebook sayfamızda, Notos’tan iyi haberler vereceğimizi bildirmiştik. O da buydu. 27. sayının kesin satış sonuçlarının belli olmasını bekledik ve sonuç umduğumuz gibi oldu. Şu bilgileri sıralayalım:

• 27. sayının satışı, 23. sayıya göre yüzde 37 gibi yüksek bir oranda, 26. sayıya göre de yüzde 7,2 oranında arttı.

• 23. Sayınım satışını 100 birim olarak alırsak, son beş sayının satış seyri şöyle ortaya çıkıyor:

100

101,6

111,6

127,4

137

• Dergilerde belli dönemler ya da aylar, satış üstünde, nedenleri tam açıklanamayacak etkilerde bulunur. Nisan ayında yayımlanan dergilerin satışlarına baktığımızda da, en yüksek satış sayısına gene 27. sayıda ulaşıldı.

• Bu arada, YaySat’ta en çok satılan sayı, “Yüzyılın 100 Romanı” başlıklı soruşturmamızın sonuçlarının yayımlandığı sayıydı, ikincisi 27. sayı oldu. Ne ki, YaySat’ın dağıtım alanı dışında satılanlarla birlikte batığımızda, Notos’un geçen beş yıl ve yirmi yedi sayısı içinde en çok satılan sayı da sonuncusu, 27. sayı oldu. Şu anda doruk noktasında bulunuyoruz.

• Bu sonuçlardan sonra, artık en çok satılan sayının şu anda piyasada bulunan Oğuz Atay sayısı (28) olacağını da öngörebilir miyiz? Sanırım yerinde bir öngörüdür bu.

Sonuç: Demek Notos’un geleceği için ümitsiz olmak bir yana, onun dergicilik dünyasının etkin dergilerinden biri olarak herkesçe kabul edilmesi için yeni tasarılar yapmak için kolları biraz daha sıvamak gerekiyor. Edebiyat dergiciliği böylece başını iyice dikleştirebilir.

Diyarbakır Kitap Fuarı başarılı geçti

2011-05-22T16:44:00.003+03:00

TÜYAP Diyarbakır Kitap Fuarı bu yıl oldukça başarılı geçti. Oysa geçen yılki Fuar’dan sonra bir belirsizlik kalmıştı geride. Kitap Fuarı’nın geçen yıl beklenen ilgiyi görmemesinin bir dizi nedeni vardır. Onları bir yana bırakalım. Öyle görünüyor ki, bu yıl ilginin geçen yıla göre çok önemli ölçüde artması, gelecek yıllarda Diyarbakır Kitap Fuarı’nın yayıncılık sektörünün önemli etkinlik alanlarından biri olmasını sağlayacağı gibi, Diyarbakır’ın kültür hayatının da önemli bir ivme verebilir. Bu arada şu saptamaları yapabiliriz:

• Diyarbakır Kitap Fuarı’na katılan yayınevlerinin sayısının şimdilik az olduğu söylenebilir. Yayınevi sayısının azlığı, bu yıl kitap satışlarında yayınevi başına düşen payın büyümesini sağladı. İstanbul’dan Diyarbakır’a görevli bir ekip ve lojistikle gitmenin maliyetinin çokluğu düşünülürse, bir yayınevinin ilk beklentisi, en azından harcamaları karşılayacak kadar satış yapmaktır. Fuar’ın bu yılki başarısı gelecek yıl katılımcı yayınevlerinin sayısını artırırsa, yayınevlerinin payına düşen satış miktarı da düşebilir. Ne ki, böyle bir sonucun gene de katılımı etkileyeceği söylenemez.

• Diyarbakır’da ya da bölgede Kürtçe yayın yapan yayınevlerinin kendilerini daha iyi gösterebildikleri tek yer Diyarbakır Kitap Fuarı olacak gibi görünüyor. Dolayısıyla Kürtçe kitapların bütün çeşitleri ancak orada bulunabilecek. Bu da elbette benzeri olmayan bir kültürel etkinlik demektir. Ülkenin kültür hayatının bir parçasının veriminin bütün zenginliğiyle kendini göstermesi, herkes için önemli.

• Nitelikli ve etkin bir kültür etkinliği, bulunduğu yere demokratizm getirir. Diyarbakır Kitap Fuarı’nın da Diyarbakır’ın kültür hayatına böyle bir demokratizm ve esneklik getireceği söylenebilir. Bunun ilk bakışta görünmeyen kazanımları, uzun zamanda kendini çok olumlu biçimlerde gösterecektir.

• Diyarbakır, hiç kuşku yok ki, üç büyük ilin dışında, kültür hayatının en canlı olduğu şehir. Bu denli önemli bir merkez, yalnızca siyasal hayatın içine sıkıştırılamaz. Uzun yılların siyasal etkilerinin Diyarbakır’da yarattığı büyük gizilgücün kendini dışavuracağı alanların kısıtlı olduğu da apaçık. Kitap Fuarı, bu gizilgücün kendini gösterme fırsatı bulacağı alanlar araında önemli bir yer tutabilir. Çok düşünen, tartışan, okuyan, gelecek tasarımları yapan şehirler arasında Diyarbakır’ın benzersiz bir yeri var ve Kitap Fuarı bu birikimin kendini anlatma olanağı bulduğu zeminlerden biri olabilir.• Ülkenin batısında yaşayanların doğusuna duyarsız ve uzak kaldığı yadsınabilir mi? Son yüz yıl içinde bu konuda kayda değer adımlar atıldığı bile kuşkuluyken, Kitap Fuarı, en azından kültür hayatının bileşenlerinin bir bölümünü Diyarbakır’da buluşturuyor ve bu da herkes için geri alınamayacak kazanımlar sağlıyor.

Kıscası, Diyarbakır Kitap Fuarı, geçen yılki ilk denemede ortaya çıkan belirsizlikleri bu yıl dağıtmış durumda ve bu da ülkenin kültür hayatı için çok büyük bir öneme sahip.

Neler Oluyor Hayatta, 4

2011-04-02T17:53:00.003+03:00

Orhan Pamuk'un yeni kitabı İngilizce olarak çıktı
Harvard Üniversitesi'nden The Naive and the Sentimental Novelist (Naif ve Duygusal Romancı) adıyla çıkan kitap, Pamuk'un, bu üniversitede yazma eylemiyle ilgili verdiği konferanslarından oluşuyor. Yakın zamanda Türkçede de görmeyi umduğumuz kitap hakkında geçenlerde The Guardian gazetesinde bir makale yayımlandı. Adam Mars-Jones imzalı eleştiride, Pamuk'un bu kitapta yeni bir şey söylemediği ve entelektüel içerikten yoksun bir üniversite öğrencisi ifadelerinin yer aldığı söyleniyor. "Acaba okuduğumuz Pamuk, doğru Pamuk mu?" sorusunu soran Jones'a hak veren bir başka yazar da Financial Times yazarı Henry Hitchings. Pamuk'un kitabından yaptığı iki alıntıyı öne çıkararak, bunları, dinleyicisi olan Harvard öğrencilerinin zaten birçoğunun bildiği ve görüşlerinin çok bariz ve indirgemeci olduğu sonucuna varıyor. "Bize, romanla ilgili tutarlı bir kuram ortaya koymuyor," diyor.

Gençlik kitabı Arthur C. Clarke ödüllerinde!
Amerikalı yazar Patrick Ness'in, "young adult" olarak adlandırılan ve Türkiye'de henüz tam anlamıyla karşılığının oturmadığı "gençlik" dizisinde yazdığı üç ciltlik bilimkurgu serisinin son kitabı Monsters of Men (İnsanllığın Canavarları) ile, İngiltere'nin saygın bilimkurgu ödülü Arthur C. Clarke'da finale kaldı. Bu ödülü daha önce kazanan ünlü bilimkurgu yazarı Tricia Sullivan'ın kitabını yanı sıra, İstanbul'da geçen ve İslam dünyasının gelecekteki konumuna odaklanan The Dervish House (Derviş Evi) romanı da, bu yıl finale kalan eserler arasında.
http://www.clarkeaward.com/

e-kitap coşuyor, peki ya kütüphanelerde?
Amazon'da basılı kitapları sollayan ve büyük bir okur potansiyeline erişen e-kitapların kütüphanelerde ödünç verilmesi de, bu teknolojinin yakın zamanda ortaya çıkan yeni bir problemi. Yayınevlerindan bazıları, gerekli şartlar oluşmadan kitaplarının e-kitap olarak kütüphanelerde ödünç verilmesine -şimdilik- karşı çıkıyorlar. İzin verenlerden Harper&Collins ise, Amerika'daki kütüphanelerin, bir e-kitabı sadece 26 kez ödünç verebileceğini, ondan sonra e-kitabı "eskimiş" olarak kabul etmesi gerektiğini söyledi. Harper&Collins UK, İngiltere'de de bu ölçütü uygulayabileceğini söyledi. İngiliz kütüphanelerin üçte birinde şu anda e-book ödünç alım sistemi var.

Türkiye ve Osmanlı ile ilgili yeni kitaplar
Bilkent Üniversitesi'nde uzun yıllardır görev yapan tarihçi Norman Stone, Turkey: A Short History isimli bir kitap çıkardı. Türkiye'nin altı büyük kuvvet sayesinde şekillendiğini savunan Stone, kitabında bu kuvvetleri "kadim Türk gelenekleri; İran; Bizans; İslam; bir çeşit İslam ve bilinçli batıcılık" olarak ayrıştırıyor. Yaklaşık 1000 yıllık bir tarihi anlatan bu kitabın yanı sıra, Cambridge Üniversitesi'nden çıkan bir diğer kitap da, Osmanlı İmparatorluğu'nun ve Rusya İmparatorluğu'nun çöküş sürecinin çakışmasını ele alıyor. Kitabın adı Shattering Empires: The Clash and Collapse of the Ottoman and Russian Empires 1908-1918 (Parçalanan İmparatorluklar: Osmanlı ve Rus İmparatorluklarının Çarpışması ve Yıkılması), yazarı Michael A Reynolds.

Yazarken nelere dikkat etmeli?

2011-03-14T22:22:00.004+02:00

Böyle bir başlık atıldığında, sanki yazmakla ilgili ortada evrensel kurallar varmış izlenimi uyanabilir. Elbette ki durum öyle değil. Yalnızca, bazı önemli yazarların yazmakla ilgili olarak verdikleri ipuçlarını ve önerilerini biraraya getirelim istedik. Belki sizin de bunlara ekleyecek birkaç şeyiniz vardır, kim bilir!

Elmore Leonard

Bir kitaba, asla havadan söz ederek başlamayın.
Hesapsız ünlem kullanmayın. 100.000 kelimelik bir düzyazıda en fazla iki ya da üç tane ünlem olmalı.
“Birdenbire” sözcüğünü asla kullanmayın.
Margaret Atwood değilseniz, bir yeri ya da bir şeyi tasvir ederken aşırı ayrıntıya girmeyin.

Diana Athill

Cümlelerinizin ritmini kontrol etmek için, yazdıklarınızı sesli bir şekilde kendinize okuyun.
Silin (hatta SİLİN): ancak olmazsa olmaz sözcükleri tutarak, gerekli sözcükler anlamlı hale gelebilir.

Margaret Atwood

Uçaklarda yazmak için kurşunkalem kullanın. Tükenmezkalemler akabilir. Peki, ya kurşunkalem de kırılırsa? Kalemi açamazsınız, çünkü uçaklarda kesici alet bulunduramazsınız. O zaman: Yanınıza iki kalem alın.
İki kalemin de ucu kırılırsa, metal ya da cam tırnak törpüsüyle ucunu açabilirsiniz.
Üzerine yazacak bir şey alın. Kâğıt olabilir. Olmadı, bir tahtanın ya da kolunuzun üzerine de yazabilirsiniz.
Bilgisayar kullanıyorsanız, yazdığınız her şeyi yedekleyin.
Sırt egzersizleri yapın.
Kitabınızı, okuyup fikirlerini söylemeleri için bir ya da iki arkadaşınıza verin. Asla, duygusal ilişki yaşadığınız kişiye vermeyin, tabii ayrılmayı planlamıyorsanız.
Ormanın ortasında oturup durmayın. Kaybolduysanız ya da tıkandıysanız, geldiğiniz yoldan geri dönüp başka bir yola girin. Karakteri değiştirin, zamanı değiştirin, açılış sayfasını değiştirin.

Roddy Doyle

Masanızın üstünde, sevdiğiniz yazarın bir fotoğrafı olmasın; hele ki o yazar, intihar etmiş bir yazarsa.
Kendinize nazik davranın. Sayfaları olabildiğince hızlı doldurun: çift boşluklu yazın, iki satırda bir yazın ve her sayfa bittiğinde, bunu bir zafer olarak görün.
50. sayfaya geldiğinizde sakinleşin, niteliği düşünmeye başlayın. Gerginleşin – budur.
Günde sadece birkaç web sayfasına girin.
Yazmadığınız kitabı gidip de Amazon’da aratmayın!

Richard Ford

Sevdiğiniz ve yazar olmanın iyi bir fikir olduğunu düşünen biriyle evlenin.
Çocuk yapmayın.
Kitabınızla ilgili yazılan değerlendirmeleri okumayın.
Kitaplarla ilgili değerlendirmeler yazmayın.
Sabah sabah ya da gece geç vakitte eşinizle tartışmayın.
Yazarken bir şey içmeyin.
Editörlere mektup/e-posta atmayın (Kimse sallamaz).

Jonathan Frenzen

Okur bir arkadaştır; rakip ya da taraftar değildir.
Yazarken “Sonra” sözcüğünü kullanmayın. Bunun için “ve” sözcüğü var (Notos: Bilge Karasu’nun “ve” sözcüğünü asla kullanmamış olması geldi aklımıza!)
Çok bariz bir birinci şahıs ağzı kendini karşı konulamaz şekilde ortaya koymadığı takdirde üçüncü ağızdan yazın.
Bilgiye erişim ücretsiz ve evrensel olduğu için, roman yazarken kapsamlı bir araştırma yapmak da şart oldu.

Bunlar, yazarların öneri niteliğinde uyarılarının bir dökümü, özeti. Yalnızca bu kadar. Biraz eğlendirici, belki biraz da yol gösterici.

Kaynak: guardian.co.uk

Notos'un yayıncılık anlayışının uzantıları

2011-03-05T15:22:00.010+02:00

1 Ekim 2006'da kurulduğu ve Notos'u 1 Aralık 2006'da yayımlamaya başladığı günlerde bile, Notos Kitap'ın yayıncılık anlayışının geleneksel biçimlerin dışına çıkmasını tasarlamıştık. Buna uygun davranmaya da çalıştık. Bir butik yayıncılık anlayışının basılı ürünlerinde, dergisinde ve kitaplarında kendini göstermesi gerekir elbette. Buna uygun bir çaba içinde olmaya çalıştık. Sonra da uzanabileceğimiz alanları koyduk masaya. İnternet, Notos'un etkinliğini göstermesi gereken alanlardandı.
Temmuz 2007'de notoskitap.blogspot.com adresinde yayına soktuğumuz Notos Blog, denebilir ki, bizdeki ilk yayıncılık blogu oldu. Orada hem saydamlığımızı gösterme fırsatı bulduk, hem de çok yakın okurlar, arkadaşlar kazandık.
Facebook'daki etkinliğimizi de Notos grup sayfasına taşıdık. Doğrusu, grup sayfamızda kabımıza sığamayacağımızı görünce, şimdi de bu sayfayı oluşturduk. Notos artık bu sayfada. Belki de yayıncılık dünyamızda interneti en etkin kullanan yayınevi, yayıncılık deneyimidir Notos. Bu etkinliği artırmak için, şimdi buradan yola devam...

http://www.facebook.com/home.php#!/pages/Notos/140296456037776

Yayıncılık biçim değiştirmeye başladı

2011-03-02T20:15:00.002+02:00

Amazon'un e-kitap okuyucusu Kindle'ın Amazon'da en çok satılan ürün olmasından sonra aynı sitedeki e-kitap satışı sayısı, basılı kitap sayısını geçmişti. Bunu daha önce sizlere duyurmuştuk. Özellikle Amerika'da yaygın olan bu eğilim, yayıncılık dünyasıyla ilgili bazı soruları da gündeme getiriyor. 14-16 Şubat tarihlerinde New York'ta düzenlenen Yayıncılık Araçlarındaki Değişim adlı konferansta konuşan Kanadalı yazar Margaret Atwood, YouTube'da yayınlanan videoda, bu konuyla ilgili görüşlerini dile getirdi. İngilizce olan ve ne yazık ki altyazısı bulunmayan bu konuşmanın ana hatlarını çizmek istersek:

Atwood, yayıncılık dünyasında birçok iletim aracının bulunduğunu ve internetin bunlardan sadece birisi olduğunu söylüyor. Dolayısıyla, yayıncılığın öldüğüne dair söylemi kabul etmiyor. "Değişim, her zaman iyi değildir" mottosunu savunan yazar, tüm yayıncılık dünyası internete taşınacaksa ve erişimi ücretsiz olacaksa, o zaman bizim sandviçimizin parasını kim verecek? sorusunu soruyor.

İnternetin son 10 yılda yaşamlarımızı değiştirip dönüştürdüğünün hepimiz farkındayız. e-devlet, gazetelerin internet şubeleri, TV'lerin internet kanalları, 2004 yılında kurulan Facebook'un, 100. milyon üyeye ulaştığı 2008 yılından sonra, son 3 yılda üye sayısını 500 milyon artırarak dünyadaki 600 milyon kişiyi birbirine bağladığı müthiş sosyal ağ; yalnızca yaşamlarımızı biçimlendirmekle kalmıyor, yaşam alışkanlarımızı da değiştiriyor. YouTube'daki videosuyla dikkat çekip bir anda müzik dünyasını altüst etmeyi başaran 17 yaşındaki Justin Bieber'i, 3 yıl önce tanımıyorduk bile! Yaşamlarımızı etkileyen teknoloji, yaşam alışkanlıklarımızı da derinden etkiliyor. Peki ya kitaplar?

Yayıncılığı, iş dünyasının bir kolu olarak düşündüğümüzde, dünya çapındaki işçilerinin (yazarların) yalnızca yüzde 20'sinin, kendi işini yaparak geçinebildiğini ve yaşamak için başka iş kollarında çalışması gerektiğini söylersek, buradaki dengesizliği çok daha net bir şekilde görebiliriz. Yazmak, birçok yazar için finans meselesi değil, ama bedenlerinin sandviçlere ihtiyaç olduğu da bir gerçek. Peki, bu yeni internet kültürü yayıncılık dünyasını bir şekilde, yazarları çok daha tatmin edecek şekilde dönüştürebilir mi?

E-yayıncılık, bunlardan biri olabilir. Guardian'dan Robert McCrum, "Bir yazar sosyal ağda 'online' değilse, kitabının duyulma şansı kalmaz," diyen bir dijital tanıtım şirketinin müdürünün sözlerini aktardığı yazısında, bir yazarın, kitabını ve kendini göz önünde tutması için mutlaka Facebook, Twitter vb. sosyal ağlarda yer alması, okuyucularıyla iletişim hâlinde bulunması ve sürekli günlük tutması gerektiğini aktarıyor. İnsanların, bilgisayarlarıyla oluşturdukları bu yeni dünyada "görünmek", bildiğimiz görme biçimlerinden başka bir "olma biçimi"ne ihtiyaç duyuyor. Yayıncıların, yazarların ve okurların, bu konuya dikkat etmeleri gerekiyor.

Kendini, "Kitapların YouTube'u olarak" tanımlayan bibliotastic sitesi, yazarlar ve okurların buluştuğu bir platform olarak ortaya çıkan yeni bir oluşum. Yazarlar, kitaplarını ücretsiz olarak bu siteye yükleyebiliyorlar. Okurlar da, türlere göre ayrılmış bu kitaplardan istediklerini seçebiliyorlar. Yorum yapıp birbirlerine önerebiliyorlar. Tüm yazar-yayıncı-okur deneyimini elektronikleştiren bu girişim, yeni yayıncılıkla ilgili ipuçlarından sadece biri. Bir diğeri de Stephen Leather isimli yazar. Yazdığı novellaların, yayınevi tarafından reddedilmesinden sonra kitabını Amazon Kindle'ın "bağımsız yazar" kontenjanını kullanarak e-book olarak yayımlıyor ve 70 peniye günde 2.000 adet satarak Amazon İngiltere'nin en çok satılan e-kitap listesinde ilk sıraya çıkıyor. İnternetin ve elbette e-kitap dünyasındaki hızlı gelişmenin ardından ortaya çıkan "Self-publishing" (Kendi kendinin yayıncısı) adlı bu yeni kavramla sık karşılaşmaya kendimizi hazırlamamız gerekiyor.

Her yıl artan başlık sayısı (yayıncılık dünyasında kitaba, başlık deniyor), yeni kitapların, kitap raflarında bir haftadan fazla kalmamasına neden oluyor. İngiltere'de 2010 yılında yaklaşık 190.000 başlık yayımlanmış. Amerika'da ise 300.000 civarlarında. Türkiye'deki rakam 35.000 dolaylarında geziniyor. Pazarlama faaliyeti yapacak kadar büyük bir yayınevi değilseniz, kitabınızı, bu kadar yoğun arzın arasından sıyırıp okura ulaştırmanız her geçen gün daha da zorlaşıyor. İşte bu yeni çağ, bu yeni internet dünyası; yayıncılar, yazarlar ve okurlar için farklı olanakların kapısını açabilir.

Yeni yılda ailelerinden artık Kindle isteyen çocukların olduğu Amerika'da, e-kitap konusunda güçlü bir altyapı var. Değişimin bu denli hızlı olduğu çağımızda, e-yayıncılığın ve e-kitapların Türkiye'yi de kapsamı altına alması çok uzak değil. İdefix'in geçen yıl başlattığı e-kitap satışı, yayıncıları ve okurları bu anlamda hazırlayan bir sürecin de ilk adımı anlamına geliyor. Yeni bir yayıncılık, yeni bir çağ algısı kapımızda. Ona kollarımızı ne kadar açacağımız, elbette bize bağlı.

Yazarlar mı, yoksa yazdıkları mı?

2011-02-26T17:41:00.004+02:00

Fransa'da geçenlerde Kültür Bakanlığı tarafından dağıtılan bir liste, birçok yazarın kanlarının beyinlerine çıkmasına neden oldu. Her yıl olduğu gibi bu yıl da, Fransa'da bir yıl boyunca anılacak olayların ve onurlandırılacak kişilerin belirlendiği liste Célébrations Nationales 2011 ismiyle Fransa Kültür Bakanlığı tarafından kamuoyuna duyuruldu. İşte fırtına da tam burada koptu.

Bu listede, ırkçı olarak bilinen Louis-Ferdinand Céline de yer alıyordu. Céline, yazdığı romanlar ve Nazi dönemindeki tavırları nedeniyle Yahudi karşıtı olarak bilinen bir yazar. 1950 yılında Fransa hükümeti tarafından Nazi işbirlikçisi olarak yaftalanan ve gıyabında tutuklama kararı verilerek bir yıl hapis cezasına çarptırılan Céline, daha sonra affedilerek ülkeye kabul edildi. Antisemitik bir yazarın Fransa tarafından "onurlandırılması", bu anlamda tepki çekti, ama fırtınayı koparan asıl mesele bu değil. Fransa, tepkilerden sonra hemen geri adım atarak yazarı bu listeden çıkarınca ülkedeki yazarlar bu kez Fransa'yı, uyguladığı bu sansür nedeniyle eleştirmeye başladılar. Frédéric Vitoux, hükümetin bu tavrını Stalin rejiminin allanıp pullanarak güzel gösterilmesine benzetirken Alain Finkielkraut ise, bu kararda Yahudi lobisinin etkin olduğu yönünde bir algı oluşabileceği endişesini dile getirdi. Fransa'nın attığı her iki adım da tepki çekmeyi başardığı bu işin arka planında yatan asıl soru aslında şu: Yazarları, yazdıklarından ya da yaşamlarından soyutlayabilir miyiz?

Günümüzde kitap eklerini açtığınızda, bir yazarın kitabının tanıtımında yazarın fotoğrafını da görmeniz artık çok olası. Televizyon, radyo [günümüzde], Twitter ve blog dünyası da, yazarları okurlarına çok daha fazla yaklaştıran yeni dünya tanıtım araçları haline geldi. Yazar, sadece kitap yazan kişi varlığından sıyrılarak bir entelektüel paket olarak da kitapseverlerin zevkine ve düşüncelerine hitap etmeye başladı. Böyle olunca okurlarının kalplerine, sadece yazdıklarıyla değil yaptıklarıyla da etki eder oldular. Acaba bu durum, yazarın lehine mi yoksa alehine mi işliyor?

Céline örneğinde olduğu gibi, evrensel ölçütlere göre bir etiğe abone olmayan yazarlar, yazdıkları, yazın değeri anlamında her ne kadar "muhteşem" olsa da, sırf bu nedenlerden dolayı kaplerimizde ve düşüncelerimizde farklı yerlere oturabilirler mi? Bu, yazarlara haksızlık mıdır? Onlara kızdığımız için onların kitaplarını okumaktan vazgeçebilir miyiz? Kitabını eline aldığımızda, bir yazarın faşist, ırkçı ya da ideolojik olarak bizden farklı bir yerde olmasını bir kenara bırakarak sadece sanatına odaklanabilir miyiz?

Bu soruları, bir yanıt bulmak için sormuyoruz elbette. Evrensel bir yanıt bulmak çok zor. Yazarların, sadece yazdıklarıyla tanınmak isteyip istemeyecekleri elbette yazarların seçimi. Salinger, yıllar boyunca her türlü ilişkiden kendini soyutlayarak yaşarken, bazı yazarlar hayata karışıp okurlarıyla karşılıklı fikir alışverişine girmeyi tercih ediyor. Burada, yazarın sanatı ve yaşamı arasında kurulacak olan denge, okurlar ya da kamuoyu nezdinde oluşabilecek öznel bir karar alma sürecine bağlı kalıyor sanki: Yazar, sadece kitap yazan bir sanatkâr mıdır yoksa bir paket olarak insan mıdır?

Kitapların on lira olduğu zamanlar...

2011-02-24T14:12:00.004+02:00

Murathan Mungan son iki kitabından önceki Stüdyo Kayıtları’nda, yazarlık serüveninin anlarını, ayrıntılarını anlatıyor. Onunki her zaman bir yazarlık eylemi olarak görülmeli. Bu çok parçalı kitabın “Kitapların on lira olduğu zamanlardan” adlı bölümünde, kuşağının hiç kurtulamadığı geçmişine bir göz atıyor. Bu kuşağın bireyleri, kitaplıklarını karıştırırken ellerine aldıkları kitapların üstündeki etiketleri görünce, içlerinin sızladığından söz eder. Murathan Mungan da aynı duyguları yaşadığını anlatıyor. 7 Lira, 10 Lira yazan etiketler, 1960’ların son yıllarını ve 1970’lerin ilk yıllarını anlatır. Neydi o yıllar! Murathan Mungan, “Paranın bu eski değer birimi, aynı zamanda ardımızda bıraktığımız anıların tutarını da hesaplar sanki,” diyor. “Elbette, şimdinin genç okurlarının değil, bir önceki kuşağın daha yakından tanıyabileceği duygular bunlar.”

Sonra da o yılların Ankaralılarının gene içini sızlatan şu sözlerle sürdürüyor Murathan Mungan: “Benim için ‘on lira’, üniversite yıllarımda neredeyse hemen her gün tavaf ettiğim Ankara’daki Zafer Çarşısı kitapçılarının çağrışımıdır aynı zamanda. Para demek, kitap alabilmekti. Kitapsa, Zafer Çarşısı.”

Şimdi de kitapları satın alanların ve okuyanların çoğunluğunu gençler oluşturuyor. Tersine düşüncelerin belki daha çok sokağa çıkması gerekir. Ama 1970’lerde gençliğini yaşayan kuşak için kitap satın almak ve kitabı saklamak, biraz daha başka bir duyguydu sanki. O yılların gençleri ceplerinde parayla da dolaşmazdı. Paranın, bir değişim aracı olarak bile algılanmadığı zamanlardı. Gündüz dışarıdayken yemek yemek, otobüse ya da dolmuşa binmek, bir de kitap almak içinde para. Bu nedenle, kitabın pahalı olduğunu düşünmezdi o kuşak.

Şimdi Notos Kitap’ın yayımladığı kitapları pahalı bulduğunu söyleyen okurlarımıza, yayıncılara rastlayınca, doğrusu biraz içimiz burkuluyor. Notos Kitap’ın –ya da benzer başka bir yayınevinin– yayımladığı kitaplar niçin, neye gore pahalı?

Sözgelimi Özel Dizi adını verdiğimiz dizi içinde yayımlamaya başladığımız kitapların pahalı olduğu söylenebilir mi? Hangi ölçütlerle? Bez ciltli, şömizli, özel kâğıda, özel baskılı kitaplardan oluşuyor Özel Dizi. Ama bunları belirtmek de yetmez. Hangi cilt bezi kullanılıyor; kurdelası, şirazesi, yan kâğıdı nasıl; hangi matbaada, hangi kaliteyi arayarak basılıyor? Her eline alan bütün ayrıntılarına bakmıyor belki, ama Notos Kitap için, yayımladığı kitapların tasarımına ve baskısına ilişkin ayrıntılar öylesine önemli ki. Sözgelimi yan kâğıdını çevirdiğiniz zaman, kâğıdın beyazlığını bırakmamak için yapılmış, çok açık bir renk baskı da vardır ki, kim umursar.

Şu demek ki, Notos Kitap’ın kitaplarının fiyatları hiçbir zaman spekülatif değldir. Kitabın maliyeti neyse ve o maliyet hangi fiyatla karşılanabilirse, o konur. Sonunda, satış ortalaması 1.000’in altında bulunan kitaplar yayımlayan bir yayınevi için, bu denli nitelikli kitapları izleyen vazgeçilmez bir okur kitlesi de var. Notos Kitap’ın yayımladığı kitapların okurları daha çok değilse, bunu okurların da düşünmesi gerekmez mi? Dilerseniz, hangi kitapları yayımladığına bakarak düşünün.

Desen Mehmet Karaman

Neler Oluyor Hayatta, 3

2011-02-19T21:53:00.000+02:00

Edebiyat çok mu "erkek"?
Edebiyat Dünyasında Kadın adlı örgütün London Review of Books, Times Literary Supplement ve New York Review of Books'ta yaptığı taramalar, 2010 yılında İngiltere'de ve Amerika'da yapılan kitap tanıtımlarında erkeklere, kadınlardan çok daha fazla ağırlık verildiğini ortaya koyuyor. İngiltere'de, LBR'de tanıtımı yapılan kitapların yüzde 74'ü erkeklere ait. Ayrıca tanıtımı yapanların da yüzde 78'i erkek. TLS'de yapılan tanıtımların ise yüzde 75'ini erkeklerin yazdığı kitaplar oluşturuyor. Buradaki tanıtımcıların da yüzde 72'si erkek. ABD'de de durum farklı değil. New York Review of Books'daki durum biraz daha feci: yüzde 83 erkek - yüzde 17 kadın yazar. New York Times'daki durum kötünün iyisi: yüzde 60 erkek - yüzde 40 kadın.

Storigami - öykülerinizi katlayın!
Öykü okurlarıyla origami hayranları biraraya gelsin: işte featherproof books'un sizler için sunduğu bir yenilik: storigami. Yayınevinin sitesine gidin, beğendiğiniz bir öyküyü bilgisayarınıza indirin ve söylenildiği yerlerinden katlayın. Storigami, okunmaya hazır.

Nabokov: bir kelebek gurusu
Yalnız edebiyat dünyasında değil, bilim dünyasında da kendine önemli bir yer edinen Vladimir Nabokov'un bir kelebek uzmanı olduğunu acaba kaçımız biliyoruz. 1945 yılında üstünde çalıştığı Polyommatus mavi kelebeklerinin evrimiyle ilgili öne sürdüğü hipotez, yakın zamanda yapılan bir bilimsel çalışmayla doğrulandı. Bu kelebek türünün Yeni Dünya'ya Asya'dan geldiğini bundan neredeyse 60 yıl öne süren yazarın bu hipotezi, böylece bilimsel bir gerçek olarak literatüre girmiş oldu. Ayrıntılar için tıklayın (yazı İngilizce).

E-kitap, basılı kitabı solluyor mu?
Amerika'nın ve aynı zamanda dünyanın en önemli İnternet alışveriş ağlarından biri olan Amazon, bu yılın başında, e-kitap okuyucusu Kindle'ın, tüm ürünler arasında 2010'un en çok satan ürünü olduğunu açıklamıştı. Şirket, şimdi bir adım daha ileriye gidiyor ve 2011 yılından itibaren 100 basılı kitaba karşılık 115 e-kitap sattıklarını duyuruyor. Bu dönemde sattığı e-kitap sayısının da, basılı kitapların 3 katı olduğunu ekliyor. Bu rakamlar ABD'de gerçekleşen satış rakamları.

Edgar Allan Poe'nun Morgue Sokağı Cinayeti'nin ciltli basımı

2011-02-19T20:00:00.007+02:00

“Çağımızın en güçlü yazarı…”

“Sarhoş yoksul, ezik, dışlanmış Edgar Allan Poe, dingin ve erdemli bir Goethe’den ya da Walter Scott’tan çok daha fazla hoşuma gidiyor. O ve onun gibi özel yapıdaki adamlar için şöyle diyeceğim: ‘Bizler adına acı çektiler.’”

– Charles Baudelaire

Morgue Sokağı Cinayeti’ndeki öyküler, İngilizce asıllarından ve Memet Fuat’ın yazara bağlılığı en önemli ilke kabul eden anlayışıyla çevrilmişir.

“Garip, dengesiz ve saplantılarla dolu yapısının kendini cinayete ya da deliliğe sürüklenmesini önlemek için, Poe’nun elinin altında bir başka zehir vardı. Herkesin aynı rahatlıkla kullanamayacağı bir zehir: Güzel ve özenli yazısıyla, arada bir derin üzüntüsünden sıyrılmasını sağlayan, ürkünç, kasvetli ama avutucu imgeleri kağıda döktüğü mürekkepten söz ediyorum.”

– Marie Bonaparte

Notos Kitap, Edgar Allan Poe'nun Morgue Sokağı Cinayeti kitabınının yeni basımını, bu kez Özel Dizi içinde, bez ciltli, şömizli, özel kâğıda, bir armağan kitap niteliği kazandırarak yaptı.

ISBN 978-605-5904-42-05 – 22 TL
Morgue Sokağı Cinayeti // Idefix

Çocuk edebiyatı çocuk işi mi?

2011-02-18T11:47:00.002+02:00

Martin Amis

İngiliz romancı Sebastian Faulks'ın BBC'de yaptığı 4 bölümlük İngiliz Romanı programlarının ilkinde konuşan bir başka İngiliz romancısı Martin Amis, programda söyledikleri yüzünden geçen haftalarda epey tepki aldı. Çocuk edebiyatıyla ilgili olarak konuşulduğu sırada, Times'in İngilizce Yazılmış En İyi 100 Kitap listesinde de yer alan Money'in (1984) yazarı Amis'in verdiği yanıt şu oldu:

"İnsanlar bana, çocuklar için kitap yazmayı düşünüp düşünmediğimi soruyorlar. Ben de onlara, 'Bir gün beynimde ciddi bir hasar meydana gelirse, o zaman çocuklar için yazmaya başlayabilirim,' diyorum. Bunun dışında, öyküyü yönlendiren kişinin ben olduğuma dair sahip olduğum bilinç benim için çok önemlidir, çünkü bana göre kurmaca özgürlük demektir ve konulan her türlü kısıtlama benim için kabul edilemezdir. Beni, yazabileceğimden daha aşağı bir seviyede yazmaya zorlayacak birisi için asla bir şey yazmam."

Amis'in bu sözleri, tahmin edilebileceği gibi çocuk edebiyatı yazarları arasında büyük yankı buldu. Çocuklar için yazanları doğrudan aşağıladığını söyleyenler; Amis masasının başında bir yıl boyunca beni aşağılamak için bir şeyler düşünseydi bundan daha iyisini başaramazdı diyenler; Amis nasıl yazıyorsa ben de öyle yazıyorum, "Bunlar çocuk için, bunu yazmamalıyım!" gibi bir düşünce aklımdan geçmiyor diyenler; "çocuklar için ayakkabı yapanlar daha az yetenekli görülmezken neden kitap yazanlar görülsün ki"yi savunanlar...

Amis'in, çocuk edebiyatıyla ilgili öne sürdüğü bu iddialar gerçekten değerli mi? Bir yazar, çocuklar için yazdığında daha farklı bir güdüyle mi davranır? Otosansür, çocuk edebiyatı yazarlarında var olan bir mekanizma mıdır?

Birçok çocuk edebiyatı yazar ve çevirmeni, çocuklar için kitap yazmanın, yetişkinler için kitap yazmaktan çok daha zor olduğunu söyler, çünkü yetişkinlerin hayal dünyasından bambaşka bir dünyaya sahip olan çocuklara yaklaşabilmek, onların duygularına ve düşüncelerine erişebilmek onlar için oldukça yoğun bir çalışmayı gerektiriyor. Çocuk edebiyatının, daha "kolay" ya da daha "aşağı" bir yazına sahip olduğunu söylemek büyük haksızlık, çünkü buradaki niteliği ölçebilecek herhangi bir evrensel ölçüt yok. Yeteneğin yalnızca belli bir bölümüyle çocuklar için kitap yazılabileceğini ima eden Amis, burada, oldukça tuhaf doğrusal bir paralellik kuruyor. Çocuklar "küçük" olduğu için, onlar için kitap yazmak için küçük yetenek yeterli olur. Yaşça büyükler için yeteneğin tümünün kullanılması gerekir!

Amis'in bu sözleri kışkırtıcı bir girişim olarak da yorumlanabilir, ama çocuk edebiyatı yazarlarının damarına bastığı kesin. Yalnızca onların değil elbette, herkesin damarına.

Notos Blog'un küçük tırmanışı...

2011-02-09T09:15:00.001+02:00

Notos Kitap, 1 Ekim 2010'da kurulduğunda da dünyasını konvansiyonel araçların ötesine geçirme amacına sahipti. Kitaplarını ve dergilerini basılı biçimde sunmanın yanı sıra, internet dünyasının derinliklerine dalmaya da kararlıydı. Orası biraz belirsizlik taşıyordu elbette, güvenilirliği belki daha tam sağlam değildi, yanlışları da vardı; gelgelelim, olanakları da kolay kolay boy ölçüşülebilecek gibi değildi.

Uçsuz bucaksız bir mecrada, özgürce koşturabileceğiniz bir alanda, size yakınlık duyanları çevrenizde toplama ya da onların çevresini sarma olanağı, Notos için çekiciydi. Bunu atlamadan değerlendirmeye çalıştık. Bir yıl sonra, Temmuz 2007'de Notos Blog yayına başladı. Bizdeki ilk yayıncılık blogu oldu Notos Blog. Saydamlığı, okur katılımına engin açıklığı ilgi ve dikkat çekti. İlk iki yıl içinde, düpedüz, gençlere yayıncılık dersleri verilen bir alan da oldu.

Oradan okurlar, yazarlar, arkadaşlar kazandı Notos. Üç yıl boyunca bu etkinliğini sürdürdü. 2010 yılı içinde, yaklaşık altı ay boyunca ister istemez içine girdiği geri çekilme ve durgunluk dönemi, kendisine olan ilgiyi de elbette azalttı. Biz de farkındaydık durumun, ama öteki işlerimizin yoğunluğu nedeniyle, bu durgunluğu çaresiz kabullenmek zorunda kaldık.

Neden sonra, Ocak 2011 başında Notos Blog'u yeniden masamıza getirdik ve daha ciddi bir editörlük çalışmasıyla, canlandırmaya başladık. Önce tasarımımızı yeniledik. Bir bakıma bizi bekleyen okurlarımız da hemen harekete geçti. Sonuç beklediğimiz gibi oldu.

2010 yılının son üç ayında (Ekim, Kasım, Aralık) Notos Blog'un görüntülenme sayısı toplam 9.624 olmuş. Oysa Ocak ayında birdenbire görülen artışla, bir ay içindeki görüntülenme sayısı 8.754 oldu. Yani üç ayın toplamının yüzde 91'ine ulaştı. Son bir ay içindeyse, bunun da üstüne çıktı ve bu satırların yazıldığı sırada, bir aylık görüntülenme sayısı 11.415'e ulaşmıştı. Notos Kitap bugun hâlâ küçük, butik bir yayınevi ve olanakları kendi çalışmalarından kazadıklarıyla belirleniyor. Buna kendi yağıyla kavrulmak deniyor. Notos Blog da Notos'un bu bütüncül ve kısıtlı dünyasının internetteki vitrinlerinden. Sanıyoruz ki, 2011'de bu verileri daha yukarı taşıyacak ve yayıncılık sektöründeki örnek girişimler arasında sayılacak.

Dünyanın en çok kazanan yazarları

2011-02-05T19:17:00.005+02:00

Dünyanın en çok kazanan 10 yazarı bir yılda toplam 269 milyon dolar gelir elde etti. En çok kazanan yazar da gerilim romanları yazarı James Patterson oldu. Peterson, 70 milyon dolarla "Dünyanın En çok Kazanan Yazarları" listesinde ilk sırada yer aldı. ABD’de satılan her 17 romandan birini yazan Patterson, kitaplarından son iki yılda 500 milyon dolar kazandı. Vampir aşk romanları yazarı Stephenie Meyer ise yıl geçen yılki 40 milyon dolar gelirle ikinci sıraya yerleşti.

Desen: Mehmet Karaman
(Notos, Şubat-Mart, 26)

Bir Köy Doktorundan Öyküler

2011-02-04T20:20:00.010+02:00

Mihail Bulgakov
Rus edebiyatının en büyüklerinden.

20. yüzyılın en önemli romanlarından biri olan ve ölümünden yirmi altı yıl sonra yayımlanan Usta ve Margarita’da Rus halkı Bulgakov’un ünlü aforizmasıyla karşılaşır:

“En büyük ahlaki çöküntü korkaklıktır.”

Dönemin en güçlü ve yaygın duygusu Stalin’in ölümünden sonra belki bu sözle görünürkılınır ve başka birçok şey korkunç olmaktan çıkar. Korku, Bir Köy Doktorundan Öyküler’de de bir doktorun öykü gözünden bütün yalınlığı ve doğallığıyla, içten bir anlatımda kendini apaçık ediyor. 1925-1927 yıllarında çeşitli dergilerde yayımlanan, yıllar sonra İngilizceye çevrilen öyküleri arasından seçilen bu üç öykü ilk kez Türkçede.

Notos Kitap, Bulgakov'un öykülerini özel tasarımlı, bez ciltli, şömizli, özel kâğıtlı, özenli bir baskıyla yayımladı.

Mihail A. Bulgakov (1891-1940)
Ukrayna’nın Kiev kentinde doğdu. Tıp okudu, 1920’de doktorluğu bırakarak kendini yazmaya verdi. Mizah yeteneği ve keskin yergileriyle tanınmaya başlayan Bulgakov’un Sovyet yaşam biçimine yönelttiği sert eleştiriler giderek dikkat çekti. Satirik ve fantastik öğeler kullanarak yazdığı öykü, roman ve oyunlardaki sanatsal özgürlüğe özlem ve otoriteye direnç izlekleri nedeniyle sürekli sansüre uğradı. Stalin’in ölümüyle Sovyet edebiyatında başlayan sınırlı yumuşama ortamı, yapıtlarına oldukça geç yansıdı. Yazdıkları 1962’den sonra yayımlanmaya başladı.

Öykülerden

“Her şey aydınlandı ve birden, ders kitapları ve herhangi bir yardım ve yol gösterme olmaksızın –ve sarsılmaz bir kanıyla– bir şeyin bilincine vardım: Şimdi, yaşamımda ilk kez, ölmek üzere olan birine bacak kesme ameliyatı yapmak zorundaydım. Ayrıca kızın bıçak altında öleceğinin de bilincindeydim.Çünkü damarlarındaki kan tükenmişti. Kızcağızın bütün kanı, buraya gelirken, on kilometrelik yol boyunca parçalanmış bacaklarından akıp gitmişti. Bilincinin yerinde olduğuna ilişkin hiçbir belirti yoktu. Öylece, kaskatı ve sessiz yatıyordu. Tanrım, niçin ölmemişti? Çılgın babası ne diyecekti bana?”

Bir Köy Doktorundan Öyküler 4 Şubat'ta dağıtıldı, kitabevlerinde bulabilirsiniz.

Kendini zorla...

2011-02-02T21:20:00.008+02:00

Romanlarımdaki karakterler benim gerçekleşmemiş olasılıklarım… Her biri benim kaçındığım bir sınırı geçti… sınırın ötesinde romanın sorduğu sır başlıyor.

MILAN KUNDERA

İyi bir eleştirmen, iyi bir yazar mıdır?

2011-02-01T15:42:00.001+02:00

New York Times'ın, 2010 yılının sonunda Why Crititism Matters (Eleştiri Neden Önemlidir) başlığıyla yayımladığı dizi, oldukça nitelikli yazarların nitelikli makalelerini okurlarıyla buluşturdu. NYT editörleri, bu yazı dizisinin amacının, fikirlerin büyük bir hızla, coşkulu ve giderek sert biçimde aktarıldığı günümüz çağında, "seviyorum" veya "nefret ediyorum" söylemlerini belirtenlerin yanında, ciddi eleştirmenlerin nerede olduğunu sorgulamak olduğunu söylüyorlar. Tanınmış altı eleştirmene, ne yaptıklarını, niye yaptıklarını ve bunun neden önemli olduğunu sormuşlar. Okumak isteyenler buraya bakabilir.

İlüstrasyon: Leonardo Sonnoli

Katie Roiph, bu yazı dizisine katılan eleştirmenlerden yalnızca biri. With Clarity and Beauty, the Weight of Authority (Anlaşılırlığı ve Güzelliğiyle, Otoritenin Ağırlığı) başlıklı makalesinde, günümüzdeki eleştirmenlerin, İnternet, TV ve multimedya araçlarının yükselişiyle mücadele ederken, her zamandakinden daha çok, güzel ve doğru yazmak zorunda olduklarını belirtiyor. Bir eleştirmenin, Facebook ve iPod uygulamalarının çekiciliğine karşı koyabilmesi ve Amazon/Blogger yorumcularının hatalı ve özensiz dilegelişlerine bir yanıt verebilmesi için, etkileyici, anlaşılır ve dili doğru kullanarak yazması gerektiğinin altını çiziyor. Ve ekliyor:

"Mükemmel kitapları, mükemmel olarak yansıtılanlardan, gerçek yeteneği pompalanan yazarlardan ayırmak istiyorsa; tembel ve moda olanı birbirinden ayırmak istiyorsa; yazarların, en iyi yapıtlarında kendileri için belirledikleri nitelik standardını tutturmalarını istiyorsa; ideal bir okuyucu olmak ve bu sayede ideal okuyucuların var olabileceğini ispatlamak istiyorsa; o zaman bir eleştirmenin yapacağı en önemli şey şudur: iyi yazmak."

Bir eleştirmenin, bir kitap ya da yazar üzerinden hareket ederek başladığı yapıtında, aslında yeni bir edebi eser ürettiğini birçok defa söylemiştik. Roiph'ın, makalesinde belirttiği noktalar, bu söz edilen nitelikli yazının, artık eleştirmenler için bir görev ve sorumluluk haline gelmiş olması. İnternet ve dolayısıyla ifade özgürlüğü çağının (bazen düşünce özgürlüğü olarak söylenir, ancak bu hatalı bir söylemdir; düşünmek, zaten özgürce yapılan bir eylemdir, kimse buna karışamaz; söylenmek istenen şey düşüncenin aktarılması, yani ifade özgürlüğüdür) getirdiği bu olanaklar, yazarın da ifade ettiği gibi, nitelikli ile niteliksiz arasındaki seçimin yapılmasını gittikçe güçleştiriyor. Bu yalnızca bir yazar, bir eleştirmen meselesi de değil aslında; bir okur olarak hepimizin üzerine bir şeyler düşüyor. Yazar ya da eleştirmenin işi daha zorsa, bir okur olarak hepimizin işi o kadar zor.

Bu bağlamda eleştirinin Türkiye'deki yansımalarına bakmak da faydalı olabilir. "Blogger" (internet günlüğü [blog] tutan kişiler) olarak ifade edilen ve yadsınamaz sayılara ulaşan bu –bir anlamda– İnternet girişimcileri, kitap ve sinema eleştirileri alanında da oldukça faydalı bir boyut yaratıyorlar. Okudukları kitapları yazanların, kitap tantımı yapanların, listeler hazırlayanların sayısı çok fazla. Bunlardan kimileri önemli bir okur kitlesine de sahipler. Yazdıkça okur kiteleleri artıyor, okur kitleleri arttıkça yazıyorlar ve bu, birbirini besleyen karşılıklı bir ilişki olarak devam ediyor. Nihayetinde kendilerini çok daha dikkatli ve nitelikli yazılar yazarken buluyorlar, çünkü kendilerinde, bu anlamda bir sorumluluk görüyorlar. Aynı şekilde okurlar ya da İnternet tabiriyle followerler (takipçiler) da, en iyi ve sürekli yazıların peşinde koşuyor. Roiph'ın, eleştirmenlerin omuzlarına yüklediği bu yükün simülasyonunu, blog camiasında rahatlıkla görebilirsiniz. Bunun, atlanmaması gereken önemli bir boyut olduğunu düşünüyoruz.

Edebiyat camiasındaki durum da aslında oldukça ümit verici. Can Yayınları tarafından Erdal Öz'ün ölümünden sonra onun adına dağıtılan ödülün, 2010 yılında eleştirmen Nurdan Gürbilek'e verilmesi oldukça cesaretlendirici bir gelişme. Bu, yalnızca eleştirmenlerin edebiyat dünyasındaki yerlerinin konumlandırılması açısından değil, aynı zamanda okurların dikkatinin de bu yöne çekilmesi yönünden oldukça önemli bir gelişmeydi.

İyi yazan bir yazar, her zaman okunur. İyi yazan bir eleştirmenin de iyi bir yazar olduğunun, hem eleştirmenler hem yazarlar hem de okurlar tarafından algılanması, bizi çok daha nitelikli bir edebiyata götürecektir kuşkusuz.

Çağdaş Türk Edebiyatında En İyi 40 Şey

2011-01-27T23:50:00.007+02:00

Notos’un 5. Büyük Soruşturmasının sonuçları açıklandı

Notos’un 5. Büyük Soruşturması, çağdaş Türk edebiyatının yaklaşık yüz yıllık geçmişi içinde yarattığı değerlere günümüzden bir ayna tutuyor. Tam 181 yazarın yaptığı seçimler, yaşayan edebiyatımızın eğilimini güçlü biçimde ortaya koyuyor. Çağdaş Türk Edebiyatında En İyi 40 Şey, olumlu değerlerin üst üste koyduğu taşlarla örülen bir yüzakı duvarı gibi yükseliyor.Bu soruşturmaya, Notos’un önceki dört soruşturmasında olduğundan daha büyük katılım oldu. Nedenini tam bilmiyoruz. Belki konu daha çok ilgi çekti; belki yapılma biçimi, işlevi ve sonuçlarıyla Notos’un soruşturmalarının gitgide daha çok aranıp kurumsallaştığı görüldü. Amacımız da edebiyat dünyamıza yeni bir pencere daha açmaktı. Bizi canlı tutan sonuçlar çıktığını da söyleyebiliyorsak, hiç değilse anlamlı bir adım atılmış olur.

Hiç kuşku yok ki, 181 kişinin yer aldığı önemli bir kamuoyunun seçimlerini de yansıtsa, her seçim gibi bu seçim de kendi öznelliğini içinde taşıyor.

Dolayısıyla başka bir yerde, daha da önemlisi, başka bir zamanda yapılacak seçimin sonuçları da farklı olacaktır. Ne biri ne de öbürü tam yansıtır asıl olması gerekeni. Doğruyla yanlıştan daha önemli edebiyatın gerçeği.

Yapıldıkları dönemin beğenisini, eğilimlerini, edebiyat kültürünü yansıtıyorsa, bu tür soruşturmalarda döneme yakın olanların öne çıkması da doğaldır. Sözgelimi “Nobel Edebiyat Ödülü’nün Orhan Pamuk’a Verilmesi” en çok belirtilen şey oldu. Doğaldır, çünkü yaşayan edebiyatımızı en çok etkileyen şeylerden biriydi. Günümüz yazarlarının 40 Şey içindeki ağırlığı da bundandır. Bu soruşturmanın benzeri, sözgelimi yirmi yıl sonra yapıldığında, bugün adı anılmayan genç kuşaktan yazarlardan kimilerinin de o soruşturmada anılacağı görülecektir. Sonra geriye dönüp bakılır ve edebiyatımızın birikiminin ölçülmesinde bu soruşturmaların ne denli önemli bir anlamı olduğu herhalde görülür.

Gelgelelim, Nâzım Hikmet gene ikinci sırada yer alabilir, İkinci Yeni, Sait Faik, Oğuz Atay, Yaşar Kemal, Ahmet Hamdi Tanpınar ya da 1950 Kuşağı da gene ilk on içinde. Bunlar da bu soruşturmanın sağlıklı bir sonuç verdiğini gösterir mi? Sanırım. Ağırlık yazarlarda olduysa, edebiyatımızın yüzyılını belirleyenler onlar olduğu için.

Öte yandan, eğer 181 kişiye ulaşma çabası yerine, yirmi kişiyle sınırlasaydık, hiç kuşku yok ki sapmalar daha çok olacak, öznelliğin sınırları belirsizleşecekti. Bütün bunlar bir yana, bu listeyi alıp asalım yanı başımıza, aklımıza geldikçe bakalım. Hangisini iyi değerlendirebildik, kendimize soralım.

Seçilen 40 Şey’in ilk 20’si

1 Nobel Edebiyat Ödülü’nün Orhan Pamuk’a verilmesi

2 Nâzım Hikmet

3 İkinci Yeni

4 Sait Faik ve Alemdağ’da Var Bir Yılan

5 Oğuz Atay ve Tutunamayanlar

6 Varlık Dergisi

7 Hasan Âli Yücel ve MEB Tercüme Bürosu

8 Yaşar Kemal

9 Ahmet Hamdi Tanpınar

10 1950 Kuşağı Öykücüleri

11 Garip Akımı

12 Can Yayınları

13 Orhan Pamuk

14 Yapı Kredi Yayınları

15 Bilge Karasu

16 Yeni Dergi ve De Yayınları

17 Türk Edebiyatını Dışa Açma (TEDA) Projesi

18 Yusuf Atılgan ve Anayurt Oteli

19 Edebiyat Dergilerinin Çeşitlilik Kazanması

20 Enis Batur

Notos'un Şubat-Mart 26. sayısı daha da dolu

2011-01-24T09:36:00.015+02:00

Notos'un geleneksel soruşturmalarının 5.sinin sonuçları belli oldu.

Edebiyatımızın şimdi içinde bulunduğu zamanın kültürünün ve birikiminin çeşitli yanlarını derli toplu içimde ortaya çıkarmayı da amaçlayan, böylece geleceğin edebiyat araştırmacılarına sağlam veriler sunan Notos'un soruşturmaları, her yıl olduğu gibi, bu yıl da geniş bir çevrede tartışılacak.

Bu yılki soruşturmanın konusu:
Çağdaş Türk Edebiyatında En İyi 40 Şey

Soruşturmaya katılım en yüksek bu yıl oldu. Tam 181 yazar, soruşturmaya verdikleri yanıtlarla anlamlı sonucun değerini atırdı.
Sonuçlar da Notos'un Şubat-Mart, 26. sayısında yayımlandı.

Okumaya ve kurmacaya övgü
Mario Vargas Llosa'nın 2010 Nobel Edebiyat Ödülü töreninde yaptığı konuşmanın tam metni.

"Edebiyat bir oyun olmaktan çıkmış; zorluk ve sıkıntılara karşı direnmenin, yaşamın dayanılmazlığına karşı çıkmanın, başkaldırmanın, ondan kaçmanın bir yolu, yaşamaın nedeni olmuştu. O gün bugündür, kendimi ne zaman umutsuz, yıkılmış, umarsızlığın eşiğinde hissetsem, tüm bedenim ve ruhumla yazmaya koyulmak benim için hep tünelin ucundaki ışık, bir can simidi olmuştur."

Enis Batur: "Suç ve Ceza"
"Jean Clair, "Suç ve Ceza"yı estetik boyutunu kısıtlayarak kurmayı yeğlemiş: Asıl aktörler Siyaset ve Bilim salonda, geliyor o ikisine Basın yamanıyor: İki yüz yıldır suçun ve adaletin memesinden beslenen, ilgili konuları iliğine dek sömüren bir dünya."

William Faulkner'dan nefis bir öykü: O Akşamın Güneşi
"Artık Jefferson'da pazartesi günü haftanın öteki günlerinden farklı değil. Caddelere asfalt döşenmiş ve telefon ve elektrik şirketleri giderek gölgelik ağaçları daha çok kesiyor –meşeleri, akçaağaçları, akasyaları ve karaağaçları–, bunu abartılmış ve ruhsuz ve kansız salkım salkım telleri taşıyan demir direklere yer açmak için yapıyorlar."

Neval El Saddavi
Bu sayıda, Mısırlı feminist ve değerli yazar Neval El Saddavi'nin "Modern Bir Aşk Mektubu" adlı öyküsü de var. Neval El Saddavi, 2004 yılında Mısır Cumhurbaşkanlığı'na da aday olmuştu!

Sema Kaygusuz: "Buradan Bakmak"
"Çünkü kabul etmeliyiz ki, Çokkültürlülük bir ideal değil, insan uygarlığının yaşadığı trajedilerden sonra gelişen, saygıyla tutulan bir yas biçimidir."

Söyleşiler
Notos'un 26. sayısında genç kuşağın değerli yazarlarından Hakan Bıçakcı ile yapılmış bir söyleşi de var. Karanlık Oda romanından çıkarak edebiyatın çeşitli köşelerine giren söyleşi, Hakan Bıçakcı'nın yaratıcılığının dolaylarında dolaşıyor.
Bu sayının ikinci söyleşisi de, Mısır kökenli şarkıcı Natacha Atlas ile. Ortadoğu'nun en güçlü seslerinden biri olarak bilinen Natacha Atlas söyleşisi Notos okurları için bir sürpriz sayılabilir.

Aslı Tohumcu ve Vivet Kanetti
Notos'un bu sayısında yeni yayımlanan Taş Uykusu romanıyla yeniden tartışılmaya başlayan Aslı Tohumcu, Notos okurları ve yazar adayları için, okunması zorunlu kitapları seçti.
Vivet Kanetti de "En çok etkilendiği yazar"ı anlattı.

ISSN 1307-1181

Neler Oluyor Hayatta, 2

2011-01-22T10:57:00.012+02:00

Siyaseten doğruculuk (politically correct) ABD'de sınır tanımıyor
ABD'deki Auburn Üniversitesi'nde İngilizce profesörü ve Mark Twain uzmanı Alan Gribben, Twain'in klasik romanları Huckleberry Finn and Tom Sawyer'da geçen "nigger" (siyahileri aşağılamak için kullanılan hakaret sözcüğü) sözcüğünü "slave" (köle) olarak değiştirip kitapları yeniden yayımladı. Öğrencilerine bu kitapları bu şekilde okutmak istemediğini söyleyen Gribben'e ise tepki yağıyor. Washington Post yazarı Alexandra Petri, "Madem değiştirmeye başlıyoruz, o zaman, Savaş ve Barış'ın da adını değiştirelim çünkü savaş çok kötü bir şey," diyerek bu müdahaleyi eleştirdi. Özellikle Amerika'da oldukça yaygınlaşan bu "politically correct" söylem, kişilere, cinsiyetlere, yaş gruplarına, zümrelere ve ırklara yönelik sosyal ve kurumsal aşağılamaları en aza indirmek için, dili ve politikaları değiştirmek anlamına geliyor. Bir tür korumacılık. Euphemism de denilen bu yaygın söylem, ABD'de "sağır" ve "kör" kelimelerini bile "hearing impaired" ("işitme duyusu hasarlı") ve "visually challenged" ("görme yönünden engelli") olarak kullanmaktan yana. Buna karşı çıkanlar da var elbette. Hattâ bazen dalga bile geçiyorlar. Örneğin, "Şişman değil 'horizontally challenged' ("yatay olarak engelli") olmalı!" diyorlar. Siyahiler misal, zamanında kendilerini aşağılamak için kullanılan bu "nigger" ifadesini, tarihin tozlu raflarından çıkarıp kendilerini nitelemek için kullanmaya başladılar. Üzerine gitmekse üzerine gitmek, diyerek nigger sözcüğünü, tarihlerini sahiplendiler ve böylece bu sözcüğe iliştirilen hakaret anlamını zamanla silme peşindeler. Sizce hangi yöntem daha etkili? Unutturmak mı sahiplenmek mi?

Archie de dijitalleşiyor!
Çizgiroman hayranları tarafından kısaca Archie olarak bilinen ve yaratıldığı 1941 yılından bu yana çizgiroman raflarını işgal eden Archibald Andrews, bu yılın nisan ayından itibaren, basılı sayısıyla birlikte dijital olarak da piyasaya sürülecek. 15 gün önce DC Comics, Batman Beyond serisini dijital olarak da yayımlayacağını söylemişti. Çorap sökülmüş gibi duruyor. Gerisi gelecektir. Ne yazık ki Archie'nin okul müdürü, bugünleri göremedi!

İngiltere ve İrlanda'da 1 milyon ücretsiz kitap
UNESCO tarafından düzenlenen ve çocuklara kitap okumayı sevdirmeyi amaçlayan Dünya Kitap Günü'ne rakip (!) olarak düzenlenecek olan Dünya Kitap Gecesi'nde, 1 milyon kişiye ücretsiz kitap dağıtılacak. Margaret Atwood ve John le Carré'ın da desteklediği bu etkinlikte, önceden seçilecek 20.000 gönüllü kişi, belirlenmiş olan kitap listesinden favori kitaplarını belirleyip sevdiklerine hediye edebilecekler. Böylece 20.000 kişi, 25 kitabı 1.000.000 kişiye hediye etmiş olacak. Kitapların arasında Gabriel García Márquez'in Kolera Günlerinde Aşk'ı ve Margaret Atwood'un Kör Suikastçi'si de bulunuyor.

Nezih Kitabevi'nin yaptığına bakın!

2011-01-21T14:59:00.015+02:00

Metis Yayınları, her yıl yayımladığı ajandalarının yenisini 2011'in hemen başında yayımladı. Ajanda'nın bu yılki konusu "Irkçılığa, ayrımcılığa, nefret suçlarına karşı" olarak seçildi. Okurlar da yakından bilir ki, Metis Yayınları'nın ajandaları özenle, titizlikle hazırlanıp basılır. Ajandaların çıkış noktasında demokrasi, özgürlük ve nitelikli kültür bulunur.

Bu yıl çok ilginç bir gelişme oldu. Şimdilerde orada burada okuyorsunuzdur. Geçenlerde çoğunluğu yabancılara satılan Nezih Kitabevi, Metis 2011 Ajandası'nın kitabevlerinde satılmasını yasakladı. Bu çılgınca kararla yetinmeyip, bir de açıklama yaptı. Müşterilerinden, satın aldıkları ajandaları iade etmek isteyenler olursa, onların parasını da geri verecekmiş. Çukurda daha dibe inmek için neler neler...

Bu ülkede ırkçılığın yaşamını sürdürdüğünü ve canlılığını yitirmediğini sık sık belirtiyoruz. Egemen olan, kendinden olmayanlara karşı tutumunu ırkçılığa çok kolay vardırıyor. Uygun bir zemin var. Şu işe bakın, Metis Yayınları bu yıl "Irkçılığa, ayrımcılığa, nefret suçlarına karşı" 2011 Ajandası yayımlayınca, işi kitap alıp satmak olan Nezih Kitabevi de düşünüp taşınmış, bu ajandayı yasaklama kararı almış. Hem de öyle bir gerekçe açıklamış ki, insanın başkalarına okumaya yüzünün tutması zor. Demek Nezih Kitabevi, Ajanda'nın amacının tersine duruyormuş. Nezih Kitabevi'ni kınamıyoruz bile.

Öte yandan...
Bu yasakçı tutumunun sonunda, Nezih Kitabevi steril bir kitabevi olmayı amaçlamıyorsa, bizden söylemesi, dergi satışını durdurduğu gibi, kitap satışından da vazgeçmelidir. Çünkü yayımlanan kitapların çoğunluğu gerilim yaratır. Nitelikli kitaplar, mutluluk verenler değil de, daha çok, tedirgin eden kitaplar değil midir? Yüzde 75'i İngiliz sermayesine satılan Nezih Kitabevi, oyuncakçı ya da eczane olmayacaksa, sokaktaki her insandan ve önce Metis Yayınları'ndan özür dilemekle işe başlamalı. Hadi bakalım!

Bu arada, Yayıncılar Birliği ile yazar örgütleri gibi "meslek örgütleri"nden hiç ses çıkmadı. Neler düşünüyorlar acaba!

Metis Yayınları açıklama yaptı

Metis Yayınları, Nezih Kitabevi'nce yasaklanan ajandasıyla ilgili olarak bir açıklama yaptı. Açıklamada tepki gösterenler için, “Metis 2011 ajandasına tepki gösteren şahıslar bağımsız kişiler değil. Söylemlerinden kendilerini 'Atatürkçü', 'ulusalcı' vs diye adlandırdıkları anlaşılıyor. Hiçbiri 'kişi' değil, kimliklerini gizliyorlar, hakaret ediyorlar. Sonuçta az sayıda, bir grup insandan söz ediyoruz',' denerek çok az bir kitle olduğu idda edildi.

Nezih Kitabevi'nin yaptığı açıklamayı da eleştiren Metis Yayınları'ndan gelen açıklamada şu ifadelere yer verildi.

"Tepki gösterenlerin taşıdığı hezeyanı anlamak mümkün değil. Ajandanın bütün sol sayfalarında olumsuzlukların üzerine işeyen bir oğlan çocuğu, sağ sayfalarında da olumlu, insani değerleri pankart olarak gösteren bir kız çocuğu vinyeti var. Her ajandada olduğu gibi 10 Kasım, milli ve dini bayramlar işaretli. Bizim bunu maksatlı olarak 10 Kasım'ın olduğu yere de koyduğumuzu düşünmek için çok kötü niyetli olmak lazım. Bu demagojidir, kasıtlı bir saptırmadır. Ajandanın bütün sol sayfalarında aynı vinyetlerden var. Ajandadan hesap soruyorlar: Neden Atatürkçü değilmiş? İşin akla hayale sığmayacak yanı, ajandanın Atatürkçü olmakla ya da olmamakla hiçbir alakasının olmaması.

"Nezih Kitabevi çok yanlış bir karar vermiş. Tecrübeli, sağduyulu olmalarını beklerdik. Karşılaştıkları eleştiri, baskı ve isteri karşısında bezmiş, yıpranmış, bu yüzden bu hataya zorlanmış olmalılar. Nezih ya da başka bir kitabevi kendini 'Atatürkçülük' ile, ya da başka bir şeyle sınırlamaya kalkmış olsaydı, kitabevinin raflarındaki kitapların en az yarısını dükkândan çıkarmaları gerekirdi. Bir kitabevi böyle bir zihniyetle çalışamaz. Nezih Kitabevi'nden, raflarında sergilediği, sattığı kitapların temsil ettiği kültürel dünyanın, 'Atatürkçülüğe' ya da başka herhangi bir '--ciliğe' sığmayacak bir zenginlik taşıdığının farkında olmalarını, bunu asla, hiçbir şey için gözden çıkartmamayı bilmelerini beklerdik. Hatalarını zaman içinde anlayacaklarını umuyoruz, diliyoruz."

Neler Oluyor Hayatta, 1

2011-01-18T10:54:00.020+02:00

Emek isteyen liste

Listelerde kaybolan okurlar
ABD'nin (şu anda Alman Bertelsmann'ın yönettiği) önemli yayınevlerinden Random House'ın bir alt şirketi olan Modern Library 1998 yılında, Daniel J. Boorstin, A. S. Byatt, Christopher Cerf, Shelby Foote, Vartan Gregorian, Edmund Morris, John Richardson, Arthur Schlesinger Jr., William Styron ve Gore Vidal'dan oluşan seçici kurula 20. yüzyılın, İngilizce yazılmış en önemli 100 kitabın (roman ve roman dışı) listesini yaptırdı. James Joyce'un Ulysses'inin ilk sırada olduğu bu liste, diğer birçok liste gibi "neye göre kime göre" zemininde eleştirildi. Ancak bu listeler bir nitelik sıralaması oluşturmaktan çok, edebiyat okurları için birer rehber olma özelliğindeler. Edward Champion da onlardan biri. Sebat etmiş, Modern Library'nin 100 romanını okumaya başlamış. Ömrünün uzun, zamanının çok olduğunu söylüyor!

Paulo Coelho’nun kitapları İran'da yeniden özgür!
Paulo Coelho, kişisel blogundan 9 Ocak'ta bir mektup yayımlayarak, kitaplarının İran'da yasaklandığını duyurdu. Söz konusu mektup, Coelho'nun İran'daki yayımcısından geliyordu. Yayımcısı, Coelho'dan, kitaplarının Farsça çevirilerini İnternet'ten yayımlama önerisini getirdi ve Coelho da buna uyarak, kitaplarını kişisel blogunda, amiyane tabiriyle "kamusal" hâle getirdi. Coelho'nun son bloguna baktığımızda da artan uluslararası baskılar ve Brezilya Kültür Bakanlığı'nın girişimleriyle Brezilya'daki İran Büyükelçiliği, sansürün olmadığını duyuran bir açıklama yaptı. Bu açıklamada, Coelho'nun kitaplarına yasak getirilmediğini, bunun Coelho'nun yayıncısı tarafından uydurulan bir haber olduğu söylendi. Olay böyle noktalanmışa benziyor. Bu vesileyle Coelho da, kitaplarının Farsça çevirilerini İnternet sitesine koymuş oldu. İsterseniz hâlâ indirme fırsatınız var.
Doğum tarihinizde hangi kitap çoksatar listesinin başındaydı?
İnternet'ten kitap taraması hizmeti veren BibliOZ, sitesinde ilginç bir uygulama başlattı. Bu uygulamayla kullanıcılar, doğum tarihlerini girerek, doğdukları hafta New York Times'ın çoksatar listesindeki hangi kitapların olduğunu görebiliyorlar. Bu elbette, işin renkli kısmı. Aslında bu uygulamayla, 1950 yılından günümüze, New York Times'ın tüm çoksatar listelerine erişebiliyorsunuz. 1950 yılından önceki taramalarda, sistem, o yılın listesini veriyor.
Bir kitabı 15 dakikada tarayabilir misiniz?
Book Saver, 200 sayfalık bir kitabı 15 dakika içinde tarayıp bilgisayarda okunabilecek formatlara dönüştürebiliyor. Plakları dijitalleştirme işinde deneyimi olan şirket, Book Saver (Kitap Kurtarıcısı) adını verdiği bu cihazla, bir anlamda Ray Bradbury'nin kurgusunu dijital çağda gerçeğe dönüştürüyor. Kitabın dijitalleşmesi, günümüzde artık otomatik olarak anonimleşmesi ve paylaşılması da anlamına geldiği için, yayınevlerinin bu cihaza nasıl bakacağı kuşkulu. Mahkemenin, kişilerin, kendi kullanımı için kitapları dijitalleştirmelerine yasal onay vermiş olması da cihazın önünü açabilir.

En iyi sıkıcı kitap hangisi?

2011-01-17T17:15:00.009+02:00

Guardian'dan Robert McCrum, 4 Ocak'ta yayımladığı yazısında, İngiliz yazar Anthony Powell'ın, savaş zamanında gece yatağına gittiğinde eline aldığı devasa sıkıcı kitaplarla, savaşın şiddetini, gürültüsünü ve terörünü geride bırakmayı başardığından bahsediyor. Sonra da tutup, kendi En İyi Sıkıcı Kitaplar listesini yapıyor. Liste şöyle:

1. Robert Burton: The Anatomy of Melancholy [Melankolinin Anatomisi]
2. Robert Musil: The Man Without Qualities [Niteliksiz Adam]
3. Kazuo Ishiguro: The Unconsoled [Avunamayanlar]
4. Malcolm Lowry: Under the Volcano [Yanardağın Altında]
5. Virginia Woolf: The Waves [Dalgalar]
6. James Joyce: Finnegans Wake [Finnegan'ın Uyanışı]
7. Thomas Wolfe: Look Homeward, Angel [Bu Melek Satılık Değil]
8. William Thackeray: Pendennis [Pendennis]
9. Karl Marx: Capital [Kapital]
10. James Woodforde: The Diary of A Country Parson [Bir Taşra İnsanının Günlüğü]

Yazı yazarken bu kitaplardan herhangi birinin kapağını açarken büyük bir heyecan duymayacağını itiraf etse de, kütüphanesinde birer kopyalarının durduğunu da söylemeyi ihmal etmiyor. Savaş zamanında Powell'ın sığınağı olan, okumasa da mutlaka kütüphanesinde bulundurduğunu söyleyen McCrum'un "sıkıcı" olarak addettikleri bu kitapların sırrı ne ki? Nedir bu sıkıcılık dediğimiz şey tam olarak?

Bir kitabın nitelikli olup olmaması, onun sıkıcılığıyla ilgili mi değil mi? Başyapıt olarak gösterilen kitapları okurken sıkılırsak bu ne anlama geliyor? Bir kitap, okunması çok zor ve sıkıcı olsa da edebi olarak bir değer taşıyabilir mi? Tutunamayanlar'ı-ilk-okuyuşta-yarıda-bırakıp-sonra-yeniden-okuduklarında-ona-tapanlar kulübüne bakarsak, bir kitabı yarıda bırakmak ya da onun sıkıcı olduğundan bahsetmek, o kitabın edebi olarak bir değer taşımıyor olduğu anlamına gelmiyor olabilir. Örneğin, bir kitabı güçbela bitirdikten sonra bir daha yanına bile uğramamayı düşünmek, o kitabın niteliğinden bir şey kaybettirir mi? Çetrefilli bir mesele.

İyi ve nitelikli kitaplardan da sıkılabilmeyi, canlıların ortak özelliklerinden biri olarak görmek samimi bir yaklaşım olabilir. Ne kadar sayfa okuduğuna bakmak için yaprakları tutup bakan ey okur; tasalanma, galiba hepimiz bazen sıkılıyoruz. Bazen hepimiz, okurken sadece sayfaları geçtiğimizin farkına varıyoruz. Bir kitap ne kadar sıkıcıysa, o kadar niteliklidir ya da bir kitap ne kadar eğlenceliyse o kadar niteliklidir, gibi bir yargıya varabiliyor muyuz? Zor. Bu kadar çeşitlilik ve öznellik içinde pek de mümkün görünmüyor.

Ne dersiniz? Sizin en iyi sıkıcı kitaplar listeniz var mı?

H.D. Thoreau'dan Nerede ve Ne İçin Yaşadım

2011-01-17T09:40:00.013+02:00

Sivil itaatsizliğin ve

çevreciliğin ilk manifestolarından.

Walden, Amerikan çevreci-filozofu Henry David Thoreau’nun başyapıtı. Thoreau, o günden bugüne bir kült kitap olan bu yapıtında, Walden Gölü kıyısında 4 Temmuz 1845’te başlayıp, 2 yıl 2 ay ve 2 gün sürerek 6 Eylül 1847’de sona eren doğal-yaşam deneyimini anlatıyor. On yedi bölümden oluşan Walden’dan dört bölümün yer aldığı Nerede ve Ne İçin Yaşadım’ın doğa tarihi yapıtları arasında kendisine özgü bir yeri vardır.
“Anlamlı ve yürekten yaşamak ve yaşamın tüm özünü içime çekmek, yaşama dair olmayan her şeyi hallaç pamuğu gibi atarak bir Spartalı gibi, azimli ve güçlü yaşamak, bir tırpanla otları biçerek genişçe bir patika açmak, yaşamı bir köşeye sıkıştırarak en küçük terimlerine sadeleştirmekti isteğim.”

– Henry David Thoreau

Notos Büyük Kitaplar-Edebiyat • 156 s. • 11,5*19,5 cm • Aralık 2010 • 15 TL • ISBN 978-605-5904-28-9

Kitap satışlarında hareket var mı?

2011-01-16T20:18:00.007+02:00

2011 yürüyüşü başladı...

Çok yazdık. Kitap satışlarında 2006'da başlayan düşüş, yayıncılık sektörünün boğazını yıldan yıla daha çok sıkmaya başlamıştı ki, 2009 krizi geldi. Daha doğrusu, tepemize çullandı. Hemen her yıl yüzde 20-30 dolayında görülen düşüş, sonunda yayıncılık sektörünü soluk alamaz hale getirdi. 2009 krizini yaşamak, bazı küçük yayınevlerini çok olumsuz etkiledi, kitap yayıncılığına son verenler oldu. Dolayısıyla bazı küçük kitabevleri de kilit vurdular. Sonra ortalık biraz duruldu. Buna durulmak denir mi, bilmiyoruz, çünkü yayıncılık sektörünün dibe indiği yerdeki durgunluk, kime ümit verebilirdi? İnilecek yer kalmamıştı ki. 1000 adet basılan birçok kitabın bir yıllık satışı 200-300 olunca, ne yapılır? Dua edemeyeceğimize göre...

Gene de 2010'un sonbahar aylarında başlayan yukarı hareketlenme de bir şeydir, dedik. Evet, özellikle Aralık 2010'da bu hareketlenmenin ivmesi arttı. Kitap satışlarında ciddi bir kıpırtı görüldü. Hemen ardından şunu gözledik: Yayıncılar, yayımladıkları kitap sayısını Ocak ayında artırmaya başladı. Gelin görün ki, Ocak ayındaki satışlar, yayımlanan kitap sayısıyla aynı oranda olmadı. Basılan kitaplar arttı, ama satışlar yukarı çıkmadı. Demek tam ümitlenmek için erkendi.

Gene de şu var –daha doğrusu, Notos Kitap'ın öngörüsü şu: 2011, kitap satışlarının 2010'a göre, yaklaşık yüzde 20 dolayında artması için uygun koşullar bulunuyor. Notos Kitap'ın amacı da bu oranın üstüne çıkıp, 2011'deki kitap satışlarını yüzde 30 oranında artırmak. Bunun için önce yayımlanan kitap sayısını artırmak gerekiyor ki, bunu yapmaya başladık. Sonra dağıtım alanını genişletmek gerekiyor ki, bunda ne kadar başarılı olacağımızı tam kestiremiyoruz. Sonra da tanıtım olanaklarımızı geliştirmek gerekiyor ki, buna da Notos Blog ve sosyal medya platformlarını etkin biçimde kullanarak başlıyoruz. 2011'in fitilini ateşledik, ama yarış önce kendimizle!

Notos Blog yenilendi

2011-01-15T20:11:00.008+02:00

Yaklaşık 3,5 yıl önce başlattığımız ve klasik yayıncılığa yeni bir boyut getirmeyi amaçladığımız Notos Blog'a ne yazık ki uzun bir süredir zaman ayıramıyorduk. Yalnızca nitelikli tartışma ve okuma kültürünü desteklemekle kalmayan, aynı zamanda dergideki Forum köşesine içerik sağlamasıyla da çok önemli bir adımdı blog. Bugüne kadar yazılan 174 yazıya bırakılan 1534 yorum da, Blog'un bu anlamda işlevini yerine getirdiğini gösteriyor.
Notos Dergi, Notos Kitap, Notos Atölye, Dükkân ve Mutfak ile birlikte Notos Takımadaları'nın en önemli adası olan Notos Blog, yeni arayüzü ile birlikte eski günlerine geri dönüyor. Yayıncılığın sorunlarını, yerli ve yabancı edebiyatı, ve edebiyatla ilgili her türlü konuyu tartışmaya kaldığımız yerden devam edeceğiz. Bu süreçte de elbette yorumlarınız, önerileriniz ve katkılarınız bize yön gösterecek.
Yeniden hoş bulduk. Sessizliği bozmaya başlayabiliriz.

Notos’un Aralık-Ocak, 25. sayısında Faulkner

2010-12-20T12:51:00.010+02:00

Bütün Türkiye’de, 900 satış noktasında.

Edebiyatımızın yenilikçi adası.

William Faulkner

Yaratıcılığın doruğu

Ahmet Ümit: “Edebiyatın asıl amacı insan ruhunu anlamaktır.”
Birsen Tezer: “Üretebildiğimiz sürece yaşamayı da becerebiliriz.”

Edebiyatımızın önde gelen dergilerinden Notos, Aralık-Ocak, 25. Sayısında kapak konusunu William Faulkner’a ayırdı. Amerikan edebiyatının en büyük yaratıcılarından ve dünya edebiyatının her zaman dorukları arasında görülen William Faulkner için derginin hazırladığı kapsamlı dosyada, Jean-Paul Sartre, Javier Marias, Dayton Kohler, Alexander Marshall, Necla Aytür, Ümit Hasan Usta, Deniz Gündoğan ve Cengiz Akın’ın yazıları yer alıyor.

Notos’un bu sayısında, İstanbul Hatırası adlı yeni romanıyla dikkatleri üstünde toplayan Ahmet Ümit ile yapılmış bir söyleşi de var. İstanbul Hatırası’nı, romanın yazılma sürecini ve edebiyatın kendi ilgi alanındaki sorunlarını anlatan Ahmet Ümit, “Edebiyatın asıl amacı insan ruhunu anlamaktır,” diyor.

Derginin ikinci söyleşisi de, “Üretebildiğimiz sürece yaşamayı da becerebiliriz,” diyen, caz şarkıcısı Birsen Tezer ile yapılmış.

Notos'un Ekim-Kasım, 24. sayısında Çağdaş Türk şiiri

2010-10-14T10:14:00.005+03:00

Bütün Türkiye'de, 900 satış noktasında.

Çağdaş Türk şiirinin bir kanonu var mı?

Bügünlerde ne yazıyorlar?
Yazarların tezgâhlarındaki sırlar...

Mine Söğüt: "Herkes geçmişin ağırlığından kurtulmaya çalışıyor."
Enis Batur: "Profilden Akropolis"
Aylin Ünek: "Mehmed Uzun'un Kürt Edebiyatındaki Yeri"

Notos, Ekim-Kasım, 24. sayısında kapak konusunu Çağdaş Türk şiirinin bir kanonu var mı? sorusuna ayırdı. Adnan Özer, Alova, Hasan Bülent Kahraman, A. Adnan Azar, Mehmet Yaşın, Metin Cengiz, Can Bahadır Yüce'nin birbirinden farklı görüşler içeren yazılarıyla, konunun daha uzun ve ayrıntılı biçimde tartışılmasının gerekli olduğu ortaya çıkıyor. Üstelik şiir ne kadar tartışılsa yeridir, yararlıdır.

Notos, bu sayısında yazarların çalışma odalarına girdi. Bügünlerde Ne Yazıyorlar? bölümünde Tahsin Yücel'den İnci Aral'a, Hasan Ali Toptaş'tan Ahmet Ümit'e, Murat Gülsoy'dan Sibel K. Türker'e, edebiyatımızın her kuşaktan gözde yazarlarının tezgâhındaki sırları ortaya döktü.

Derginin bu sayısında, yazar Mine Söğüt ve şair Koray Feyiz ile yapılmış iki de söyleşi var.

Yaşar Kemal'den Pis Hikaye - 3. Baskı

2010-09-14T10:51:00.005+03:00

Bir Yaşar Kemal klasiği...
Yaşar Kemal'in öyküleri insanın çaresizliği ve yoksulluğunu anlatır. İnsanın hayat karşısında yenik düştüğünü bozkırın çatalı içinde öylesine etkileyici biçimde yansıtır ki Yaşar Kemal, Pis Hikaye'de Fadık'ın öyküsü unutulmaz bir tragedyay dönüşür.
Pis Hikaye Yaşar Kemal'in yazdığı bir öykü. Altmış yıl önce, 1944'te yazılmış ama uzun ömrüyle bir Yaşar Kemal klasiğine dönüşmüş. Bugün de heyecanla okunuyor.
Pis Hikaye'de anlatılan eski görünse de, insanın varoluş trajiğine verilmiş bir karşılık olarak, anlam yepyenidir. Yaşar Kemal'i Yaşar Kemal yapan dil ve anlatımın başlangıcındaki güçlü doğumu gösterir.

Notos Büyük Kitaplar-Öykü * 55 s. * 11,5*19,5 cm * Eylül 2010 * 8 TL * ISBN 978-9944-5999-2-4

Mübeccel İzmirli'den Sabah Geçidi

2010-09-01T13:04:00.007+03:00

Yalnızlığın tek bir yaşanma biçimi mi var? Herkesin birbirine eş yalnızlıklar yaşadığı doğru mu? Peki ya öncesi? Ayrılıklar? Hep aynı yerde mi başlar ayrılıklar? Bazen bir gömleğin, bazen bir şehrin, bazen de birinin hatırlattıkları... Kısaca, birlikte geçirilmiş günlerin tortusu çıkıyor karşımıza Sabah Geçidi'nde.

Yazdığı tek öykü kitabıyla öykücülüğümüzde unutulmaz bir iz bırakarak erkenden aramızdan ayrılan Mübeccel İzmirli, Sabah Geçidi'nin yeni basımıyla sanki aramıza dönüyor.

Cemal Süreya'nın

Evleri oldu; güzel;
Elleri vardı ince,
Bizler rakı içerdik,
O, ecel şerbeti, damla,
Dostları için gizledi,
Çok daha önce ölmüştü
Çok daha önce yoksa

dizeleriyle anlattığı Mübeccel İzmirli'den insanın en yalın hallerine ilişkin öyküler...

Notos Edebiyat-Öykü * 144 s. * 13*19,5 cm * Ağustos 2010 * 12 TL * ISBN 978-605-5904-23-4

Notos Felsefe Atölyesi 2. Dönem kayıtları devam ediyor!

2010-08-18T13:14:00.012+03:00

Günümüzde felsefenin artık bir gereksinim olduğu düşüncesinden yola çıkan Notos Felsefe Atölyesi, çalışmalarına Eylül'de başlayacak 2. dönemiyle devam ediyor.

Hayata anlam vermenin, nereden gelip nereye gittiğimizi anlamanın en benzersiz yolu olan felsefe bugün, modern hayatın içinde sıkışmış insanların çıkabilecekleri tek adayı temsil ediyor. Bilgideki, toplumdaki, siyasetteki, sanattaki altüst oluşa binyılların birikimiyle müdahalede bulunuyor.

2 Eylül-4 Kasım arasında, on haftalık bir programın uygulanacağı Notos Felsefe Atölyesi'ndeki dersler, ülkemizin önde gelen bir grup felsefecisinin katılımıyla yapılacak.

Kant'ın dediği gibi, felsefe değil, ancak felsefe yapmak öğretilebilir.

Felsefe Atölyesi
2. Dönem:
Felsefenin Sınır Boyları: Kimin İçin Felsefe, Niçin Felsefe: Kaan Özkan
Evreni Okuma Biçimleri: Mitoloji ve Felsefe: Kaan Özkan
Felsefede "İyi" Yaşam: Mehmet Barış Albayrak
İnsan Haklarının Felsefe Temelleri: İoanna Kuçuradi
Doğa ve Kültür Felsefesi: Doğan Özlem
Felsefe-Kültür Gerilimi: Kaan Özkan
Ortaçağın Aydınlığı: Betül Çotuksöken
Zihin-Beden Problemi ve Cinsiyetçilik: Hülya Durudoğan
"Zihin"le "Dünya"nın Arayüzü Olarak Dil: Erkut Sezgin
Felsefeden Edebiyata Giden Yol: Kaan Özkan

Atölye kayıtları devam ediyor.

Ayrıntılı bilgi: T 0212 243 49 07 - F 0212 252 38 05
E atolye@notoskitap.com

Leyla Ruhan Okyay'dan Çilesine Âşık

2010-08-04T10:03:00.005+03:00

Çilesine Âşık, Leyla Ruhan Okyay'ın üçüncü öykü kitabı. Öykülerinde hayatın öne çıkmamış yanlarına yatkınlığı ve iyimserliğiyle bildiğimiz Leyla Ruhan Okyay, bu kez zor zamanların, sıkıntılı ve kötümser ayrıntılarına eğiliyor.

Savaş içinde yaşanan acılardan geçmiş zamanların hüzünlü anılarına, kendine özgü, etkileyici duyarlığını olduğu gibi ortaya koyan bir yazar var bu öykülerde.

Notos Edebiyat-Öykü * 96 s. * 13*19,5 cm * Temmuz 2010 * 10 TL * ISBN 978-605-5904-22-7

Notos'un Ağustos-Eylül, 23. sayısında E-kitap

2010-07-28T16:29:00.007+03:00

Bütün Türkiye'de 900 satış noktasında.

E-kitap hayatımızda

Oruç Aruoba: "Gürültü içinde sessiz, kalabalık içinde yalnız."
Enis Batur: "Merak Cemiyeti"
Hüseyin Cevahir: "Çocuk ve Allah'ta Simgeler, Görüntüler, Çelişmeler"

Notos, Ağustos-Eylül, 23. sayısında kapak konusunu E-Kitap'a ayırdı. E-kitabın hayatımıza girişiyle birlikte ve zamanla basılı kitapların ortadan kalkacağı endişesi yerinde mi? Uzun yıllardan bu yana, çeşitli yeniliklerin ardından sık sık romanın ya da kitabın öleceği tartışmaları yapılmasına karşın, ne roman, ne de kitap hayatımızdan çekildi. Basılı kitap, açıkça söylenebilir ki, varlığı sona erdirilmesi olanaksız bir nesne olarak yaşamayı kesintisiz sürdürecek. E-kitap ise, yayıncılık dünyasının yeni teknolojiyle arasını düzeltecek, yeni bir kapı açacak. Notos'ta e-kitap konusu, bütün bu yanlarıyla birlikte ele alınırken, okurlar için bir "e-kitap kılavuzu" yerine geçecek bilgiler veriliyor.

Notos'un bu sayısında, felsefeci Oruç Aruoba ve Fransız yazar Olivier Rolin ile yapılmış iki söyleşi var.

Notos, 68 Kuşağı'nın önde gelen kişiliklerinden Hüseyin Cevahir'in edebiyat yazılarını yeniden yayımlamayı sürdürüyor. Hüseyin Cevahir'in, Fazıl Hüsnü Dağlarca'nın şiiri üstüne, Çocuk ve Allah kitabından çıkarak yazdığı eleştiri yazısının da dönemin edebiyat kültürüne önemli bir katkı olduğu görülüyor.

Faruk Ulay'dan Üç Parça Toprak

2010-07-12T15:26:00.005+03:00

Benzersiz bir edebiyat tadı...

Üç Parça Toprak alışılmamış bir metin. Bu sözün alışılmış oluşu yanıltmasın. Faruk Ulay, her zamanki gibi, yazınsal yazının sınırlarının nerelere ulaşabileceğini araştırıyor, bulduğu yerde yazdığıyla bir saptama yapıyor.

Üç Parça Toprak, edebiyatımızın yeni yollarının hangi yazınsal dünyalara açılabileceğini görmek için bulunmaz bir fırsat. Değeri okudukça anlaşılacak bir kitap.

Notos Edebiyat-Metinler * 115 s. * 13*19,5 cm * Temmuz 2010 * 11 TL * ISBN 978-605-5904-24-1

NEREDESİN, EY OKUR?

2010-06-05T04:20:00.001+03:00

Bu hafta Alfa Dağıtım’a gittiğimizde gene aynı gerçekle karşılaştık. Kitap satışları çok, ama çok kötü. İyi, bilmediğimiz bir durum değil, alıştık da bunları duymaya. Baksanıza, internette Google’ı bile yasaklayan bir zihniyetle yaşıyoruz. İster Atatürkçü Düşünce Derneği’nden gelsin bu yasakçı zihniyet, ister iktidardan, rezilliğin dik alasıdır. Kendi dertlerimiz önümüzde dağ gibi yığılı dururken, bir de Google yasağıyla sinirlerimizi bozarsak, tası tarağı toplayıp gitmemiz gerekir.
Gidemiyoruz işte. Kitap ve dergi yayıncılığını, nasıl acayip bir parçamızsa bu iş, onunla doğmuşsak, nasıl bırakacağız… Kitap satışları diplerde dolaşıyor, diyorum, bir süredir. Daha çok düşmez artık, 1000 adet basılan birçok kitap 200-300 adet satılıyorken, bunun daha altı mı olur! Olursa, sözgelimi son bir iki ayda olduğu gibi, onun da sarsıcı bedeleri olur. Küçük yayıncı, o birkaç yüz satışla ofis kirasını ve basit işletme giderlerini karşılar; o da erimeye başlarsa, elektrik su parasını bile ödeyemez hale gelir. Bu güzelim iş bile Allah’ın cezasına dönüşür.
Geçenlerde kitap sektöründen birkaç genç arkadaşımla konuşuyoruz; çalışanlarına düzenli ücret ödeyen yayınevlerinin sayısının yirmiyi geçmediğini söylüyorlar. Yayınevlerinin iç dünyasını yakından tanıyor onlar. Peki ödenen ücretler? Sektörümüz zayıf olduğu için, ücretler de düşük. İşe yeni alınan genç bir editörün aldığı ücret, asgari ücretin biraz üstünde belirleniyor. Genç bir insan ayda 600-700 liraya mı yaşayacak, İstanbul’da? 2009’da gerçek bir kriz yılı yaşadık yaşamasına, ama çalışanlarının küçük ücretlerine hiç zam yapmamak nedir? Belki bazı yayınevlerinin gerçeği olabilir bu, ama öyle yayınevleri biliyoruz ki, onlarınki fırsatçılıktan başka bir şey değil. Açıkça anlatıyoruz, Notos Kitap hâlâ bir patrona sahip değil (olması kesinlikle iyidir, yayınevinin kendini toparladığını, büyüdüğünü gösterir), ama bazı büyük yayınevlerinde çalışanlara ödenen ücretleri vermeye yüzü tutmaz. Kazanılanı adil biçimde paylaşmaya çalışan bir şirket anlayışı kurmaya çalışıyoruz Notos’ta.
Uzun sözün kısası, yayınevlerinin kendilerine çekidüzen verme sürecinin sonuna gelemiyoruz. Bunun bir nedeni, kitap satışlarının çok düşük oluşunun yayınevlerini ekonomik bakımdan güçsüzleştirmesi; ikincisi, yayınevi sahiplerinin anlayışının çalışanları koruma güdüsünün zayıflığı; üçüncüsü, nasıl çalışılması gerektiğinin hâlâ iyi bilinmemesi. Özellikle büyük yayınevlerinin büyüklüklerine uygun birer ticari işletme olarak yönetilmesinde sorunlar olduğu söylenebilir. Oysa onların daha etkin olması, yayıncılık sektörünün uzun vadeli kazanımı olarak kaydedilebilir.
Özellikle şimdi. Kitap satışlarının tam dibe vurması yetmezmiş gibi, bir de yaz aylarına girdik. Daha da düşerse satışlar, saırım bazı küçük yayınevleriyle bazı küçük kitapçılar bu sektörden çekilmiş olacak. Notos’un Nisan-Mayıs’ta yayımlanan “Hayvan hakları…” sayısının bugüne dek gördüğümüz en büyük düşüşe uğradığını da belirtelim mi? Her zamanki gibi, üstünü örtmeden. Bir sayıda gördüğümüz en büyük düşüşle karşılaşmak bizi birkaç gün etkiledi elbette. Dergimizin satışı bir sayıda yüzde 22 düştü; bunun olumsuz moral etkisi yanında, küçümsenmeyecek bir gelir kaybı da demek oluşunu daha çok anlatmayalım. Neredesin ey okur, televizyon başında mı; Vogue dergisini almak için sıraya girerken –onu biz de izliyoruz– bir de edebiyat dergisi almayı hiç aklına getirmeyen bu okur, kendi boşluğuyla mutlu olduğunu düşünüyorsa, bu düşünce tembelliğiyle ömrünü uzatacağını sanıyorsa, çok yazık.

Notos'un Haziran-Temmuz, 22. sayısında J.D. Salinger

2010-05-27T18:25:00.010+03:00

Bütün Türkiye'de 900 satış noktasında.

J.D. Salinger-Gizleri Suskusunda Bir Yazar

Ömer Madra: "Tabiat Ana'nın haklarına saygı."
Ali Teoman: "Eski defterlere dönmek."
Enis Batur: "Mektuba Ağıt"
Tuncay Birkan: "Dickens: İmajın Ötesi"

Notos'un Haziran'da yayımlanan 22. sayısının kapak konusu, J.D. Salinger-Gizleri Suskusunda Bir Yazar başlığını taşıyor. Yazdıkları ve yaşadıklarıyla pek çok yazarı etkileyen, çağımızın en sıra dışı yazarlarından J.D. Salinger'ın yazdıkları arasında ilkgençlik zamanlarının zihnine yaptığı dalışların her yerdeki okuru aynı biçimde etkilemiş olması ilginçtir. Dünya edebiyatının onu yitirdiği günlerin ertesinde hazırlanan dosya, Cem Akaş, John Updike, Faruk Duman, Dipti R. Pattanaik, Ufuk Karakurt, Deniz Korkut, Hande Öğüt, Paul Levine, Deniz Gündoğan'ın yazılarından oluşuyor.

Bağımsız radyoculuk, ekolojik sorunlar, evrensel adalet ve doğruluk, demokrasi, sivil direniş dendiğinde akla gelen ilk adlardan Ömer Madra ile yapılan söyleşi de Notos'un bu sayısının öne çıkan bölümlerinden.

Son kitabı Café Esperanza ilk önce Fransa'da yayımlanan Ali Teoman ile yapılan söyleşideyse, Fransa'da geçirdiği üç ayı, eski defterleri açmasını sağlayan hastalığını ve edebiyat hayatını anlatıyor Ali Teoman.

Charles Dickens'ın Müşterek Dostumuz kitabının önsözü niteliğindeki Tuncay Birkan'ın "Dickens: İmajın Ötesi" adlı yazısının Notos'ta yayımlanan ilk bölümünde, ülkemizde nedense vasat bir yazar olarak algılanmaya başlayan Dickens'a olan ilgisizliğin, Batı'da uzun süre egemen olan "Dickens imajı"ndan kaynaklandığını belirtiyor Birkan.

Notos Felsefe Okuma Atölyesi

2010-05-20T14:40:00.006+03:00

Notos Felsefe Atölyesi bir Okuma Atölyesi açıyor.

Okuma Atölyesi'nde Platon'un, hem felsefi dizgesini anlamada büyük önem taşıyan, hem de günümüzdeki kimi sorunların tartışılmasına ufuk açıcı katkılar sağlayan Menon adlı diyaloğu çözümlenecek.

Atölye'nin 6 Temmuz'daki açılış dersiyle 29 Temmuz'da kapanış dersi İoanna Kuçuradi ile birlikte yapılacak. Öteki dersler ise Kaan Özkan tarafından yürütülecek.

Okuma Atölyesi'nin çalışma biçimi şöyle belirlendi:
1. Çalışma grubu en çok 15 kişiden oluşur.
2. Dersler hafta içinde salı ve perşembe günleri, 19.30-22.15 saatleri arasında yapılır. 3. Okuma Atölyesi dört hafta, sekiz derste tamamlanır.
4. Kayıt sırasında Katılımcı Sözleşmesi doldurulur.
5. Okuma Atölyesi ücreti 380,00 TL'dir.

Telefon: 0212 243 49 07
Faks: 0212 252 38 05
E-posta: atolye@notoskitap.com

Necati Güngör'den Hayvanların Sır Dolu Dünyası

2010-05-10T18:32:00.011+03:00

Hayvanların Sır Dolu Dünyası, insanın yanı başındaki hayvanların ne denli bilinmezlerle dolu dünyaları olduğunu anlatıyor. Aslında insanın fazladan tek söz etmesine gerek bırakmadan. Yalnızca, hayvanlar ne iseler, onları olduğu gibi aktararak.

Yunusların vücut yapıları, beş milyon yıldan beri hiç değişikliğe uğramadı.

Akrepler tam yüz milyon yıldır yeryüzündeki varlıklarını sürdürüyor.

Örümcek ağı çelikten bile sağlamdır. 1 mm kalınlığındaki bir ağ, yetişkin bir insanı çekebilir.

Kış uykusundayken anne olan dişi ayı hiçbir şey yemeden çocuklarını emzirir, büyütür. Bunu, doğadaki hiçbir canlı başaramaz.

Bir penguen, seksen yavrunun arasında kendi yavrusunu bulur.

Bir fil sürüsünde bir yavru ölürse, yetişkin filler yas tutar.

Şempanzeler karşılaştıkları yüzleri hatırlar.

Timsahı nereye götürürseniz götürün, evinin yolunu bulur. Yüz kilometre uzaktan bile evine döner.

Aslanla göz göze gelen zürafa, bakışlarıyla onu saldırmaktan caydırır.

Tam 669 bilgi. Merak etmeden yaşanmaz.

Notos Yaşam * Resimler Mustafa Delioğlu * 88 s. * 14,5*21,5 cm * Mayıs 2010 * 10 TL * ISBN 978-605-5904-20-3

Metin Yeğin'den Dünyanın Sokakları

2010-04-29T17:13:00.011+03:00

Bir hareketlilik olmadığında, bir süre durduğumda, "Korsanlara yakışmaz uzun süre bir yerde durmak," deyip hemen bir yere gidiyorum.

- Metin Yeğin

Metin Yeğin'in bir ayağı Türkiye'de, bir ayağı Latin Amerika'da ya da dünyanın herhangi bir yerinde. Yeryüzünün lanetlileriyle birlikte yaşayan bir yazar ve belgesel sinemacı o. Dünyanın Sokakları'ndan çeşitli işçi eylemlerini, direnişleri, gerilla hareketleriyle iktidarların çatışmalarını ya da barış süreçlerini, sokaktaki insanın dünyasını anlatırken yaşadıkları, bir kişinin yaşamına kolayca sığabilecek gibi değil. Onda olağan bir yaşam büyük bir serüvene dönüşebiliyor.

Dünyanın Sokakları'nda asıl sorunun sokak olduğunu bir kez daha hatırlatıyor bize: Uruguay işgal fabrikaları, Plaza de Mayo Anneleri, Piqueteros-Barikatçılar hareketi, Güney Afrika gecekondu hareketi... Neoliberalizmin kentleri işgal ettiği bir dönemde gold ya da platinum kredi kartı olmayan yoksulların seslerini dünyaya duyurmasına da yardımcı oluyor.

Dünyanın Sokakları, benzeri az bulunur bir serüven ve gezi kitabı.

Notos Gezi Kitaplığı, Editör Tuğba Eriş, 352 s., 13*19,5 cm, Nisan 2010, 25 TL, ISBN 978-605-5904-15-9

Notos ve hayvan hakları...

2010-04-11T21:11:00.003+03:00

Notos bir edebiyat kültürü dergisi. Çok sayıda öykü yayımladığı gibi, edebiyatın bütün alanlarına uzanan bir bakış açısı da var. Öte yandan, zaman zaman kültürün öteki yaşam alanlarına da yöneliyor. Bunlar bizim Notos tasarımımız içinde var. Nisan-Mayıs 21. sayımızda ilk kez bu denli dışına çıktık edebiyatın, ama hazırladığımız dosya hayvanın edebiyat içindeki karşılıklarını da konu ediyor. Sonunda, yaşıyoruz, hayvanlara edilen haksızlıklar, onları köleleştirirken insanın işlediği suçlar da yaşadığımız hayatın canevinde duruyor. Edebiyat dergiciliğini bunların dışında düşünemeyiz.

Hayvan hakları ve insanların hayvanlara ettikleri, bizim aklımızdan hiç çıkmıyor. Bu sayıyı da uzun zamandan beri tasarlıyorduk. Konuyla ilgili parça parça çok konuşulup yazılıyor belki, ama bir dergide bu denli kapsamlı biçimde ele alındığı belki de pek görülmedi.

İstedik ki, hayvanların sorunları Notos niteliğindeki bir dergide kapsamlı biçimde ele alınırsa, irkiltici ve uyarıcı olabiliriz. Ne yazık ki hayvanlara en duyarlı kesimler ve kişiler bile dünyada neler olup bittiği üstünde yeterince durmuyor. Oysa tarih, aynı zamanda eşi görülmemiş hayvan soykırımlarıyla ve katliamlarla dolu.

Dergi yayımlandıktan sonra okurların tepkileri çok olumlu oldu. Dosya konumuzun büyük bir ilgiyle karşılandığını görüyoruz. Bu sayıda yaptığımız seçim onların tepkileriyle de doğrulanmış oldu. Sabah gazetesinin kültür-sanat bölümünün bu sayımızın tanıtımına ayırdığı yer, oldukça kapsamlıydı.

Notos’ta yazdık: Doğa insanlara hayvanlarla eşit biçimde paylaşması için verildi. Ama insan, toplumsallaşmaya başladıkça doğayı kendi egemenliği altına almaya, dolayısıyla onu hoyratça kullanmaya ve kendi çıkarları için hayvanları yok etmeye başladı. Buna “dur” demek, sıradan bir insanlık ödevidir.

Bundan sonra hayvan haklarına ve hayvanların gördüğü eziyetlere ilişkin okumalar arasında Notos’un bu sayısının da vazgeçilmez bir yeri olabilir. Biz baştan beri okurlarımızın duyarlığını ve tepkilerini yakından izleyen ve ölçen bir dergi olduğumuza inanıyoruz. Bu sayımıza gelen olumlu tepkiler önceki pek çok sayıya gore artmış durumda. Dergi daha çok okunup fark edildikçe, önümüzdeki sayılarda bu ilginin artacağını da söyleyebiliriz.

Notos'un olumlu gelişmesi

2010-04-04T11:31:00.002+03:00

2010’u Notos için atılım yılı yapmak için neler yapmamız gerektiğini biliyoruz. Bunların tümü bir yıllık tasarımızı oluşturuyor. Bir yanda, bugün yaptığımız butik yayıncılığın güvencesi olarak duran Notos Yaratıcı Yazarlık ve Felsefe atölyesi var. Üç yıllık kitap ve dergi yayıncılığı serüvenimiz henüz Notos Kitap’ın çarkını döndürmeye yetecek noktaya getiremedi. Orada önemli bir açığımız var. Yaratıcı Yazarlık ve Felsefe atölyeleri bu açığı kapıyor.

Sözgelimi otuz bir ayda otuz bir kitap yayımladık, tümünün toplam satışı yalnızca toplam maliyeti karşılamış. Demek ki üç yıldan beri yaşamak için kişisel olanakların adamakıllı devreye sokulması gerekmiş, sonra da atölye çalışmalarımıza dayanmışız. Bu hikâyenin aşamalarını zaman zaman saydam biçimde açıklayıp tatışmayı sürdüreceğiz.

Denebilir ki, Notos’un iki ayda bir gösterdiği etkinlik, Notos Kitap Yayınevi’nin hâlâ en önünde duruyorsa, bu hem gönendirici bir durum, hem de önemli bir eksiklik. Çünkü yayınevinin amacı, geleceğini kitap yayıncılığı üstün kurmaktır. Bundan uzak bulunmak ve bu konuda yapmamız gerekenleri yeterince yapamamak bizim canımızı sıkıyor.

Neyse ki Notos’un dik duruşu bu eksikliği biraz olsun gölgede bırakıyor. Dergi yayıncılığının çetin sorunlarını anlatmaya gerek yok. Bunu Notos Blog’da 2007 Temmuz ayından beri, bütün ayrıntılarıyla anlatıyoruz. Biliniyor, 2009 kriz yılından sonra daha da zorlaştı dergi yayıncılığı. Virgül, Roll, Kül Öykü dergileri kapanan dergiler araında ilk akla gelenler. Köklü dergiler de sıkıntı içinde. Notos, bize öyle geliyor ki, edebiyat ve yayıncılık dünyasının gitgide genişleyen bir penceresi. İçeri bol oksijen alınmasını sağlayan bir kanal.

En önemli korkumuz Notos’un başına bir şey gelmesi ve varlığının önce sarsıntı geçirip sonra da bitmesi. Bunun açacağı yarayı unutamayız. Hemen söyleyelim ki, bugün böyle bir tehlike görünmüyor, ama hâlâ sağlam bir gelecek güvencesi kurabilmiş de değil Notos. Her şeyden önce, büyük maliyetler altında kalıyoruz. Baskı sayısının yüksek oluşu maliyeti kendiliğinden yüksekte tutuyor. Bu arada 21. sayının kâğıt fiyatı bir anda yüzde 7 arttı (bir sayının kâğıdı 1.500 kilo tutuyor). Ocak 2010’da da Yay Sat, dağıtım bedelini kabul edilmesi çok zor oranda, yüzde 27 artırdı. Tamamıyla nedensiz biçimde.

Bu arada Notos’un küçük dalgalarla aşağı-yukarı oynayan satışının da, 2009 kriz dönemindeki yüzde 9’luk düşüünden sonra, 2010’da yukarı çıkacağını öngörüyoruz. Olumlu başlangıç rakamlarımız şöyle: Notos’un Şubat 2010 sayısı, bir önceki Aralık 2009 sayısına göre yüzde 10,5; bir önceki yılın aynı dönemi olan Şubat 2009 sayısına göreyse yüzde 5,4 arttı. Şubat 2008 sayısında ulaştığı tepe noktasına da yüzde 4,5 uzakta bulunuyor.

Bu son artışın sürekli olacağını şimdiden söyleyemeyiz. Haziran ve Ağustos ayarında çıkan iki sayımızın görece düşük olacağını düşünürsek, önemli olan bu düşüşlerin çok sınırlı kalıp Nisan, Ekim ve Aralık 2010 sayılarının geçen yılın aynı dönemlerine göre yukarıda olması ve yıllık toplamın da 2008’in üstünde gerçekleşmesi. Bunları şimdiden öngöremeyiz. Ama bütün çabamız bu amaca ulaşma yönünde olacak, en azından bunun için gerekenleri yapacağımızı biliyoruz.

Notos'un Nisan-Mayıs, 21. sayısında Hayvan Hakları

2010-03-29T12:37:00.003+03:00

Bütün Türkiye'de 900 satış noktasında.

Hayvan Hakları, Hayvanlar İçin Hukuk,
İnsanların Hayvanlara Ettikleri

Faruk Duman: "Çünkü anlatacak hikâye kalmamış."
Enis Batur, "Ağaç"
Murathan Mungan, Kâğıt Gemiler
Louis-Ferdinand Céline: "Değer taşıyan tek hikâye bedelini ödediğinizdir."

Notos bu saysındaki kapak konusuyla ilk kez edebiyatın bu denli dışına çıkıyor. Hayvanların kötü davranışlara uğradığı ve hayvan katliamlarının yapıldığı bir dünyada yaşıyoruz. Yalnızca ABD'de, yemek için yılda 10 milyar hayvan öldürülüyor. Fokların yüzde 42'sinin derisi canlı canlı yüzülüyor. Mezbahalarda endüstriyel katliam yaşanıyor. Notos'un "Sunuş" yazısında, hayvan hakları savunuculuğunun niteliğini yükseltmek, kendince bir katkıda bulunmak için bu dosyanın hazırlandığı belirtiliyor.

Hayvan Hakları Federasyonu başkanı Ahmet Kemal Şenpolat, Yedikule hayvan barınağı gönüllülerinden Tolga Öztorun ve Ömer Madra ile yapılan söyleşilerin yanı sıra, veterine hekim İsmet Çolakel, Cem Dizdar ve Steven Best'in yazıları yer alıyor. Topluluk halinde yaşayan böcekler, karıncalar konusunda uzman Bert Hölldobler ile yapılan söyleşi ile Alice Walker ile yapılan, et yemeyi niçin bıraktığına ilişkin söyleşi de dosya kapsamında yer alıyor.

Buket Uzuner'in "Kadın ve Mekân" başlıklı yazısında Adalat Ağaoğlu'nun Ölmeye Yatmak, Buket Uzuner'in Balık İzlerinin Sesi ve Aslı Erdoğan'ın Kırmızı Pelerinli Kent romanlarını mekânları bağlamında ele alıyor.

Notos'un bu sayısıda, son romanı İncir Tarihi üstüne Faruk Duman ile ayrıksı Fransız yazar Louis-Ferdinand Céline ile yapılmış iki söyleşi var.

Notos için 2010 yılı...

2010-03-27T10:45:00.002+02:00

Notos Kitap’ı dördüncü yılı içinde başka bir boyuta geçirmek gibi çok ciddi niyetimiz var, ama bunun kolay olmadığını da sert biçimde görüyoruz. Elle tutulur, somut bir olumsuzlukla karşılaştığımız için söylemiyorum bunu, belli bir direnç de yok karşımızda. Gelin görün ki, olağan koşulların önümüze diktiği bir duvar var ve onu aşmak için bile adamakıllı sağlam dayanaklar gerekiyor. Notos Kitap bu dayanaklara henüz sahip değil, ama bugün bulunduğumuz basamak, bizi duvarın öte yanını görecek kadar yükseltmiş durumda.

2009 yılı, yaşadığımız en derin kriz dönemiydi; bazı büyük yayınevleri kriz ürküntüsü yüzünden, bize kalırsa yanlış bir politikayla yayımladıkları kitap sayısını azaltıp iş hacimlerini küçültürken, krizin ortaya çıkadığı boşluğu değerlendirmeyi amaçlayan bazı büyük yayınevleri büyüklüklerini ikiye katladı. (Everest-Alfa yayınevlerinin büyümesini izliyor musunuz?) Küçük yayınevlerine gelince, onların pek çoğu neredeyse kitap yayımlayamaz, yayımladıkları az sayıda kitapla da ayakta duramaz duruma geldi.

Notos Kitap, 2009’da kitap satışlarını yüzde 10 artırdı, ama hâlâ koçbaşımız işlevini gören Notos’un satışları yüzde 9 düştü. Bu arada 2008’in Aralık ayında başlayan Notos Yaratıcı Yazarlık Atölyesi’nin katkısıyla 2008’e gore yüzde 40 büyüdü. Gelin görün ki, yüzde 40’lık büyüme küçük hacimli bir şirket için kalıcı kazanımlara yol açmıyor. Yüzde 40’lık büyüme, 10 milyon lira cirosu olan bir şirkette 4,2 milyonluk artış yaratırken, yüz bin lira cirosu olan şirkette yalnızca kırk bin liralık fark yaratır ki, bir yıl bounca bunun tümü de bu tutarın vergisi ve basit işletme giderlerince emilir, az çok ciddi bir tasarı geliştirmeye izin vermez.

Bugünkü verilerle küçük bir yayınevinin varlığını sürdürüp yeni tasarılar yapabilecek bir düzeye ulaşması için yıllık cirosunun en az dört yüz bin lirayı bulması gerekir. Notos Kitap 2010 yılı başında, bu noktadan uzak bulunuyor. Öte yandan, bunları 2010 yılının ilk çeyreğini tamamlarken değerlendirmeye çalışıyoruz, Çünkü Notos Kitap için 2010 yılını bir sıçrama yılı olarak görüyoruz.

Bugüne dek otuz bir ayda 31 kitap yayımlamışız. Bu arada 21 sayı Notos var elbette, ama bütünü de yetersiz. Notos Kitap’ın butik ve sanırım seçkinci görüntüsü, yayımladığı kitapların da ancak az satılan kitaplar olacağı önyargısını güçlendiriyor. Bundan şikâyetçi değiliz. Bizim yayımladığmız kitapların satış ortalaması 1000 adedin altında, sözgelimi 650 adet oluyorsa, biz de bunu veri alıyor, önlemlerimizi bu denli kısıtlı bir ortalamaya dayandırıyor, ama her ay yayımlayacağımız kitap sayısını 2’ye yaklaştırmayı amaçlıyoruz. 2010’un ilk çeyreğini iyi değerlendiremedik. Notos Edebiyat ve Felsefe Atölyesi’nin yeni düzenlemeleri ile her zamanki gibi Notos’un yeni sayılarına ayırdığımız zamanı azaltamamak, yayımlayacağımız kitapların hazırlıklarını sekteye uğrattı. Sonunda 80 kitaba ulaştığımızda, yayınevinin sürekli geliri bakımından ilk anlamlı aylık tutara ulaşacağımızı kestiriyoruz.

Notos’un satışlarındaki yüzde 9’luk kaybı bu yıl geri almak da ikinci amacımız. Şubat sayısında ilk ciddi toparlanma oldu. Notos’u bir edebiyat kültürü dergisi yapmak için verdiğimiz emek, inanıyoruz ki onu hak ettiği yere, belki üç yıl sonunda bugünkünden yüzde 40 fazlasına ulaştıracak. Üç yıldan uzun bir zaman geçti, ama çoğu kez düşünülenin tersine, bu sürenin Notos’un ne kadar satabileceğini belli ettiğini düşünmüyorum. Notos’un önü daha açık, tanımayanlar tanıdıkça, o yüzde 40 fazla satış sayısına ulaşacağı düşüncemiz, bir inancın ötesini anlatıyor.

Yeter ki daha çok pencereyi açık tutmayı başarabilelim, daha çok oksijen girebilsin içeri. Küçücük bir yayınevini bile engin bir tasarımın içinde görebilelim. Sözgelimi NotosÖykü’nün Notos’a dönüşmesi, inovatif bir düşüncenin ürünüydü ve doğru bir adımdı. Kitap yayınında bu inovatif düşünme becerisini gösteremedik, yerimizde saydık. Şimdi orayı güçlendirmemiz gerekiyor. Bir de yeni tasarıları gerçekleştirmek…

Faruk Duman'dan Kedi’çin Masallar

2010-02-04T12:39:00.007+02:00

Faruk Duman, öykücülüğümüzün genç kuşaklarının en özgün yaratıcılarından. Pek kimselere benzemeyen, son kertede yoğunlaştırılmış, anlamını sözcüklerin çağrışımlarıyla çoğaltan bir dilin peşinde. Kedi’çin Masallar, onun bugüne dek yayımladığı öykülerden bir seçme.
Av Dönüşleri, Nar Kitabı, Keder Atlısı gibi kitaplarıyla kendine özgü, masalsı bir öykü dünyası kurdu Faruk Duman. Elinizdeki kitap, bu dünyaya adım atmamış olanlar için bir kılavuz. Onu tanıyanlar içinse gene yeri doldurulmaz bir anımsama.

NOTOS-BÜYÜK KİTAPLAR-ÖYKÜ 96 s., 11,5*19,5 cm, Şubat 2010, 10 TL
ISBN 978-605-5904-19-7

NOTOS'UN 4. BÜYÜK SORUŞTURMASI

2010-01-14T08:14:00.005+02:00

Notos'un sonuçlarını her yıl Şubat sayısında yayımladığı geleneksel büyük soruşturmalarının dördüncüsü yapıldı.
Sonuçları Şubat-Mart 20. sayıda açıklanan soruşturmanın konusu, Yüzyılın 40 Öykücüsü.
Büyük bir katılımla tamamlanan soruşturmanın sonuçlarının epeyce ilgi göreceği belirtilebilir.
Bu sayıda genç romancı Murat Menteş ve İngiliz yazar Kenneth White ile yapılmış iki söyleşi var.
Günlerin Getirdiği bölümündeyse, yok olan bir kültür tanıtılıyor: Yezidi Edebiyatı.
Enis Batur da artık Notos'un yazarları arasında. İlk yazısı: "GIDE, okuma notları".
Murathan Mungan "Kâğıttan Gemiler" notlarını bu sayıda sürdürüyor.

Notos'ta gelecek sayılar

2009-12-06T03:20:00.001+02:00

Edebiyat dergiciliğinin yaşadığı güçlüklerden söz etmeyeceğim. Önce Kül Öykü'nün, ardından da Virgül'ün kapanması bunu yeterince anlatıyor. Gelgelelim, edebiyat dergilerinin yaşamını güvence altına almanın yalnızca o dergileri yayımlayanların değil, kültür yayıncılığının bütününün sorunu olduğunu da savunuyoruz. Demek ki Virgül'ün varlığını korumak, başta büyük yayınevleri olmak üzere, bütün yayınevlerinin yükümlülüğüydü. Bu bilinci taşıyanlar yok değil, ama sayıları çok az. Bu yüzden Notos'un güvencesi önce okurlarıdır, onlar her sayıdan iki tane de alır ya da kendileri alırken bir tane de yakınlarına aldırır, ama yayıncılık dünyasının Notos'u desteklemesini de elbette ararız.

Neden bilmiyoruz, Notos'un Haziran-Temmuz 16. sayısında dramatik bir düşüş oldu. Oysa Ağustos-Eylül sayısı en çok satış kaybı yaşanan sayı olmalıydı. Bu kez de Ağustos-Eylül sayısının 16. sayıdan daha da düşük olabileceği endişesiyle bekledik, neyse ki korktuğumuz başımıza gelmedi ve yüzde 15'lik bir artışla ilk toparlanma belirtisi kendini gösterdi. Ardından da 18. sayıda bir yüzde 8,5'luk artış daha olunca, toparlanmış olduk.
Gelgelelim, iki yıldır beri beklediğimiz de olmuyor, Notos'un satışı artmıyor. Nedenlerini sürekli düşünüyor, bu durumu değiştirmek için kafa patlatıyoruz. Bir gün mutlaka satışı birkaç sıçrama yapacak ve çok satan bir edebiyat dergisine dönüşecek Notos.

Özel bölümler için çağrı
Notos'un her sayısında bir özel konumuz olduğunu, bu konunun kapağımızın tasarımına yansıdığını biliyor okurlarımız. Konularımızı seçerken yeni, yenilikçi olmaya, gündeme gelmesini istediğimiz sorunları seçmeye özen gösteriyoruz.
Her yıl yayımlanan altı sayımızın ikisi dünya edebiyatının önde gelen yazarlarına ayrılıyor. Raymond Carver, Kafka, Dostoyevski ve Yaşar Kemal'den sonra, Amerikan edebiyatının belki en önemli yazarı sayılabilecek William Faulkner için bir bölüm hazırlamayı tasarlıyoruz.
Her yıl Şubat-Mart sayısını da geleneksel sorşturmamıza ayırıyoruz. Dolayısıyla önümüzdeki sayıda gene önemli ve kalıcı bir soruşturmanın sonuçlarını açıklayacağız.
Notos'un önemli özelliklerinden biri, okurlarıyla kurduğu doğrudan ilişki. Bu tür bir ilişki biçimine kolay kolay rastlanmaz. Notos'un bu alışılmamış tutumu bu arada yeni yazarlar ortaya çıkmasını sağladığı gibi, okur çevremizi de genişletiyor. Notos, okurlarını derginin oluşumuna da zaman zaman katıyor. Bunun örnekleri sayfalarımıza daha önce yansıdı.
Okurlarımıza şimdi de bir çağrı yapıyor ve Notos'ta ele alınmasını istedikleri edebiyat ve kültür konularını bize önermelerini bekliyoruz. Bu öneriler aasından konularımızı seçelim, hazırlıkları da bizim görevlerimiz arasına girsin. Bunun Notos ile okurları arasında bugüne dek süren ilişkinin doğal bir parçası olduğu da kuşkusuz.

Notos'ta Hüseyin Cevahir'in edebiyat yazısı

2009-11-29T01:00:00.002+02:00

Hüseyin Cevahir’in nitelikli ve
incelikli edebiyat anlayışı

Notos'un 19. sayısında önem verdiğimiz bir sürpriz var. Hüseyin Cevahir'in önemli bir edebiyat yazısı.
1968’lerin devrimci gençlik hareketleri neden sonra bütün bütüne siyasal hareketlere dönüşünce, göze alınmış sonlar da hiç kuşku yok ki umulmadık büyüklükte acılara neden oldu. Hüseyin Cevahir, 1968 gençlik hareketinin önderlerinden, Dev-Gençli, THKP-C’nin kurucularından, dönemin bugün de unutulmayan nitelik ve değerdeki adlarından. Onu bilenler hep siyasal kişiliğiyle biliyor, öyle de anıyor.
Notos’un bu sayısında Hüseyin Cevahir’in yazdığı bir edebiyat yazısını yeniden yayımlıyoruz. Tam da Nisan 1968’de, Yeni Eylem adlı edebiyat dergisinin 1. sayısında yayımlanmış bu yazı. Hüseyin Cevahir, 1 Haziran 1971'de, Mahir Çayan'la birlikte Maltepe'de askerlerle girdikleri çatışmada öldürüldüğünde yalnızca yirmi dört yaşında, bu sayıda yayımladığımız yazısını yazdığında yirmi bir yaşındaydı.
“Kalın Çizgilerle Edebiyatımızın Dünü”, Hüseyin Cevahir’in yazdığı sıradan bir yazı değil. Onun yirmi bir yaşında, genç bir devrimci aydın olarak siyasal savaşım içindeyken, aynı zamanda edebiyatımızın güncel sorunlarına, dönemin pek çok yazarının gösteremediği duyarlık ve nitelikte karşılıklar arayarak yazdığı bu yazı, yalnızca tarihsel değil, aynı zamanda yazınsal bir belge.
Edebiyatımızın 1940-1968 arasında kalan dönemi için yaptığı değerlendirmede, 1960’larda okur sayısı gitgide çoğalırken, asıl sorunun edebiyat kültürünün hâlâ düşük düzeyde bulunmasından yakınıyor Hüseyin Cevahir. Dahası var: Toplumcu gerçekçi edebiyatın “propaganda edebiyatına dönüşmesi”; değerli yazarların sıradan olanların yanında gözden kaçması; Garip şairlerinin ve Nâzım Hikmet’in kalıpların dışına çıkışı; Türk şiirinin yenilikçi atılımı; kolaycı, ucuz çabaların değersizliği; tutuculuğun edebiyatımıza verdiği zararlar; 1950-60 kuşağının edebiyatımızdaki yeri; bu dönemlerin pek çok şairi ve yazarının gerçek değerleri... gibi bir dizi temel soruna, açıkça söylemek gerekirse, dönemin eleştirmenlerinin çoğundan daha yüksek düzeyde yorumlar getirmiş, karşılıklar aramış, keskin yargılar vermek yerine, anlamaya, çözümlemeye dayalı bir tutumla yaklaşmıştı.
Hüseyin Cevahir yazdığı öykülerle de bir genç öykücü olarak ilgi çekmeye başlamıştı. Onun bu yazısını alıp başucumuza, 1940-1968 dönemi edebiyatımızı anlamak için başvurulacak metinler arasına koyalım, hak etmiştir. 1968’in hemen öncesinde ve sonrasında yaşanan siyasal ortam, bir de 1973’ten hemen sonra yaşandı ve bu dönemlerin siyasal savaşımı içinde edebiyat kültürünün ne denli yüksek düzeyde bir yeri olduğunu Hüseyin Cevahir’in yazısından daha iyi hiçbir şey anlatamaz. Hüseyin Cevahir’in yazısını hatırlatmak, Notos için yazınsal bir ödev sayılır.

Notos'un Ekim-Kasım, 18. sayısında Yaşar Kemal

2009-10-11T14:10:00.002+03:00

Bütün Türkiye’de, 900 satış noktasında.

YAŞAR KEMAL
Edebiyatımızın büyük gurur kaynağı
• Sema Kaygusuz ile Yüzünde Bir Yer üstüne
• Julio Cortázar: “Hayat bana kimsesiz bir ada, kimsesiz bir oda olabilir.”
• Gözden kaçmış kitaplar...

İki aylık edebiyat dergisi Notos’un Ekim’de yayımlanan 18. sayısının kapak konusu, Yaşar Kemal-Edebiyatımızın büyük gurur kaynağı başlığını taşıyor. Yaşar Kemal’in yazdıkları üstünde bugüne dek yeterince durulmadığı düşüncesine dayanarak hazırlanan dosya, Emin Özdemir, A. Ömer Türkeş, Feridun Andaç, Hande Öğüt, Lütfi Özgünaydın, Deniz Gündoğan, Hülya Soyşekerci’nin yazılarından oluşuyor.
Edebiyatımızın yeni kuşaklarının değerli yazarlarından Sema Kaygusuz ile yeni romanı Yüzünde Bir Yer üstüne yapılan söyleşi de Notos’un bu sayısının öne çıkan bölümlerinden. Sema Kaygusuz hem yeni romanını, hem de bugüne dek yayımlanan kitaplarından çıkarak, edebiyat anlayışını anlatıyor.
Julio Cortázar ile yapılmış söyleşi de Notos’un nitelikli edebiyatı yakından izleyip öne çıkaran tutumunu güçlendiriyor.
Notos bu sayıda gözden kaçan kitapları da hatırlatıyor. Bazen okunmalarındaki güçlükler ve yayımlandıkları zamanın okuma kültürüne ters düşmeleri yüzünden, bazen de kendi dışlarındaki çeşitli siyasal, toplumsal nedenlerle gözden kaçan kitaplardan bir bölümü, bu sayının “Günlerin Getirdiği” bölümünü oluşturuyor.

Çizginin ötesini görüyoruz

2009-10-02T00:42:00.000+03:00

Kitap ve dergi yayıncılığının nasıl bir yaşam biçimi olduğunu herkese anlatmak kolay değil. Bu da “anlatılmaz, yaşanır” olanlardan.
Son yıllarda, ama özellikle krizin tokmağı vurduğu geçtiğimiz aralık ayından beri bu yaşam biçimi öylesine daraldı, daraltıldı ki, içerdekilerin soluk alıp vemesi güçleşti. Küçük yayıncılar kitap yayımlayamamanın eşiğinde.
Üç yıldan bu yana kitap satışları düşüyor. Krizde daha da düştüğünü söylemek bile söz kalabalığı. Buna da varız, ama baskı maliyetleriyle kâğıt fiyatlarının bir anda yukarı sıçraması daha yıkıcı oldu.
Notos’un bu krizdeki kaybı, büyük ağırlığı maliyetlerden kaynaklanarak, yaklaşık yüzde 40 dolayında. Tam da her şey iyi giderken ve birkaç basamak yukarı çıkmaya hazırlanırken, bu yüzden yerimizde sayıyoruz. Aşağıya sürüklenmedik, ama Mayıs 2007’den, neredeyse iki buçuk yıldan beri yerimizde saymak da iyi değil. Evet, krizin dibinden çıktı çıkacakken de ayakta Notos, hayati tehlike yaşamıyor, ama geleceğe ilişkin onca hayalimiz varken hep aynı yerde bulunmak da ağzımızın tadını bozmuyor değil.
Notos Kitap yalnızca kitap ve dergi satış gelirleriyle ayakta duracak noktaya gelmedi. Yalnızca bu ikisine dayanarak ayakta kalamayacağı için, ancak yan gelirlerimizin tümünü Notos Kitap’a aktararak kendimizi bulunduğumuz yerde sağlama alabiliyoruz. Okurlarımızın bildiği saydamlığımızın da ötesine geçebilecek olanlardan söz etmeyelim, kendi telif ücretlerimizi, yaptığımız başka işlerden kazandıklarımızı, bankadan aldığımız küçük krediyi, çok daha özel sayılabilecek gelirlerimizi olduğu gibi Notos’a aktarıyoruz.
İyi de ediyoruz, çünkü Notos’un yakın gelecekte ciddi bir sıçrama yapacağına olan inancımız, bu tutumu çok anlamlı kılıyor. Öte yandan Notos Yaratıcı Yazarlık Atölyesi’nin gördüğü ilginin gitgide çoğalması, yaptığımız edebiyat-kültür yayıncılığının değerlerine canı bir katkıyı ortaya çıkarmış durumda.
Önümüzü sınırlayan çizgiyi bugüne dek geçemediysek, tek nedeni ekonomik olanaklarımızın çemberi kıramamasıdır. Bu yüzden iki kişi yerine, üç ya da dört kişiyle çalışamıyoruz. Bu da üretkenliğimizi sınırlıyor. Geçen yirmi yedi ayda, yirmi yedi kitap yayımlamışız –yılda altı sayı Notos dışında. Aylık kitap ortalamamız 1. Oysa yalnızca bu ortalamanın 1,5 olması bile önemliydi. Kaldı ki, artık aylık ortalamamızı 2’ye çıkarmamız da gerekiyor. Notos’un ulaştığı etkinlik düzeyi bunu zorluyor. O noktaya geldiğimizde ve yayımladığımız toplam kitap sayısı 70-80’i geçtiğinde, o zaman gerçek anlamda kendi yağımızla kavrulmaya ve hemen çizginin ötesine geçmeye başlayacağız. Bunu görüyoruz.
Okurlarımızdan, anlamlı olup olmadığını tam kestiremediğimiz iki beklentimiz var: Notos adını bulundukları her yerde izlemeleri, sözgelimi bir kitapçıda Notos Kitap’ın yayımladığı yeni bir kitabı gördüklerinde en azından ellerine alıp bakmaları, bulundukları yerdeki kitapçılara Notos’un kitaplarını sormaları. İkincisi de, elinizdeki Notos’u iki ayda bir alıp okumanın yanı sıra bir arkadaşlarına daha aldırmaları. Kolay değil, biliyorum, ama neden olmasın.

Notos'un Ekim sayısında Yaşar Kemal

2009-08-11T08:50:00.004+03:00

Notos'un her sayısında kapağına çıkardığı dosya çalışmalarının bazılarını yazarlara ayırdığımız biliniyor. Bugüne dek Raymond Carver ve Kirli Gerçekçilik, Kafka ve Dostoyevski bölümleri hazırladık. Her üçü de Notos'un en çok ilgi gören sayıları arasında oldu.
Ekim-Kasım, 18. sayısında da Yaşar Kemal üstüne bir dosya hazırlıyoruz.
Önceki üç yazarımız için hazırladığımız dosyalar bugüne dek dergilerde az rastlanır kapsamda, uzun yıllar boyunca başucunda tutulacak nitelikte olmuştu.
Amacımız Yaşar Kemal için de aynı nitelikte bir dosya hazırlamak. Bu da elbette girişimlerimizin sonuçlarına bağlı.
En azından, meraklı okurlarının Notos'un bu sayısını bekleyeceğinden kuşkumuz yok.

Notos'un Ağustos-Eylül 15. sayısında yeni yollar...

2009-07-29T03:00:00.000+03:00

Edebiyatımızın önünü açacak yollar
• Metin Yeğin:
“Programım, yeryüzünün lanetlilerinin programı.”
• Lal Laleş ile Kürt edebiyatı ve şiir
• Bodrum’un Kültür Sanat Haritası

İki aylık edebiyat dergisi Notos’un Ağustos’ta yayımlanan 17. sayısının kapak konusu, Edebiyatımızın önünü açacak yollar başlığını taşıyor. “Kalıpların dışına çıkmak için hangi yeni biçimler denenebilir?” sorusu çevresinde, bugüne dek gündeme getirilmemiş bir yazınsal sorunu ele alan Notos, edebiyatımızın yakın geleceğine ışık tutacak yazınsal arayışları, biçimleri, deneysel edebiyatın sınırlarını tartışıyor. Hasan Bülent Kahraman, Deniz Gündoğan, Cem Akaş, Faruk Duman, Hande Öğüt, Cem Uçan, Özcan Doğan, Kaya Genç, Özcan Türkmen, Cihan Serdar Kızılcık, Ömer Ayhan, Semih Gümüş’ün yazılarıyla.
Sıra dışı bir gezgin olan Metin Yeğin de, Latin Amerika başta olmak üzere, dünyanın çok çeşitli yerlerine yaptığı gezileri, yaşadıklarını, yaptıklarını Notos’a anlattı. “Programım, yeryüzünün lanetlilerinin programı,” diyen Metin Yeğin, dolaştığı yerler için yaptığı belgesel filmlerle farklı kültürleri bizim dünyamıza taşıyor.
Şair, çevirmen, yayıncı Lal Laleş ile kendi şiiri ve Kürt edebiyatı üstüne yapılan söyleşi de derginin bu sayısının özel bölümlerinden.
Notos’un bu sayısında her zaman yaz mevsiminin odak noktasına kurulan Bodrum’un kültür ve sanat mekânlarını tanıtan Bodrum’un Kültür Sanat Haritası da var. Bölüm, Bodrum’da yaşayan ressam Turan Erol ile yazar İlker Karakaş’ın gözlemleriyle tamamlanmış.

Değişim sürüyor

2009-07-23T00:40:00.000+03:00

Notos benim için ilk günden beri edebiyat dergiciliğini dört duvar arasından çıkarıp kırlara, açık havalara, denizlere sürmenin adı oldu. Varlık nedeni buydu. Çünkü yayımladığımız önceki beş derginin son dördünün birbirine çok benzer özellikleri içinde geçen on sekiz yıldan sonra hâlâ aynı yolu yürümek bana anlamlı gelmiyordu.
Üç yıla yaklaşan bir süreden beri Notos’un tam anlamıyla ışıklı, yepyeni bir dergi olabilmesi için düşündüklerimizi adım adım uygulamaya çalışırken, satışını da olabildiğince duyarlı ölçülerle izlemeye çalışıyoruz. Bu arada edebiyat dergilerinin makus satış talihini kırma amacımızı gerçekleştiremezsek, Notos deneyimi tamamlanmış sayılamaz. Bu elbette çetin bir izlemedir ve bir kitabevinde yalnızca beş tane daha çok satılmaya başlamasını kayda değer bir veri olarak alıyor, sonraki sayıyı da bu veriye göre izliyorsanız, işte o zaman dergi yayımlamayı hak ediyorsunuz demektir.
Bugüne dek Notos’un bir tek sayısının satışında tam yanıldım. “Erotik Edebiyat” konulu 13. sayının (aynı zamanda NotosÖykü’nün Notos’a dönüş yaptığı sayı) satışının artacağını düşünüyordum, tersi oldu. Üstelik bu sayı, Notos’un tasarımında ve içeriğinde yenilikler yaptığımız bir sayıydı da; öyleyse, 12. sayıya göre yüzde 16,5’luk satış kaybı nasıl açıklanabilirdi?
Notos’un her sayısı yayımlandıktan sonra yakın çevremizde küçük bir kamuoyu yoklaması yapar, değerlendirmeleri alırız. Bundan epeyce yararlanırız. Bu yoklama sırasında aldığımız uyarılardan, okurlarımızın “Erotik Edebiyat” başlığı bulunan bir dergiyi almaktan hâlâ kaçınıyor oluşunu çıkardık. Demek ki erotizm konusunu kapağına çıkaran bir dergiyi almaktan, taşımaktan, belki evde okumaktan kaçınan okurlarımızın hâlâ olabileceğini unutmamamız gerekiyordu. Bu elbette erotizm ile edebiyat ilişkisinden uzak durmak anlamına gelmiyor; yalnızca içinde yüzdüğümüz suyu daha iyi tanımamız gerektiğini gösteriyor.
Neyse ki sonraki iki sayının satışı hemen toparlanmayı sağladı. 14. sayıda satış yüzde 6,4 arttı. 15. “Dostoyevski” sayısı, yüzde 11,1 daha artarak, en çok satılan ikinci sayı oldu. Bunu, Dostoyevski’nin bizde de en çok ilgi gören, merak edilen, okunan yazarlardan biri oluşu yanında, bu sayının bugüne dek edebiyat dergilerinde yapılmış en kapsamlı başvuru sayısı olarak hazırlanmasına bağlamak gerekir.
Notos’un edebiyatla ilgili her konuya açık bir penceresi olmasını önemsiyorum. Aktüel bir duruş da onu tamamlıyor. Belki popüler alanlara yaklaştıkça kendini koruma güdüsüyle doğal reflesklerimiz hemen devreyi kapıyor. Gene de Notos’u eline alan her okurun, dergiyi karıştırırken her sayfada durmasını, ilgisini çekecek bir minik haber, bir öykü ya da bir konu bulmasını amaçlayarak, iki ay boyunca her gün düşünüp tasarlayarak hazırlanmış bir dergiyi elinde tuttuğu duygusunu almasını amaçlıyoruz.
Sonunda Notos ile kendine özgü bir edebiyat beğenisi, duruşu, alımlama biçimi kazanabileceğini düşünen okurlar kazanmak, benim aklımdan hiç çıkmaz. Öte yandan, Notos’u daha özgürleştirecek asıl adım, bu kez eleği çok sıkı, giderek seçkinci tutumuyla edebiyatı uçlara çıkarak yakalamayı amaçlayan, bambaşka bir dergi yayımlamaktır. Bunu yapabilirsek, hem ikisi birbirini dengeleyecek, hem de Notos’un kendini değerleme ölçütleri değişecektir.

Atölye'de nasıl çalışıyoruz?

2009-06-26T20:51:00.001+03:00

Yaratıcı Yazarlık Atölyesi’nin ilgi görüp görmeyeceğini baştan bilmiyorduk. Daha doğrusu, ilgi göreceğini belki biliyorduk da, bu ilginin boyutları bizim beklentilerimizi karşılayacak mıydı, bundan emin değildik.
Yoksa neyi, nasıl yapacağımızı neredeyse bir yıl boyunca düşünmüştüm. Denebilir ki, iyi tasarlanmış, hangi konuları nasıl işlediğimizde en somut sonuçları alabileceğimizi adamakıllı düşündüğüm bir program, Atölye’nin iskeletini oluşturacaktı. On haftalık programın karşılıklı tartışma ve yorumlama biçiminde yürüttüğümüz hemen her dersinde yoğun biçimde uyguladığımız metin çözümleme çalışmasının amacı, katılımcıların etkin bir alış veriş içinde yeni düşüncelerle karşılaşmasını sağlamaktı.
Memduh Şevket Esendal, Vüs’at O. Bener, Füruzan, Ferit Edgü, Cemil Kavukçu ya da Barış Bıçakçı’nın öykülerini yalnızca farklı yazınsal seçimleri birbiriyle karşılaştırarak çözümlemiyor, her öyküyü sözcük sözcük, tümce tümce, hem anlam, hem de dil düzeyinde açımlamaya da çalışıyoruz. Katılımcıların, Demek ki böyle düşünüp yazılmalı, diyebilmesi, yazılanlardan önemli dersler çıkarmak sayılır.
Derslerin tek yanlı bilgi aktarımı biçiminde yürütülmesini aklımdan bile geçirmedim. Kimsenin bir başkasının bilgisine gereksinmesi olduğunu sanmıyorum. Öğrenilecek bilgiler herkesin ulaşabileceği kitaplarda duruyor, onlardır asıl bilgi kaynağımız. Evet, derli toplu bir sunuşla derse başlamak gerekir elbette, ama o sunuşlar sırasında hemen karşılıklı tartışmaya da dönüşmeli dersler.
Bu yöntemin tek sakıncası, tartışmada ipin ucunun kaçması, katılımcıların dersin konusunu kendi özel ilgi alanlarına çekmesi olabilir. Belki asıl konudan uzaklaştığımız dakikalar epeyce de olmuştur, ama tedirgin edici bir sorun yaşamadık. Kaldı ki, Yaratıcı Yazarlık Atölyesi, katılımcılarını kendi seçmiyor. Böyle bir amacı da yok. Atölye bütün meraklılara açık. Birbirini tanımayan, birbirinden bazen çok farklı kişiliklere, alışkanlıklara, bilgi ve becerilere sahip katılımcıların tümünün birden ilgisini derse aynı ölçüde odaklamak olanaksızdır. Elbette herkes düşüncesini belirtecek, yorumlara katılacak, böylece kendi bilgisini sınayacaktır. Bu aynı zamanda gerçek bir katılım da sağlar. Yoksa yaptığımız işin adı atölye olmaz.
Notos Yaratıcı Yazarlık Atölyesi’nin belki en belirgin farkı ders günü dışında her hafta bir gün yürüttüğümüz Serbest Zaman uygulaması. Katılımcıların dilediği her konunun ele alınabildiği Serbest Zaman’ları, çok büyük ölçüde katılımcıların yazdıkları metinlerin okunup değerlendirilmesi biçiminde yürütüyoruz. Herkesin öncelikli isteği de bu elbette. Kendi başına yeterliğini ölçemeyen yeni yazarların çevrelerinde danışabilecekleri kişilerin kolayca bulunduğu söylenemez. Pek az kişi sahiptir bu olanağa. Demek ki Atölye bu eksikliğin giderilmesi için büyük bir fırsat yerine geçiyor. Bunun farkındayım.

Yoğun metin okumaları
Atölye’nin üçüncü döneminin dördüncü grubuyla çalışmalarımız tamamlanmak üzere. Dört grupta toplam 66 kişiyle çalışmış oldum. Bu arada 66 katılımcının kaç öyküsünü okuduğumu hatırlamıyorum (not tutmam gerektiğini anladım). Gene de en az yüz elli öyküyü Serbest Zaman içinde okuyup birlikte tartıştığımızı, anlayıp yorumladığımızı söyleyebilirim. Yüz elli öyküyü (bu arada çok az sayıda deneme ve eleştiri yazısını) kendi başıma bir kez okuyup sonra da bir aradayken bir kez daha okuyup değerlendirmekten söz ediyorum.
Metinlerin nasıl başlayıp nasıl bittiği; hangi sözcüklerin nerede nasıl doğru ya da yanlış kullanıldığı; diyalogların nasıl kurulduğu, gereksiz sözlerle kalabalığa boğulup boğulmadığı; kişilerin metin içindeki gerçekliği; kapalılık ve açıklık; gerçekle kurmaca arasında kurduğu ilişkiler; yazınsal dili kullanma konusundaki eksikler; düzanlatım içinde de doğru dürüst bir Türkçeyle derli toplu metinler yazabilmenin yolları; her zaman daha iyisinin nasıl yapılabileceği gibi bir dizi konuyu içeren ders programıyla on hafta boyunca yoğun biçimde içli dışlı olan her katılımcı, kendine bir yol çizmek için gereken yakıtı alabilir.
Sonunda, on hafta uzun olmamakla birlikte, kısa da olmayan bir süre. Yarım ders yılına yakın. Bu süreyi okuma, yorumlama ve yazma etkinliğiyle geçirmek, daha başlangıç döneminde bile duruşumuzu değiştirebilir. Atölye’yi tamamlayanların en çok sözünü ettikleri kazanım, bakış açılarının değişmesi oluyor. Bu, aslında bizim için arayıp da bulamayacağımız, belki hak etmediğimiz bir övgü sayılır. Öte yandan, katılımcıların okudukları ve yazdıklarıyla ilgili bakış açılarının değişmesi, yazarlık serüveninin yarısına doğru yapılmış bir atak sayılır bence.
Notos Yaratıcı Yazarlık Atölyesi’nin İstanbul’da yürütülen en yoğun yaratıcı yazarlık atölyesi olduğunu söyleyebilir miyiz, bilmiyorum, ama amacımız buna ulaşmak.

Cihat Şener'den Hayatımız Sınav

2009-06-14T11:26:00.004+03:00

Cihat Şener alışageldiğimiz eğitimcilerden çok farklı.
Gençlere öğüt vermek yerine yol göstermeyi, anne babaları yönlendirmek yerine çocukların yolunu açmayı, öğretmekten önce anlamayı, sınavlarda başarılı olmak yerine hayatta başarılı olmayı, gerçekçi ve anlamlı olanı seçmeyi öneriyor.
Sıra dışı bir sağduyu ve dinginlik içinde, bir can yoldaşı ve ev içindeki en yakınımız gibi...

• Başarının ve mutluluğun ölçütü
• Çocuğum okula gitmek istemiyor!
• Özel okul seçimi doğru mu?
• Ergen çocukla iletişim kurma güçlüğü
• Ergenlik mi zor, gençlik mi?
• Sınavda başarısızlığın sonu felaket mi?
• Genç olmak mı zor, anne baba olmak mı?
• Genç kız olmak mı zor, genç erkek olmak mı?
• Dışarıdaki hayatın tehlikeleri
• Üniversitenin de ama’sı var!
• Meslek sahibi olmak için üniversite zorunlu mu?
• İş ararken neler göz önünde tutulmalı?

Ve bunlar gibi bir dizi soruya yanıt vermeden,
geleceğimizle ilgili kararlar vermeyelim...

Cihat Şener 1953’de doğdu. İzmir Atatürk Lisesi ve Marmara Üniversitesi Matematik Öğretmenliği Bölümü’nü bitirdi. Çeşitli öğretim kurumlarında otuz dört yıl öğretmenlik, yöneticilik, danışmanlık yaptı. On dört yıl önce HBB TV’de başlayıp TV8’de yürüttüğü eğitim ve gençlik programlarını “Hayatımız Sınav” adıyla uzun yıllardan beri TRT’de sürdürüyor. Evli, iki kız babası.

Notos-Yaşam 175 s. • 14,5*21,5 cm • Haziran 2009 • 13 TL

Notos Yaratıcı Yazarlık Atölyesi

2009-05-26T15:00:00.009+03:00

Notos Yaratıcı Yazarlık Atölyesi epeyce eski bir tasarının ürünü. Notos Kitap'ı oluşturduğumuz sıralarda, dergi yayıncılığı, kitap yayıncılığı, blog ve internet sitesi alanlarında özgün yapılar oluşturmaya karar vermiş, bunların tümünü bütüncül bir yayıncılık tasarısını tamamlayan sacayakları gibi düşünmüştük. Yaratıcı Yazarlık Atölyesi de o günlerde somutlanmamış, ete kemiğe bürünmek için bir buçuk yıl bekleyecek bir tasarı olarak sacayaklarından birini oluşturacaktı.
2008’in ilk aylarından başlayarak Yaratıcı Yazarlık Atölyesi’ni önce kâğıt üstünde somutlamaya başladık. Bazı temel çıkış noktaları bizim için vazgeçilmezdi.
• Bizim dışımızda da pek çok yaratıcı yazarlık atölyesi bulunduğuna göre, Atölye katılımcılarına kendimize özgü katkılar yapabilmeli, böylece ayırt edilmemizi sağlamalıydık.
• Öteki yaratıcı yazarlık atölyelerinin deneyimleri bizim için önemliydi. Hem İstanbul’dakileri araştırdık, hem Ankara’dakileri. İstanbul’daki atölyeler daha çok çeşitli ünivesite, dernek ya da vakıfların bünyesinde, tanınmış yazarların yönetiminde oluşturulmuş atölyelerdi. Denebilir ki, katılımcıların yazdıkları metinlere odaklanmaktan çok, yazma etkinliği üstüne çeşitli düzeylerde ve zenginlikte düşünce alışverişinin olduğu atölyelerdi. Oysa biz doğrudan yazılanara odaklanmalı, böylece yararlılığı en üst düzeye tutmalıydık.
• Bu anlayışımıza en yakın örnek Ankara’daki UMAG’dı. Hem UMAG’ın çalışma biçimini araştırdık, hem de çeşitli atölyelerin çalışma programlarını, sürelerini.
• Bu arada on hafta olarak belirlediğimiz Atölye’nin fiyatını uzun uzadıya tarttıktan sora belirledik. Katılımcıların ödeyeceği tutar öyle belirlenmeliydi ki, hem kendimize denk tuttuğumuz öteki atölyelerinkinden aşağıda olmalıydı, hem de verebileceğimizi düşündüğümüz zamanın ve emeğin anlamlı bir karşılığı.
• En önemlisi, öteki atölyelerin yaptığı programlardan farklı, didaktik olmayan, bilgi vermek yerine uygulamaya dönük, bu arada uygulanabilir, yararlı bir program oluşturmak, sanıldığından çok zamanımızı aldı. Edebiyat ve Felsefe ile Şiir dersleri için dışarıdan katkı almaya baştan karar vermiştik. Cemâl Bali Akal ile Turgay Fişekçi de bu iki ders için biçilmiş kaftandı.
• Öte yandan, her zaman yaptığımız gibi, Atölye için de ciddi, nitelikli bir tanıtım çalışması gerekiyordu ve bunun için hem gazetelerin kütür-sanat sayfalarında haber yayımlamaya çalıştık, hem de ancak belli mekânlara astığımız posterler ve yaygın biçimde dağıttığımız broşürlerle tanıtım çalışmamızı yürüttük.
1 Aralık 2008’de, atölyemizin yirmi kişiden oluşan ilk grubuyla çalışmaya bu hazırlık sürecinden sonra başladık. Bizim için önemli ve heyecan verici bir deneyim olacaktı. Her şeyden önce, yararlı olmaktı amacımız, yararlı olamadığımızı görmekten daha kötüsü düşünülemezdi bizim için.
1 Aralık 2008’den bu yana geçen üç çalışma dönemindeki dört grubumuzla yaptığımız çalışmayı da sonraki yazıda değerlendireceğiz.

Okuyorum Meydan Okuyorum ilanları ve eleştiri

2009-05-16T01:20:00.010+03:00

İlk kez, bir yoruma verdiğimiz yanıtı yorum yerine alıyoruz. Çünkü "Okuyorum Meydan Okuyorum" kampanyasına ilişkin, "Notos adı artık bütünü anlatıyor" başlıklı haber-yorumumuzla ve Notos'un kitap eklerine verdiği ilanlarla ilgili yorum yapan Hakan Bey'in eleştirileri hem önemli, hem de ister istemez Notos'un kendini belki bir kez daha somut biçimde açıklamasını gerektiriyor. Şöyle ki:

Hiç kuşku yok ki Hakan Bey bir sistem eleştirisi yapıyor. Hakları yanları vardır bu eleştirinin.
Bu eleştirinin Notos için de geçerli olduğunaysa, nasıl katılabiliriz?
Çok özlü biçimde belirtmek isteriz:
1. Notos birkaç ilan verdiği için kitap ekleri onun kitaplarını tanıtmak için sıraya girmez. Notos yayınevleri arasında büyüklük sırası bakımından sanıyoruz ki üç yüzlerde bulunuyor. Onu sıraya nasıl sokacaksınız? Demek ki etkinliği bakımından ilk yirmi-otuz yayınevi arasında oluşu bazı bakımlardan yanıltıcı olabiliyor.
2. Notos'u sıradan bir yayınevi oarak görmeyenerin sayısı artıyor; dolayısıyla ona kendiliğinden ilgi gösterenlerin, bu farklı yayıncılık anlayışını desteklemek isteyenlerin varlığı yeterlidir. Bu nedenle de bugüne dek kitap eklerinde büyüklüğüyle karşılaştırılamayacak oranda yer almakta sıkıntısı olmamıştır.
3. Notos iki yıldan (yirmi dört aydan) bu yana yalnızca yirmi dört kitap yayımlayabildi. Demek ki her ay bir kitap ve iki ayda bir dergi için kimseye gönül indirmesi gerekmiyor.
3. Notos, geliriyle giderlerini başa baş tutabilmiş, ama bunun yanında daha tek kuruşluk birikim sağlayamamış bir yayınevi. "Okuyorum Meydan Okuyorum" kampanyasının bütün ilanlarını da kişisel bir yakınlıktan gelen sponsorluk desteğiyle verebilmiştir.
4. Notos'ta yalnızca bir kişi çalışıyor. Bir kişinin çalıştığı yerin sahibi ekonomik olarak da, şirket ilkelerine göre de, manevi olarak da patron olmaz. "Örgüt kurmak için en az üç kişi gerekir."
5. Kaldı ki Notos'un para kazanmayı amaçlaması çok olumlu bir düşüncedir. Çünkü ancak böylece kendini geliştirebilecektir. Bize göre Notos'un güçlenmesi, yayıncılık dünyamızın hiç de iç açıcı olmayan niteliğine gerçek bir katkı olacaktır.
6. "Yıllardır eleştirisini satan..." gibi sözlere yanıt verilmeyeceğini bütün okurlarımız bilir, ama bizim saydamlığımız ve kendimize inancımız açıklığımızın güvencesidir. Semih Gümüş'e onun iradesi dışında da herkes dilediği kitap için yazmasını önerebilir. Buna ne denir? Ülkede bin yayınevi, beş bin yazar var. Ama o, 1981'den bugüne, yirmi sekiz yıl boyunca, kendi istediği kitapların dışında bir tek kitap üstüne yazı yazmadı. Kaldı ki, eleştiriyle kitap tanıtım yazarlığı arasında yakınlık bile olmadığını düşünür.
7. Notos'u gerçekten tanımak, bütün olumsuz önyargıların panzehiri olabilir.

Notos adı artık bütünü anlatıyor

2009-05-08T00:03:00.005+03:00

Son zamanlarda kendimizden söz ederken yalnızca Notos diye yazdığımı fark ediyorum. Yayınevinin adı Notos Kitap Yayınevi (ya da Notos Kitap), derginin adı Notos (önceden NotosÖykü), yaratıcı yazarlık atölyesinin adı Notos Edebiyat Atölyesi, bu blogun adı Notos Blog iken, şimdilerde tümünden ya da herhangi birinden söz ederken yalnızca Notos demeye başlamışım. Kendiliğinden oldu bu. Demek ki bütün bileşenleri birbirine bağlı, öbürlerini akılda tutmadan birinden söz edilmeyen, aynı kavram çevresinde sıralanmış parçaların bütünlendiği, aynı anlayış, düşünce ve duyguyla anılmaya başlanan bir bütünden söz etmeye başlamışız. Elbette bir dünya o. Kendimiz için kurduğumuz, biz ona inanmaya çalışırken artık kendini bize daha çok inandıran, Notos. Bir marka gibi görünmeye başladığı söylenebilir mi? Öte yandan, bir takımada olarak hayalimizde kurduğumuz, kendinden başka bir şeye benzemeyen bir yurt gibi içselleştirdiğimiz Notos'u elbette bazen abartılı biçimde de anlatıyor olabiliriz. Öyle görünebilir dışarıdan.
Oysa Notos’un aylakları hâlâ yere çok sağlam basamıyor. 2009, Notos’un kendi çapında bir sıçrama yapacağı yıl olmaya adaydı; krizin önce maliyetleri yükselten, sonra kitap satışlarını azaltan etkisi olduğumuz yere mıhlanmamıza neden oldu. Toplam – (eksi) yüzde 40 dolayındaki etki az değildi ve bugün de bu olumsuz sürecin sonuna gelip gelmediğimizi tam bilmiyoruz. Gene de bulunduğumuz yerden baktığımızda, yayıncılığın şimdikinden daha kötüye gitmeyeceği öngörüsünde bulunabiliriz.
Demek ki 2009’u iyi değerlendirmek zorundayız. Sözgelimi kriz yüzünden hedeflerimizi yarıya indirmek yerine, tersine, atak davranarak ortaya çıkan boşluğu ciddi bir kazanıma dönüştürebilirdik pekâlâ, ama olamıyor. Her ay üç kitap yayımlayarak altı ay sonra bir sıçrama yapma fırsatını yakalayabilecekken, gene ancak bir kitap yayımlayabiliyoruz. Çünkü üç kitabı yayına hazırlayacak bir ekibimiz yok. Olsaydı böyle bir ekibimiz, sanırım üç kitap yayımlamaya yetecek sermayemiz olmadığı için, bunu gene yapamayacaktık.
Bu krizi iyi değerlendiremeyeceğimizi içimiz burularak görüyoruz, ne yazık ki, koşullarımız böyle. Kaldı ki, bu arada ayakta durma endişesinin yaptığı baskı da var. Notos Yaratıcı Yazarlık Atölyesi bu endişenin öldürücü olmasını önleyen, bozulmaya başlayan gelir-gider dengesine kararlılık veren, kriz döneminin atlatılması için güvenceye dönüşen, denebilir ki tam zamanında uygulanmaya başladığımız çalışmamız oldu. Notos Yaratıcı Yazarlık Atölyesi’nin özelliklerini, sonuçlarını, Notos için anlamını da öteki bütün çalışmalarımızdaki saydamlığıyla paylaşabiliriz...

OKUYORUM MEYDAN OKUYORUM

2009-05-02T17:30:00.006+03:00

R Vitamini ile çalışmalarımız, Notos Kitap Tanıtım Kampanyası’nın Strateji Raporu’nun hazırlanmasıyla ikinci aşamasına geçti. Strateji Raporu için titizlikle yapılan düşünme, tartışma sürecinin sonunda ortaya çıkan Rapor için yaptığımız ortak değerlendirme toplantısında, Kampanya’nın stratejisi kesinleştirildi. Elbette bu arada ortaya atılıp karar verildikten sonra uygulamaya sokulacak yeni çalışmalar da olacaktır. Ama önümüzdeki adım, ilk somut ürünleri vermek.
Kampanyamız yalnızca Notos Kitap’ın ve Notos’un tanıtımını amaçlamakla kalmayacak, aynı zamanda bir kitap okuma kampanyası olarak da yürütülecek. Bir kitap okuma kampanyasını 2009’un ilk haftalarında kitapla ilgili meslek kuruluşlarına (yazar ve yayıncı örgütlerine) önermiştik. Değil mi krizin etkileri yayıncılık sektörünün temel direklerini de yerinden oynatabilecek kertededir, hiç değilse bir kitap okuma kampanyası açılabilir, kampanya için yazılı ve görsel medyanın gönüllü desteği alınabilirdi. Beklendiği gibi, ilgilenen olmadı. O zaman, hiç değilse biz kendi çapımızda okumayı yücelten bir çıkış yapalım, diye düşündük. Kendi çevremizi etkilemek de yeterdi. R Vitamini ile bunu da konuştuktan sonra, tanıtım stratejimizin ana sloganı ortaya çıktı: Okuyorum meydan okuyorum.

Bir küçük sponsor desteği kullanmak
Bu strateji oluşturulduğu sırada sıfır (“0”) bütçemiz olduğunu veri almıştık. Bu en önemli gerçeğimizdi. Sonra da irili ufaklı sponsorlarımız olabileceğini, olursa biraz da para harcayarak kampanyayı güçlendirebileceğimizi tasarladık. Neden sonra kendi cüssemize uygun, bize sınırlı bir destek vermeye gönüllü bir sponsor bulduk. Alacağımız maddi destekle kampanyamızı ilanlanla da destekleyebilirsek, “Okuyorum meydan okuyorum” sloganını üstelik maddi bir güce de dönüştürebilirdik. Şimdi bunun eşiğindeyiz.
Hemen Mayıs ayından başlayarak, Notos Kitap’a kişisel yakınlıklarımızdan doğan ilginin sonunda yaratılmış küçük sponsorluk desteğini önce ilanlarda kullanacağız. Bir grup gazetenin kitap ekleriyle kültür sanat sayfalarında yaklaşık on beş ilan vermeyi planladık. Ardından ilan pazarlıklarını yaptık. Sonra da bu olanağımızı R Vitamini ile paylaştık. “Okuyorum meydan okuyorum” sloganıyla bu sloganın içeriğinin yanı sıra özellikle yeni yayımlanan kitaplarımızla Notos’un edebiyat dergiciliğindeki etkin konumunu öne çıkaran ilanlar, hiç kuşku yok ki Notos için yepyeni bir durum yaratacaktır.
Bu ilanlardan nasıl bir sonuç bekliyoruz? Önce şunu belirtmemiz gerekir ki, kitap ve dergi ilanları, büyük bir medyanın uzun süreli kamyanyası biçiminde olmadıkça, somut karşılıklar vermeyebilir. Şu demek ki, satışları artırmayabilir. Bizim öngörümüz, vereceğimiz ilanların Notos’un kitap ve dergi satışlarını yüzde 5’ten çok etkileyemeyeceği yönünde.
Böylece ilanlara ayrılan bütçe boşa harcanmış mı olur? Elbette hayır. Sözgelimi ilk kez yeni yayımladığımız bir kitabın, Ölümsüz Olduğumuz Zamanlar romanının çıkışını duyururken birkaç kitabımızı okurlara bir kez daha hatırlatacağız. Böylece bir duyuruyu daha etkin biçimde yapmış olacağız. Öte yandan, Notos için verdiğimiz ilanlar, üstelik ülke çapında dağıtılan bir derginin, daha hâlâ onun varlığından haberi olmayan okurlarına duyurusunun yapılmasını sağlayacaktır ki, bunun da kısa erimde olmasa bile, uzun erimde kalıcı sonuç vermesi beklenir.
İlanların Notos Kitap’ın varlığına katkısı olur mu? Elbette Notos Kitap markasının bilinirliğine, kurumsal kimliğine bu ilanların somut katkısı da olacaktır. Bunu da uzun erimli bir kazanç olarak kaydedebiliriz.
Bu düşüncelerle R Vitamini’nin yedi kişilik genç ekibinin yaratıcılığı, üç hocasının gözetimi, Notos’un da katkısıyla “Okuyorum meydan okuyorum” kampanyasını başlatıyoruz. Bu arada “Okuyorum meydan okuyorum” kampanyasının R Vitamini tarafından oluşturulan stratejisi neler içeriyor, ilanlar dışında, sıfıra yakın bütçeyle daha neler yapmayı planlıyoruz, bunları da anlatacağız.

Ölümsüz Olduğum Zamanlar

2009-05-02T16:00:00.002+03:00

Aşk ve gerçeklik arayışının gizemi...

Aşk nedir? Gerçeklik var mı? Sahiciliğinden kuşku duymadığımız olgularla algıladığımız yaşam birbiriyle örtüşmediğinde var olma gücümüz azalıyor mu?
Muammer Kırdök, bu sorular çevresinde dönen olayların izinde, okuru gizemli bir yolculuğa çıkarıyor, imgelerle örülmüş mistik bir dünyanın sınırlarına getiriyor. Bulanıklığın arttığı, anımsamanın ve anımsanmanın değerini yitirdiği belirsiz bir zaman diliminde sevdiğini arayan çaresiz bir adam, şaşırtıcı serüvenini anlatıyor.
Ölümsüz Olduğum Zamanlar sonuna dek merakla okunan bir roman, edebiyatımızda yeni ve güçlü bir çıkış, Muammer Kırdök'ün ilk romanı.

Notos Edebiyat-Roman • Nisan 2009 • Kapak Mehmet Ulusel • 330 s., 19,00 TL

Notos'un Nisan-Mayıs 15. sayısında Dostoyevski...

2009-03-25T15:00:00.004+02:00

DOSTOYEVSKİ
Daha 1000 yıl okunacak

Margaret Atwood küresel krizi yorumladı
“Hep ben, ben, ben dönemi bitti.”

Zoraki Yahudi Roni Margulies anlattı
Türkiye’de Yahudi olmak

Okur gözüyle Masumiyet Müzesi

İki aylık edebiyat dergisi Notos’un Nisan’da yayımlanan 15. sayısının kapak konusu, Dostoyevski başlığını taşıyor. Kimilerine göre “dünya edebiyatının gelmiş geçmiş en büyük yazarı”, kimilerine göre “gerçek bir deha” olarak görülen Dostoyevski üstüne dergilerde yapılmış en kapsamlı çalışma olarak sunulan dosyada, René Wellek, D.H. Lawrence, Demir Özlü, Irwing Howe, Sabri Gürses, Georg Lukács, A. Ömer Türkeş, Marcel I. Weinreich’ın yazıları, Dostoyevski üstüne görüşler ve Dostoyevski’nin “Çam Ağacı ve Düğün” adlı öyküsü yer alıyor. Kapağında "Daha 1000 yıl okunacak" öngörüsüyle sunulan Dostoyevski özel bölümünün Notos'un 25 yıl okunmasına yol açabileceği de derginin "Sunuş" yazısında belirtiliyor.
Günümüz Kanada edebiyatının ilk akla gelen yazarı olan Margaret Atwood ile küresel kriz üstüne yapılmış söyleşi de Notos’un 15. sayısının ilgi çekici bölümlerinden. “Hep ben, ben, ben dönemi bitti,” diyen Atwood’un ABD’nin ekonomi-politiklarına yönelttiği eleştiri ve kriz yorumu, gerçek bir entelektüel yazar tutumunu örnekliyor. Küresel kriz üstüne ünlü bir yazarın gözünden yapılan ve edebiyat dergilerinde pek rastlanmayan bu değerlendirmelerin Notos'un bu sayısını daha da özel kıldığı belirtilebilir.
Derginin bu sayısında, “Türkiye’de Yahudi Olmak” sorununu Roni Margulies ilginç gözlemleriyle anlatıyor. Demokrasi, insan hakları, özgürlükler, milliyetçilik bağlamındaki görüşleri, "zoraki Yahudi" Roni Margulies'in olumlu kışkırtıcılığını örnekliyor. Ayfer Tunç ile son romanı üstüne söyleşi ve İnci Aral’ın “Yanılsama ve Fantazya” başlıklı yazısı da öne çıkan öteki bölümler.

NOTOS Nisan-Mayıs, 15 • 9 TL • 19,5*27 cm • 144 sayfa • 90 gr birinci hamur kâğıda basılı • Kapak tasarımı: Mehmet Ulusel
info@notoskitap.com Tel 212 243 49 07 – Faks 212 252 38 05

Ahmet Mithat'ın Berlin'de Üç Gün'ü

2009-03-08T15:46:00.001+02:00

“... bu kitap bir yadigâr-ı seyahat olduğundan kendi müşahedât ve ihtisasâtımdan başka şeyleri içermesini gönlüm caiz görmemektedir.”

Yalnızca gördüklerini ve hissettiklerini yazdığını söyleyen Ahmet Mithat, acaba Berlin’de neler görmüş, neler düşünmüş, neleri özellikle göz önünde tutmuştur? Önceden düşünmediklerimizi, tasarlamadıklarımızı kolay kolay görebilir miyiz?
Berlin’de Üç Gün Ahmet Mithat’ın bin sayfayı aşkın Avrupa seyahatnamesinin Berlin’i anlatan bölümünü ilk kez Latin harfleriyle okuyucuya sunarken, “Doğulu” bir aydının, “Batı”yı nasıl gördüğünü, nasıl algıladığını, dahası bugün de aynı sorun ve soruları içeren “Batı” kurgumuzu gözler önüne seriyor.
Notos Gezi Kitaplığı • Çeviren ve Sadeleştiren Zeynep Oktay • 126 s. • Şubat 2009 • 10 TL

Nasıl Bir Dergi?

2009-02-26T16:01:00.003+02:00

Bir gün edebiyat dergiciliğinin de ölümünü haber veren çanların çalacağını beklemeyelim, göremeyiz o günü. Ezici çoğunluğunu bir araya gelen genç yazarların çıkardığı 250 dolayında yerel dergi yayımlanıyor bugün ve bu tür dergiler gelecekte de elbette var olacak; ama onların da dışında, edebiyat kamuoyunun neredeyse bütününce göz önünde tutulan, bazıları büyük yayınevlerince desteklendiği için ömrünün uzun olması sağlanan, bazıları sayıları çok azalmış da olsa var olmayı sürdüren dergicilik tutkunlarınca yayımlanan dergiler, biri kapanıp öbürü açılarak, hayatımızdaki yerlerini hep koruyacaktır.
Bütün türleriyle dergicilik bugün dünden daha zor koşullarda; büyük dağıtım şirketlerinin depoları boşaldı, çalışanlar kendilerine gereksinim kalmayacağı endişesiyle mesai saatlerini geçiriyor. Ekonomik kriz, edebiyat dergilerinin varlığını elbette daha hoyratça tehdit ediyor, ama bunu biliyoruz artık. Biliyoruz ve başka türlü davranamayacağımız için, gene de ona dirençle karşı koyabilmenin yollarını düşünmek zorundayız. Bu yollar ancak ana yoldan çıkıldığı zaman bulunacak.
İki buçuk yıl önce, krizin de bulunmadığı koşullarda, belki her zamanki güçlükleri aşma endişeleri içinde, bir düşüncemi sık sık dile getirmeye çalışıyordum: Edebiyat dergiciliği artık değişmek zorundadır. Daha doğrusu, bilinen geleneksel biçimlerde dergiler gene yayımlanırken, yeni tip dergilerin oluşturulması apayrı bir önem taşımaktadır.
Tek tip edebiyet dergisi düşünülemez. Sözgelimi, içeriği bakımından seçkinci, yalın bir sayfa düzeni ve tasarımla kendini dışavuran, adamakıllı ağır çeken bir dergi yayımlamak da hayallerim arasında, ama o tür dergilerin benzerleri geçmişte de vardı, sözgelimi yayınını sürdüremeyen Geceyazısı bunun son örneğiydi. Bu tür dergilerin satış hedeflerinin de daha baştan sınırlandığı bilinir.

• Sınırların sınırı...
Öte yandan, herkesin mahkûm olduğu sınırları zorlayan, dolayısıyla bilinen kalıpları kıran, kapak tasarımından sayfa düzeninin ilk bakışta göze görünmeyen ayrıntılarına kadar ince bir işçiliğin ürünü, tasarımda görsel öğelerin alabildiğine öne çıkarılabildiği, ama bu arada tipografiyi de bir tasarım öğesi olarak kullanmayı seçen, içeriğinde has edebiyatın değerleriyle aktüel ve gözde olmayı birlikte içselleştirebilmiş, dolayısıyla birbirinden farklı nitelikteki okurları bir arada sürekli tutabilen bir dergi tasarlamaya cüret etmek gerekir.
Bu dergi, kitabevlerinin raflarında sıralanmış her türden derginin yanında orada olduğunu gösterebilmeli. Örnekse, Notos’un ilk sayıları yayımlandıktan sonra kapağını edebiyat dergisinden çok popüler dergilerin kapağına benzeten okurlar olmuştu ki, amacımıza ters değildi bu. Üstelik bu benzetmeler edebiyat dergileriyle ilgili olarak belleklerde yer etmiş eskil anlayışları gösterirken, bizi şu kararlılığa da getirir: Derginin içeriği ne kadar sağlamsa, onu sunuş biçiminde ve tasarımda da o kadar özgür olunur. Kaldı ki hem sağlam içerik, hem de yalnızca kunt bir biçim, bilinçli olarak seçkinci bir dergi anlayışını seçmemişseniz, sizi donmaya götürür.
Demek ki derginin içeriğini çekici biçimde sunmanın yolları bulunmalı. Nedeni açık: Bir derginin okurlarının tümünün eştürden bir topluluk olduğu düşünülemeyeceği için. Dergi yayıncıları çoğu kez ilkin bu noktada yanılır. Değil mi ki derginin satış hedeflerinin alabildiğine genişlemesi amaçlanıyor, o zaman birbirinden çok farklı nitelikteki okurların aynı dergiyi sürekli alması için nedenler de yaratılmalı. Giderek edebiyat dergisi okuru olmayanların bile kitapçıda ilk gördükleri anda, önce kapağından ve kapak yazılarından dergiye yönelmeleri gerektiği de düşünülmeli.
Özel uzmanlık alanlarında (şiir, öykü, felsefe) yayımlanan dergilerde yer alan metinleri sayfa sayısı elverdiğince uzun tutabilirsiniz. Oysa derginin satışı birkaç bine çıkmaya başlamışsa, ki bu bir edebiyat dergisi için çok satmaya başlamanın ipucudur, yazıların uzunluğu da sınırlanmaya başlar. Hem o derginin ilkelerine uygun olması, hem de görsel tasarımı bunu zorunlu kıldığı için. Arada sözgelimi on beş sayfalık bir yazı yayımlamak, derginin yapısında bir kırılma yaratıverir. Dokuz, on formalık bir derginin içinde yaklaşık yüz tane fotoğraf ve benzeri görsel öğe kullanılıyorsa, başka türlü düşünülemez. Kaldı ki, yayımladığınız metinlerin yazınsal-düşünsel niteliğinden kuşku duyulmadığı sürece, uzunluk da bir nitelik ölçüsü olmaktan çıkmış demektir.
Bu arada derginin içeriğinde dengeli bir dağıtım yapmak, bir çırpıda okunan metinlere yer verirken, yıllar sonra aranıp okunacak temel metinlere de yer vermek vazgeçilmez bir ilkedir. Sözgelimi roman üstüne sıkı bir eleştiri yazısının çevirisi yanında birkaç telif yazı; yeni bir romanı yayımlanmış yazarla yapılmış kapsamlı bir söyleşinin yanında çeşitli yazarlardan alınmış görüşler; yeni bir sorunu gündeme getiren bir dosya çalışmasının yanında edebiyat haberleri; derginin yorumunu içeren uzun haberlerin yanında kısacık, her okurun ilgisini çekecek haberler; ilgi çekici köşeler, bu arada aydınlık yüzlü, genç tavırlı olmak... birbirlerinden farklı okurların dergiden beklentilerini çeşitli ölçülerde karşılamanın başlıca yollarıdır.

• Dergiye verilen emek
Edebiyat dergilerinin pek çoğu önceden yapılmış tasarıları gerçekleştirerek hazırlanmıyor. Kendiliğinden biriken yazı ve ürünlerin bir araya getirilmesiyle yetiniliyor. Oysa yukarıda sözünü ettiğim türden bir derginin en az yüzde 60’ı (öykü, şiir gibi ürünlerin dışında yüzde 90’ı) o sayı için verilmiş kararların sonunda hazırlanmış olmalıdır ki, sürekli canlı, aktüel bir emeğin ürünü olabilsin; hazırlayanları sürekli ayakta tutarken, okurun ilgisini yıllar boyunca koruyabilsin. Derginin yayınını geçici bir süreyle sınırlamayı baştan düşünmemişseniz elbette.
Öte yandan, bütün metinlerin belli bir sırayla tekdüze biçimde yerleştirilmesi de düşünülemez. Değil mi ki öne çıkma savı olan bir dergidir bu, o zaman kapağından sayfa düzenine varıncaya dek, sayısız ayrıntıyı içeren, çekici bir tasarımın uygulanması gerekir. Bunun için de bir dergicinin yapacağı ilk iş, kendi alanında dünyada neler yapıldığını hem dergiyi çıkarmadan önce iyi araştırmak, hem de dergi yayımlandığı sürece bu meraktan bir an olsun uzaklaşmamaktır. Herhangi bir yerde yeni ve sözü edilen bir dergi mi çıkmaya başladı, orada sizin bildiklerinize eklenecek yeni bir bakış açısı da vardır. Bu tür bir dergi yayımlamaya kalkışanların uçan kuşu izlemesi gerektiğini söylemek bile gereksiz.
Bütün bu çabalar sonunda ulaşılabilecek satış rakamının şimdilerde 5.000 olabileceğinden bile söz edemiyoruz, ama onu amaçlamalıyız. Tanımlamaya çalıştığım türden bir derginin satışının bu sayıya ulaşması olasıdır. Zamana direnmek koşuluyla. Çünkü popüler olmayan ve ardında tanıtım için güçlü bir medya desteğinden yoksun yayımladığınız derginin aslında var olan okurlarının çoğunluğunun yıllar sonra bile dergiden haberinin olmadığını göreceksiniz. Öteki bütün gerekleri yerine getirdiğiniz sürece ve dergi kendini tanıttıkça, zaman içinde satışını artırma şansı da her zaman korunacaktır. On yıl sonra rastladığınız bir okurun, Ne güzel dergi çıkarıyormuşsunuz, dediğini duyabilirsiniz, demek ki o okur daha ilk sayıdan başlayacaktır almaya da, haberi yeni olmuştur.
Dergi yayıncılığı kitap yayıncılığıyla karşılaştırılamayacak kadar çetin iştir. Üstelik periyodik yayınların en berbat zorunluluklarından biri de, fiyatlarının maliyetlerine göre orantısız düşüklüğüdür. Bir derginin aynı teknik özelliklerine sahip bir kitaba iki buçuk katı fiyat konabilirken, siz en düşük fiyatla satıyor, dolayısıyla derginin varlığını güvence altına alacak gelirden yoksun kalıyor, büyük olasılıkla her sayıdan zarar ediyorsunuz. Bunu okurların da anladığı gün, dergilerin kurtuluş günü sayılabilir.
Notos’u ilk günden beri bu düşüncelerle ve hem niteliğinin, hem satışının hâlâ daha yukarı çekilebilme özelliklerini sürekli canlı tutup çoğaltarak yayımlamaya çalışırken, şu kriz koşullarında işlerin daha zorlaştığını acıtıcı biçimde hissediyoruz. Ama bu iş dergicilik, ölmek var, dönmek yok. Birinin güçlüklerini yenmeye çalışırken, bu yıl yayımlanmaya başlayacak, daha önce benzeri denenmemiş türde bir derginin hazırlıklarına da ufak ufak başladık. Umarım gerçekleşme şansını yitirmez, bu örneği de görürürüz. Yeni bir dergi, öncekinin ümidini de çoğaltacaktır elbette...

Dergiciliğin Yenilenme Zorunu

2009-02-20T06:00:00.004+02:00

Ekonomik krizin topyekûn etkisi bir yana, bizim üstümüze yığılan molozu bir yana. Bu arada nitelikli bir iş yapmanın o işi kendi için yapmaktan geçtiğine inananlar, sorunları alt etmenin yolunun da dışarlıklı etkenlerde değil, kendilerinde aranması gerektiğine inanır. Yoksa bir günde bir grup derginin ve son bir iki ayda tam sayısını bile bilemediğimiz pek çok derginin bir çırpıda yayınına son verilmesini elbette içim burkularak karşılıyorum. Üstelik bunlar, bizim dünyamızla kesişme noktaları sözü edilmeye değmeyecek kadar az olan medya holdinglerinin popüler dergileri. Kendilerinin verdikleri satış rakamlarına hiç mi hiç inanmamak gerekirse de, bazıları çok satışlı; buradan bakınca, hayal edemeyeceğimiz reklam gelirlerine de sahip görünüyorlar. Gene de dergidir işte, kapanıp kapanmayacakları, sapır sapır dökülen medyamızın kendilerinden menkul “dergi guruları”nın iki dudağı arasındadır. Çoğun gerekçe aynıdır: “Reklam almıyor.” Bu grupların yayımladığı en saygın dergi bana kalırsa Atlas’tır, ama pek yakında onun için de aynı gerekçeyle gelecek bir kapanış haberi şaşırtmayacaktır.
Bu arada haftalık dergiciliğin iki uçbeyinden Aktüel’in on beş günlük, Tempo’nun da artık aylık yayımlanmaya başlaması dergiciliğin siren sesi gibi haber veriyordu tehlikeyi. Aktüel’in adamakıllı zayıf düştüğü görülüyor ki, bu on beş günlük kararından yakında vazgeçip ya kapısına kilit vurulacağı ya da partneri gibi aylığa döneceği öngörüsünü yapabiliriz.
Gerçi Tempo kuyruğunu çok dik tuttuğunu yüksek sesle ilan etti. Yayın Yönetmeni Çınar Oskay Tempo’nun “yorulduğunu”, “artık başka bir kulvara geçeceğini” açıkladı. Şubat’ta çıkan aylık ilk sayısının 65.000 satıldıktan sonra ikinci basımının da yapıldığı duyuruldu, ama bakmayın, dergi ya da gazete tirajlarını artırmanın çeşitli yolları vardır. Tempo’yu gidip bayilerden ve kitapçılardan 6 liraya satın alacak 65.000 dergi okurunu bir arada görmek kolay değil. Bir kez gördüğünüzü varsayalım, bir daha göremezsiniz. Çınar Oskay’ın, “Haftalık dergiler internetle, gazeteyle, eklerle, televizyonla baş edemiyor. Bu yüzden haftalık haber yayınının ayakta kalma şansı azaldı,” sözleriyse, tam yerinde bir saptama. Gelgelelim Tempo’nun Batı’daki aylık dergiciliğin meraklılarının tanıdığı çok bilinen örneklerinden epeyce esinlendiği apaçık. Dolayısıyla Tempo, ancak yayımlayanların ayaklarını bir süreliğine yerden kesecek rakamların yanında, aylık popüler dergiciliğe niteliksel bir katkı ne yazık ki yapamıyor. Bir de şu var: Haftalık yayını sürdürememek düpedüz bir yenilgiyken, on beş günlük ya da aylık yayımlanmaya başlamak cilalanıp yeni başarılar biçiminde sunulabilir, ama bu da dergiciliğin şanından sayılmaz.

Nitelikli dergicilik yapamamak!
Bizde dergilerin de, gazetelerin de son çeyrek yüzyıllık ilkesi değişmedi. Onlara göre: nitelikli yayın satılmaz, sözüm ona ne kadar kof dergicilik yapılırsa, o kadar çok okur bulunur.
Bu kafayla pek çok dergi ve gazete batırarak başarısızlıklarıyla ün kazanmış sözde yayın yöneticileriyse, hâlâ işlerinin başında yayıncılık ceo’ları olarak duruyor. Birileri patronlarına akıl ihsan etmeli.
Bizdekiler, ara sıra sözünü ettikleri, ama tam anlamadıkları, “stil gurusu”, popüler dergiciliğin son prensi Tyler Brûlé’nin Wallpaper’ının yanına yaklaşamadıkları gibi, onun son gözdesi Monocle’ın özgünlüğünü de göremiyorlar. Onlara daha yakın duran Fabien Baron da var; onun yayımladığı GQ, Harper’s Bazaar, daha da çok Interview’un ışıltılı dünyasınıysa, ancak taklit etmekle yetiniyorlar.
Popüler dergiciliğin bizdeki asıl yaratıcısı, bir başına Ercan Arıklı idi. O da Nokta ile başlayıp sayısız dergiyle süren dergicilik serüveninin sonunda kendini yenileyememiş, belki sabrını tüketmiş, biçare kalmıştı. Bir de Kadınca yeniliğiyle Duygu Asena’yı anabiliriz. Onlardan sonra dergiciliğin özel yaratıcıları arasına bir ad daha girmedi.
Burada belki de pek çok okurumuzun üstünde durmaya değer görmediği bir yayıncılık alanından söz ediyorum, ama kendimce nedenlerim var. Medya holdinglerinden apayrı bir dünyada, edebiyat dergiciliğinin epeyce derin sularında, en uzunu on yıl, en kısası beş ay süren dergiler yayımladıktan sonra, bugün de her zamankinden daha büyük ve zorla bile vazgeçilmesi olanaksız bir tutku olarak gördüğüm dergicilikten kopamadığım, gece gündüz yayımladığım dergiyi düşündüğüm, belki bu arada krize meydan okuyacak genç dergi yayıncılarının da ümidini canlandırabileceğime inandığım için...

Dergi yayıncılığı kitap yayıncılığına benzemez
Dergi yayıncılığının kitap yayıncılığından apayrı özelikleri olduğu, tamamıyla kendine özgü sorunlarını öteki yayıncılık alanlarıyla karıştırmamak gerektiği düşünülür mü, bilmiyorum. Oysa bunu düşünmeden dergicilik yapılmaz. Alışkanlıklara bakılırsa, edebiyat dergiciliği artık can sıkıcı bir sıradanlıkla sürüyor.
Sanırım bu kalıbın kendi önüne koyduğu ilk duvar, geleneksel anlayışın dışına çıkmamak. Yayımlanan dergilerin önde gelenleri, sözgelimi Yeni Dergi’den bu yana belleklerde yer etmiş dergilerin açtığı kulvarın dışına çıkmayı ya umursamıyor ya da göze almıyor. Edebiyatın ana gövdesinden ayrılmak nasıl hep çok zor gelmişse, bu eskil kulvardan ayrılmak da zor geliyor. Bu da birbirinden çok farklı edebiyat anlayışlarına sahip yazarların birbirinin aynısı dergiler çıkarmasına neden oluyor.
Orada ilkin “ciddi” ve “ağır” olmak zorundasınız. Yoksa başkalarınca hemen eleştirilebileceğiniz gibi, kendi uykunuzu da kaçırabilirsiniz. Sınırlandıkça sınırlanan dergi anlayışı, kısıtlandıkça kısıtlanan bakış açıları, sonunda gene yalnızca aynı konumda bulunan okurların ilgisini çeker. Kaçınılmazdır bu. Bu tür dergiler dışarıdan kendiliğinden ve sürekli gelen şiirleri, öyküleri, yazıları önceden belirlenmiş bir ilkeyle sıralayıp değişmeyen bir sayfa düzenine aktardıktan sonra, macintosh’un başında geçen birkaç günlük çalışmayla yayına hazırlanabilir. Belki o sayı için kimi yazarlardan bazı ürünler, yazılar da istenmiş, bir konu üstüne birkaç yazı da kotarılmıştır, ama derginin bu bilinen hazırlanma biçimi hemen hiçbir sayıda değişmez. Böylece çok çalışmanıza da gerek kalmaz.
Sonunda hedef bellidir, satış rakamları baştaki iyimser öngörülerin yüzde yirmi-otuz altında kalır, sürprizlerle karşılaşmadan dergi sürer gider. Bu arada YaySat ya da Merkez Dağıtım ile yapılan genel dağıtımın ekonomik zorluklarına kurban etmemek için derginin dağıtımı kitapçılarla sınırlandırılır, ama o dağıtım alanındaki satışın tavanı Mesele dergisinin ulaştığı rakamlardır (yaklaşık 1.300-1.500); orada satışın dibi 200’e kadar varırken, kalburüstü olan birkaçı 500-700 arasında satılır.
Makûs talih mi! Amacınız çizdiğim bu çerçeveyle sınırlıysa, ki hemen her zaman öyledir, elbette boynu büküklükle karşılanır. Yoksa bu tür dergicilik anlayışını değiştirmeyi de düşünebilirsiniz. “Nitelikli uykular”ı unutmayı göze alıyorsanız. Son on yıldaki birkaç deneme dışında, buna uygun belirgin bir niyet görmüyorum, ama bu olmazsa, edebiyat dergiciliği de öteden beri gelen kısıtlarından kurtulamaz.
Bunda, yayınevlerinin dergi çıkarmaktan kaçınmasının payı da elbette çok. Büyük yayınevleri dergi yayıncılığını kapılarından içeriye sokmayı pek istemez. Çünkü bir ekip oluşturmanın maliyetinin yüksekliği ve o ekibin göze alınması zor çalışma yoğunluğunu görmek yayınevi yöneticilerini tedirgin eder. Üstelik bu özverili çalışmanın sonunda her zaman zarar edileceği de bilinince... Öyleyse Yapı Kredi Yayınları’nın ekonomik olanaklarıyla göğüslediği Kitap-lık dergisini, Varlık Yayınları’nın artık bir yüzyılı hedefleyen Varlık dergisini, genel dağıtımı yapılan dergiler olarak başımızın üstünde taşıyabilir, bunlara Notos Kitap’ın Notos’unu ekleyebiliriz. Bir de Sözcükler var, ardına kitap yayıncılığını takmaya hazırlanan ve sonrası yok...
Dergicilik hâlâ gönüllü, cepten para harcayarak yapılan, kurumsal bir yapıya kavuşturulması düşünülmeyen bir yayıncılık alanı. Çekiciliği tartışılmaz, ama sonu hemen hep hüzün... Oysa edebiyatımızın yeni arayış yolları ve cüret edeceği yenilikler nasıl ana akımından kopuşla gerçekleşmek zorundaysa, edebiyat dergiciliğinin de yenilikçi biçimleri bulunmak zorundadır...

Notos'un Şubat-Mart 14. sayısı

2009-02-05T05:20:00.002+02:00

• Edebiyatımızda geleceğin ustaları
Notos’un üçüncü büyük soruşturması
• Milan Kundera ile söyleşi
• Mehmed Uzun ve bir Doğu dilinin diriltilmesi
• Süryani Edebiyatı: Bilinmeyen bir edebiyatın binlerce yıllık geçmişi

İki aylık edebiyat dergisi Notos’un Şubat’ta yayımlanan 14. sayısının kapak konusu, Edebiyatımızda geleceğin ustaları başlığını taşıyor. Notos’un her yıl Şubat sayısında sonuçlarını yayımladığı büyük soruşturmaların üçüncüsünün konusunu oluşturan Edebiyatımızda geleceğin ustaları, gelecekte geçmişin ustalarıyla aynı düzeyde anılmaya aday olan yeni kuşak yazarlarının kimler olabileceği sorusuna dayanıyor. Edebiyatımızda geleceğin ustaları arasında adları öne çıkan 25 yazar Notos’un soruşturmasının sonucu olarak açıklanıyor.
Notos’un 14. sayısında yer alan, Mardin Süryani kilisesi papazı Gabriyel Akyüz’ün Süryani Edebiyatı üstüne tanıtım yazısı, bugüne dek doğru dürüst bilinmeyen bir edebiyatın binlerce yıllık geçmişi hakkında somut bilgiler veriyor.
Derginin bu sayısında, Avrupa edebiyatının en önemli yazarlarından Milan Kundera ile roman sanatı üstüne yapılmış kapsamlı bir söyleşi yer alıyor. Notos’taki ikinci söyleşi de genç yazar Kaya Genç ile, yeni yayımlanan Macera romanı sütüne yapılmış. Yasemin Yazıcı’nın Avignon Festivali, Z. Heyzen Ateş’in Portekiz izlenimleri de Notos’un bu sayısındaki gezi yazıları. Mehmed Uzun’un romanları üstüne Lal Laleş’in yazdığı yazı da, Mehmed Uzun’un Kürt edebiyatı ve Kürtçeye yaptığı katkıyı tartışıyor.

Bir ilk: R Vitamini-Notos işbirliği

2009-02-01T08:45:00.008+02:00

Notos’un yalnızca bir dergi olmaktan başka bir şey olma amacını söylemek kolay, yapmak elbette zordu. Yapabildiklerimizi yaparak iki buçuk yılı geçirdik. Bu arada öncelikle ekonomik olmak üzere, çeşitli nedenlerle ertelediğimiz, bazılarını yakında gerçekleştireceğimiz tasarılarımız da oldu. 2007’de Dünya Öykü Günü’nü düzenlemekten Notos Okur Toplantıları’na, bir ilk yayıncılık blogu deneyi olan Notos Blog’a ve bu arada okur ilişkilerine getirdiği çeşitli biçimlere kadar bir dizi alanı etkinlik alanları olarak seçerken, aslında Notos’u bütüncül bir tasarımın parçası yapmaya çalışıyorduk.
Sonunda Notos edebiyat dergiciliği için öylesine alışılmamış bir deney olmalıydı ki, sonra gelen genç kitap ve dergi yayıncıları dönüp ona bakarak kendilerine alışılmamış yeni yollar açabilsin. Edebiyat dergiciliğini geleneksel ve kalıpçı anlayışların dışına çıkarmayı amaçlarken, bu arada elbette işimizi de zorlaştırdık. Notos Kitap Yayınevi, sonunda küçücük bir ekiple kendini var etmeye, bir de şimdi ekonomik krizin aşırı yüksek maliyet ve olumsuz satış eğrilerine karşı direnmeye çalışıyor. Gene de ümitsizliğe kapılmak, boş durmak, değerlerimizin çöküntüye uğramasına izin vermek Notos’un kapının dışında bıraktığı tutumlar olmalıydı. Demek ki dergiler ve kitaplar yayımlanıp cangılın içine sürülürken yeni tasarıları da kovalamalıydık.

R Vitamini geldi
Tam bu koşulları kendi lehimize çevirmek için kafa patlattığımız sıralarda, Bilgi Üniversitesi İletişim Fakültesi’nin Reklamcılık Bölümü’nün 4. sınıf öğrencilerinin uygulama kurumu olarak oluşturulmuş R Vitamini ile Notos’un buluşması geldi ve kısaca anlattığımız sürece son önemli halkayı ekledi.
R Vitamini, Bilgi Üniversitesi’nde reklamcılık bölümü öğrencilerinin yarattığı bir reklam ajansı. Bir reklam ajansı simülasyonunun ötesinde tasarlanmış, gerçek bir ajans gibi çalışan, ama gerçek markalar ve şirketleri kapsama alanı dışında tutan, gerçekten var olan az sayıdaki "gerçek" müşterisini iletişim desteğine gereksinim duyan sivil toplum kuruluşları ya da kamu yararını, kültüre ve sanata katkıyı ön planda tutan girişimler arasından seçen bir birim. Kendini eğitirken tanıtım kampanyalarını yürüttüğü kurumlara katkıda bulunan bir gençlik ajansı. R Vitamini şimdi Notos Kitap Yayınevi'nin de reklamcısı.
Notos Kitap artık kendisi için bütüncül bir tanıtım kampanyası tasarlayan bir ajansa sahip. İlk görüşmemizin ardından R Vitamini’ne önce yazılı, sonra da birlikte yaptığımız toplantıda kapsamlı bir tanıtım sunumu yaparak başladık. Ardından karşılıklı yükümlülüklerimizi tanımlayan sözleşmemizi yaptık.
R Vitamini’nin yedi kişilik genç ekibi bundan sonraki aşamada tanıtım stratejisini tamamlayacak, hazırlanacak strateji raporunu birlikte tartışıp son biçimine getirdikten sonra da somut işlere başlanacak.
Burada en önemli sorun, bu tanıtım kampanyasının sıfır bütçeyle yapılması. Bunun ister istemez çizdiği sınırları zamanla ne kadar genişletebiliriz, bilmiyorum. Notos’a gönüllü destek vermek isteyen çevrelerin önümüze getirdiği olanakları iyi kullanma becerimize bağlı olarak, elbette çeşitli adımlar atacağız. Para harcamadan yapabileceğimiz gerilla tanıtım biçimlerini kullanacağız. Bu arada, edebiyat dergileri arasında en önde yürüyen Notos var, onu da medyamız olarak kullanacağız. Neden sonra sponsorluk anlaşmaları yapabilir, başka maddi destekler bulabilir miyiz, bilmiyorum, ama onlar da olursa, bu kez Notos için daha önce benzeri pek olmayan bir tanıtım etkinliği de yürütmeye başlayabiliriz.

Neler kazanabiliriz
Sonunda birbirine benzeyen iki kurumun Notos Kitap Yayınevi ile R Vitamini’nin hem nitelikli bir profesyonellik düzeyinde alıp hem de amatör ruhla yürüteceği çalışma, edebiyat dergiciliğimiz alanında da bir ilk olacak. Notos, R Vitamini ile ilişkisine bu nedenle büyük değer veriyor.
Bu çalışmanın sonunda Notos’un ve Notos Kitap’ın yayımladığı kitapların satışı da artar mı, bilmiyorum, ama öncelikli beklentimiz bu değil.
Notos’un bir marka olarak gitgide daha çok değer kazanması, yayıncılık dünyamızın sektörel değerlerine böylece daha etkin katkılarda bulunabilmesi, gelecekteki her türlü krize karşı direncinin çoğalması, bizim bu tanıtım çalışmalarından birinci beklentimiz.
R Vitamini’nin yürüttüğü çalışmaların bir deney yerine geçmesi ve bu deneyin yayıncılık dünyamızın bir kazanımına dönüşmesi, bizim için önemli. Bu nedenle yürüttüğümüz çalışmaları düzenli biçimde anlatıp açıklayacağız. Yakında ilk somut sonuçları görmeye başlayabiliriz.

EK

Türkiye'nin ilk ve tek eğitim amaçlı reklam ajansı:
R Vitamini
“Hayat için öğrenmeliyiz, okul için değil.”
• İstanbul Bilgi Üniversitesi’nin temel ilkelerinden biri olan bu yaklaşımın, R vitamini Reklam Ajansı ile bir kez daha hayata geçirilmesi amaçlanıyor. R Vitamini, Reklamcılık Bölümü 4. sınıf öğrencilerinin kuramsal bilgileri gerçek hayat koşullarında uygulamaları için tasarlandı. Adı, ajansın ‘çalışanları’ da olan öğrenciler tarafından kondu.
Ajans, üniversitenin Dolapdere kampüsünde, gerçek bir reklam ajansı donanımı, yerleşimi ve disipliniyle çalışıyor. Bunun için, üniversite yönetimi, kampüste bir katın büyük bölümünü bu uygulamaya ayırdı ve gerçek bir ajans ortamının oluşması için gerekli mimari tasarım desteğinin yanı sıra, ekipman desteği de sağladı.
Haluk Mesci’nin koordinatörlüğündeki R Vitamini Reklam Ajansı, çalışmalarını, reklam sektöründe uzun yıllar Müşteri Direktörü olarak görev yapmış Perran Öztopçu ve Yaratıcı Yönetmen (Yazar) olarak çalışmış olan Kadri Öztopçu’nun tam gün fiili yönetiminde sürdürüyor.
• Öğrenciler, R Vitamini Reklam Ajansı’nda, birer ‘çalışan’ konumunda: Ajansa, ‘iş başvurusu’ ve ‘iş görüşmesi’ ile, seçilerek girdiler. Her birinin şimdilik bir ya da iki ‘müşterisi’ olan ajans takımlarında, reklam yazarı, müşteri temsilcisi, stratejik planlamacı, medya planlamacı, trafiker, prodüktör olarak çeşitli görevler üstlendiler.
Ajansın sanat yönetmeni ihtiyacı ise, grafik eğitimi almakta olan öğrencilerin katılımıyla karşılandı.
Öğrenciler, gerek ajansta, gerek ‘müşteri’de meydana gelebilecek ‘gerçek hayat durumları’ karşısında neler yapmaları gerektiğini uygulama içinde öğreniyor, deneyim kazanıyor, bilgilerini hayat içinde sınayıp yetkinleştiriyorlar.
Ajansta çalışmalar bir yandan akademik takvime uygun olarak sürdürülürken, öte yandan, gerçek reklamcılık hayatının “takvimsizlik-saatsizlik-ani gelişmeler-plan bozulmaları” gibi nitelikleri de öğrencilere yaşatılıyor ve bunlar karşısında dayanıklılık ve çözüm yolları üretme konusunda deneyim kazanıyorlar.
• Ajansın ‘müşterileri’ gerçek hayatta reklamveren kuruluşların, STK’ların, reklam ajanslarının üst düzey yöneticileri olan kişilerden oluşuyor. Brifler, ajans yöneticilerinin de katılımıyla, bu kişiler tarafından “somut pazar gerçekleriyle / bilgileriyle ama kurmaca senaryolarla” hazırlanıyor, gerçek müşteri-ajans toplantılarında veriliyor. Ajansın çalışmaları, gerçek hayattaki müşterilerin ‘titizliği’ ve ‘seçiciliği’ ile takip ediliyor, değerlendiriliyor.
• Öğrenciler, ajansta ‘çalışırken’ bir yandan da, “akademik” formatlı ve özel kapsamlı sunum, konferans, atölye-workshop gibi ek eğitimlerle destekleniyor, bu çerçevede reklam sektörünün ustaları ile de bir araya geliyorlar.
• Öğrencilere, ajansta, hangi konumda çalışırlarsa çalışsınlar, günümüzde evrensel kabul görmüş ‘performans değerlendirmesi’ uygulanıyor. Kendilerine, girdikleri bu işte ne denli başarılı ya da başarısız oldukları sistem içinde gösteriliyor ve böylece, kariyer planlamalarına da ışık tutuluyor.
R Vitamini’nin Notos Kitap Yayınevi’nin tanıtım kampanyasını yürüten takımdaki öğrenciler: Duygu Yıldız, Gamze Hal, Suna Kaya, Serkan Demirbağ, Burç Sabuncu, İren İpek Karıksız. Murat Yüksel de grafiker olarak takımda yer alıyor.

Okurun sorumluluk alması...

2009-01-02T08:20:00.002+02:00

Hiç kuşku yok ki yaptığımız işi yalnızca olumsuzluklarıyla öne çıkarıp gündeme getirmek, hayıflanıp çökerek tartışmak doğru değil. Yoksa çekilip gitmek gerekir. Bugüne dek kitap ve dergi yayıncılığını bırakmadıysak, bunun asıl nedeni gelecekte para kazanma ümidimiz değil, yaptığımız işi başka hiçbir şeyle değiştirmeyecek kadar sevmemizdir. Gelin görün ki, artık tuttuğumuz kazın ayağı bile değil. Son birkaç yıldan beri belli aralarla yayıncılığın sorunları üstüne yazdığım, önceleri öteki yayıncılarla yazar örgütlerinin kayıtsız kaldığı yazılar, sonunda bu krizin dehşeti karşısında daha geniş biçimde paylaşılmaya başladı.
Geçen haftalarda Metin Celâl’in Cumhuriyet Kitap’ta, Osman Akınhay’ın Mesele dergisinde yazdığı yazıların yanında, Vatan Kitap eki de “yayıncılığın krizini” kapağa çıkardı. Bu yazılar umarım karşılığını bulur ve yalnızca yayıncı ve yazar örgütlerini harekete geçirmekle, devletin ilgili bakanlıklarını uyarmakla kalmaz, aynı zamanda kitap okurlarında da bu vazgeçilmez kültür alanını destekleme, yeni yayımlanan kitaplara ve dergilere sahip çıkma, onları daha çok satın alma bilinci yaratır.
Metin Celâl’in “yayıncılık krizde değil” sözü yerinde bir ironiydi. Çünkü yaşadığımız hem krizden de kötü, hem de süreğen bir yara. Özellikle 2006’dan bu yana kitap satışları her yıl yaklaşık yüzde 30 dolayında ciro kaybediyor. Demek ki bugün, iki buçuk yıl önceye göre, yüzde 60’a ulaşan ciro kaybımız var. Bir yıl içinde her kitaptan 1000 adet satarken, bugün ortalama satışımız 400-500 dolayında. Yayımladığımız kitapların maliyetini artık en az 500-600 adet kitabın satışı karşıladığına göre, her kitaptan zarar ediyoruz.

Yanlış çözüm arayışları
Buna karşı kimi yayıncıların buldukları çözüm yolları da duvara çarpmaya başladı. Yayımladıkları kitap sayısını artırıp dolaşım içinde kesintisiz yer almaya çalışan ticari yayıncılar, sonunda o kitapları sergileyecek raf ya da masa, satacak kitapçı bulunamadığı için, daha yüksek iade oranlarıyla depoları dolduruyor.
Sanki kitap satışları yükselmeye yatkınmış gibi fiyatları düşürmekse, bunu yapan yayıncıların deneyimsizliğini gösteriyor. Çünkü ancak yüksek satış rakamlarına ulaşan, sözgelimi 10.000’den çok satabileceğinizden emin olduğunuz kitapların fiyatını düşük tutmanın anlamı vardır, yoksa kendinize zarar verirsiniz. Bu arada kitap fiyatlarında 1 Lira gibi tuhaflıkları yapanlar, aslında haksız rekabet nedeniyle yayıncılık etiğini çiğniyor. Yayıncılık gerçek bir sektör olarak alınabilseydi, bu aymazlıkları rekabet kuruluna havale etmek de görevlerimiz arasında yer alırdı.
Geçici bir önlem olarak görülen, yeni yayımlanan kitabın ilk dağıtım adedini çoğaltmak için uzun vadeli ödeme koşulları önermekse, hiç kuşkumuz olmasın ki, aşağı yukarı o sayıda kitabın parasının geri dönmeyeceğini de boşu boşuna göze almaktır.
Çok satan kitaplara yüklenmeyi bir çözüm yolu olarak gören yayıncılar da yanılıyor. Bir yılda hepi topu 30-40 çok-satar kitap yayımlanıyorsa, bu kitaplar hangi yayınevlerinin payına düşüp onları kurtaracaktır? Öte yandan, başta şiir kitapları olmak üzere, az satılan türlerdeki kitaplar da neredeyse yayımlanmamaya, yayımlansa da kitapçıların kapısından içeri girememeye başladı. Şiirin, öykünün, denemenin, eleştirinin yayımlanıp doğru dürüst okunamadığı bir ülkede edebiyat kültürünün özgürce oluşabileceği düşünülebilir mi?
Bu arada korsan yayıncılığın sanki destekleniyormuş gibi yüzde 40’lık pazar payını sürekli koruması da karşımızda sinir bozucu bir düşman olarak duruyor. Üstelik gayri resmi korsanların dışında, bir de sürekli dile getirdiğim “resmi” korsan var ve her yerde adını görebileceğiniz bu sahteciler, emeğinizi fütursuzca çalmayı sürdürüyor. Kaldı ki yayıncıların meslek birliği de bu tür bir korsanlığın bulunmadığını öne sürüp olduğunu savunanları küçük düşürmeyi göze alıyor.
Bu tür iç sorunlarımız dışında, yayıncılık dünyasını haksız biçimde baltalayan iki odağı daha perde önüne çıkarmalıyız: İlki, ders kitaplarını MEB aracılığıyla ücretsiz dağıtan devlet, ki böylece Anadolu’daki küçük kitapçıları ve eğitime kaynak kitaplarla katılan yayınevlerini eritmiş, kitabın para ödemeden alınabilen bir ürün olduğu yanlış-bilincini yaygınlaştırmıştır.
İkincisi de, ikide bir kuponla parasız kitap dağıtan, uyduruk “100 Temel Eser” kitaplarını peynir ekmek gibi savuran gazeteler. En aklı başında olanlar bile kendi tirajlarını artırmaya çalışırken kitap yayıncılığını, dolayısıyla uzun erimde kitap okuma seferberliğini sekteye uğratıyor. Ötekileri bir an bırakıyorum bir yana, “sınırsız demokrasiperver” Taraf gazetesinin son “100 Temel Eser” kampanyasında dağıttığı kitapların çevirilerinin kimlerden alındığını ve bu yolla hangi yararları umduğunu açıklamasını bekleme hakkımız var. Yayıncılar Meslek Birliği’ne, kuponla kitap dağıtan gazetelere karşı açık bir protesto örgütlemesini öneriyorum.
Unutmayalım ki, Türkiye’de 2009 yılında sözgelimi iki çeyrek dönem negatif büyüme ya da potansiyel büyüme oranının altında dört dönem kalınması biçiminde kendini göserecek resesyon koşulları yayıncılık dünyasının dışında yaşanmayacak. Elbette kitap ve dergi satışlarını daha da aşağı çekip maliyetleri biraz daha yükseltecek resesyon olasılığı, 2009 yılında küçük ve orta büyüklükte yayıncılardan, kitapçılardan, dağıtıcılardan kapılarına kilit vuracakların sayısını artıracak. Eğer herhangi bir biçimde borçlanmış olanlar varsa, onların dayanamayacaklarını şimdiden kestirebiliriz.

Neler yapılmalı?
Bu sorunları belki bir kez daha yinelemiş olduk, ama bu krizden çıkmak, her zamankinden daha zor. Hiç değilse yapılması gerekenler için nitelikli adımlar atılabilse ve biz de bir sektörün parçası olduğumuzu görebilsek. Yayıncılığın bir sektör olamamasının asıl nedeni elbette kitap satışlarının düşüklüğü ve uzun yıllar boyunca yaşamını sürdüren yayınevlerinin bile kendilerini güvende hissedememesidir. Öte yandan, devletin yayıncılığı bir sektör olarak tanımlamamış olması da önemli bir sorun. Bu yüzden yayıncılar, sözgelimi KOSGEB olanaklarından yararlanamıyor, başvurabilecekleri kuruluşlar da yok. Ticaret Odaları bile yayıncılığı ayrı bir işkolu olarak tanımlamayı akıl etmemiş. Sanırım kurumsal düzeyde yapılacak girişimler, yayıncılığın hiç değilse bir sektör olarak anılmasını sağlayacaktır.
Krizin bütün sektörler üstündeki daraltıcı etkisi, sonunda varlığımızı tehdit ediyorsa, öteki sektörlere getirilen ve getirilmesi tasarlanan vergi indiriminden yayıncılar da öncelikle yararlandırılmalıdır. Sözgelimi Kültür Bakanlığı aracılığıyla alınacak bir kararla, yayıncılar için 2009 vergi tavanının yüzde 5 ile sınırlandırılması küçük bir destek anlamına gelir ve bu tür girişimler ayrıca yayıncılığın bir sektör olarak varoluş çabasını güçlendirir.
Kültür Bakanlığı’nın kendisine bağlı halk kütüphanelerine kitap alımını bugünkünün birkaç katına çıkarması da gerekiyor. Bugünkü kitap alımı yetersizdir ve Bakanlığın yeterli olmayan bütçesinin artırılması için Bakanlar Kurulu nezdinde girişimde bulunması beklenmelidir.
Milli Eğitim Bakanlığı’na, ücretsiz verilen ders kitaplarının yanı sıra, yardımcı kitapların alınıp kullanılmasını teşvik etmesi, bunun ilk ve orta öğretimin vazgeçilmez uygulaması olduğunu okullara belirtmesi önerilmelidir.
Maliye Bakanlığı kitap üstündeki KDV oranını yüzde 1 ile sınırlandırırken, kitap kâğıdındaki KDV’yi de yüzde 1’e düşürmelidir. Yayıncılar ile yazarlar üstünde bir yük olmayı sürdüren yüzde 17’lik stopaj vergisinin sözgelimi yüzde 1’e indirilmesi de ayrıca düşünülmelidir.
Korsan yayıncılığa karşı zaptiye önlemlerinin alınması için yeniden girişimde bulunulurken “resmi” korsanların yayıncılık dünyasında teşhir edilip etkisizleştirilmeye çalışılması için meslek kuruluşlarının bugüne kadarki çekingenliğinden kurtulup çaba göstermesi de gerekiyor.
Asıl beklentimiz de elbette okurdan. Okurun daha çok sayıda kitap ve dergi satın alması için bir kampanya başlatılması, yeterince somut sonuçlar vermese bile, belleklerde iz bırakır. Sonunda en önemli güvencemiz, okurun sorumluluk almasıdır.

Notos, bütün yorumcularına ve okurlarına savaşsız bir dünya, sonsuz barış, sınırsız demokrasi ve özgürlük, mutlu ve güzel bir yeni yıl diler.

2008-12-31T07:00:00.000+02:00

En son göstergeler ve "bir okur örneği"...

2008-12-11T08:35:00.003+02:00

Notos'un satışının, bu kriz koşullarında hiç değilse korunması büyük önem taşıyor. Kendimizi şanslı mı saymamız gerekiyor, yoksa Notos'a verilen ve başka herhangi bir dergide rastlanması pek kolay olmayan yoğun emeğin sonucu mudur, bilmiyorum: Krize karşı direnen bir dergiye sahibiz.
Notos'un yaz başlangıcı sayılabilecek Haziran ayında beklenmedik bir satış sıçraması yaptığını yazmıştım. Gelin görün ki, satış Haziran-Temmuz 10. sayımızda ne kadar artmışsa, Ağustos-Eylül 11. sayımızda da o kadar düşmüştü.
Ağustos-Eylül sayısındaki düşüş şaşırtıcı değildir; çünkü edebiyat dergilerinin satışlarının en düşük olduğu aydır Ağustos, bu yüzden kimi aylık dergiler Ağustos'ta yayımlanmıyor bile.
Bir tek şunu belirtmem gerekir: Ağustos sayısının satışı beklediğimden daha çok düşmüştü; dolayısıyla soru işaretleri üreten, can sıkıcı bir durum çıkmıştı ortaya; ama Ekim-Kasım sayısını beklemek gerektiğini düşünüyordum. Ekim-Kasım 12. sayımız önceki sayının düşüşünü geri alabilirse, bence sorun olmayacaktı. Tam da kriz öncesi koşullardaki düşüş geri alındıktan sonra, üstelik Aralık-Ocak sayısından sonrası için ciddi bir ümit besleyebilirdik.
Sonuç şöyleydi: Ağustos-Eylül sayısı Haziran-Temmuz sayısına göre yüzde 16,9 oranında düşmüştü; Ekim-Kasım sayısı Ağustos-Eylül sayısına göre yüzde 19,1 oranında artarak Haziran-Temmuz sayısının yalnızca yüzde 1,4 altında kaldı, böylece düşündüğümüz toparlanma aynıyla gerçekleşmiş oldu.
Şunu gözden kaçırmayalım: Notos'un satışının yeniden yükselip önceki düzeyine çıktığı Ekim-Kasım ayları, küresel krizin etkilerinin görülmeye başladığı özellikle Kasım ayını da içine alıyordu ve o sıralarda kitap satışlarında belirgin düşüşler olurken yayıncılık dünyasının ciddi sorunlarla karşı karşıya bulunduğuna ilişkin Notos Blog'da uyarılar yazılmaya başlanmıştı.

Buradan şu sonuçları çıkarıyorum:
1. Notos'un yukarı doğru çizdiği eğrinin sonuna gelmemize daha epeyce zaman var.
2. Notos'un ağırlıklı olarak bir öykü dergisi olmaktan çıkmaya başlayıp bir öykü dergisi olmanın yanı sıra, ağırlıklı olarak bir edebiyat kültürü dergisine dönüşme süreci, onun önünü açacaktır. Bu arada doğru bir zamanlamayla logosunun Notos olarak değiştirilmesi de yeni okurlarla buluşma sürecini hızlandıracaktır.
3. Notos şu anda en yaygın dağıtılıp en çok satılan edebiyat dergisi, ama bunu yeterli görmediğimiz için, Notos Kitap'taki çalışmamızın hâlâ en önemli bölümünü oluşturuyor. Çünkü Notos'un satış hedefinin şimdikinin en az yüzde 50 yukarıda olduğunu (en çok da yüzde 100 yukarıda olduğunu da belirtelim mi) öngörüyorum ve bunun da gerçekçi bir hedef olduğunu düşünüyorum. Buna ulaşmak için Notos'u daha da güzelleştirmemiz gerekiyor.
4. Bu öngörülere bağlı sonuncu kısa vadeli öngörüm de şu: Aralık-Ocak 14. sayı, Notos'un bugüne dek en çok satılan sayısı olacak. (Doğru düşünüp düşünmediğimi yaklaşık iki ay sonra ben de göreceğim.)
5. Bu sonuncu öngörümüz de gerçekleşirse, baştan beri belirttiğim gibi, Notos bir edebiyat ve kültür dergisi olarak tam anlamıyla bir deney olacak ve öteki alanlardaki dergilerin bir bölümüyle de yarışabilen bir dergi olmanın yanı sıra, edebiyat dergiciliğinde yeni bir kulvar açıp o kulvarda çıtayı çok yükseğe çıkaracak.
Bütün bunlar düşündüğüm gibi gerçekleşirse, daha ne isteyebiliriz.

• Bir okur örneği
Notos'un bu ilerleme sürecine bağlayabileceğim sıcak bir örnekten söz etmek istiyorum. "Örnek bir okur" demiyorum, ama "bir okur örneği" bu.
Mardin'de yaşayan, bugüne dek kendisini görmediğimiz, hakkında adından başka bir şey bilmediğimiz, ama iki kez armağan olarak gönderdiği Süryani şaraplarıyla Notos'a moral şırınga etmiş Mehmet Dinç adlı okurumuz, aynı zamanda Notos'un Mardin'deki dağıtımını ve satışını da yakından izliyor.
Dergimizin yeni sayısını Mardin'de beklediği gün göremediyse, bize bir sorun olup olmadığını hemen iletir, biz de YaySat'tan aldığımız bilgiler ışığında, kullanabileceği dağıtım bilgilerini ona iletiriz. Nitekim 13. son sayımız Mardin'de her zamanki bayiye değil de önceden bilinmeyen bir bayiye verildiği için, Mehmet Dinç ile birkaç gün süren yazışmamız oldu.
Dergi kayıp mıydı, yoksa bu son sayı Mardin'e gitmemiş miydi?..
Sonunda Mehmet Dinç YaySat Mardin Bölge Bayisi'nin izini buldu, ondan derginin hangi bayilere, kaçar adet dağıtıldığını öğrendi ve bu izciliği bize gerçek bir dayanışma örneği olarak yansıdı.
Demek ki yukarıdaki öngörülerimize şunu da ekleyebiliriz: Notos'un hem İstanbul, Ankara, İzmir gibi üç büyük ilde, hem de Anadolu'daki geri kalan 69 ilde (Notos 72 ilde dağıtılıyor) dağıtımını ve satışını merak edip izleyen 72 okurumuz bulunsa, satışımızda gözle görülür bir artış kaydedebiliriz.

Bu arada Mehmet Dinç'in YaySat Mardin Bölge Bayisi'nden aldığı bilgilere göre, Notos'un hangi bayilerde bulunduğunu buradan da duyuralım:
Notos, Mardin ve Şırnak'a YaySat Mardin Bölge Bayisi aracılığıyla dağıtılıyor.
Bulunduğu bayiler şunlar:
Sabah Büfe (Mardin Merkez)
Emirgân Market (Mardin Merkez)
Güneydoğu Kırtasiye (İdil)
Şırnak
Karataş Market (Kızıltepe)
Ölmez Bakkaliye (Kızıltepe)
Öz Bilen Market (Silopi)
Öz Kazan Market (Nusaybin)

Durum elbette ciddi...

2008-12-05T09:42:00.000+02:00

Notos’un geçen sayısının iadelerini almak için gittiğim YaySat deposunda gördüğüm durgunluk, ortalıktaki boşluk ve sessizlik ilk anda fark ediliyordu. Artık kendilerini epeyce tanıdığım YaySat depo çalışanlarına, ortalığın niçin bu kadar boş olduğunu sorduğumda, birçok derginin kapandığını, işlerin eskisi kadar yoğun olmadığını söylediler.
İstiklal Caddesi’ndeki ya da Konur Sokak’taki kitapçılardan, bizim yakın dünyamızı çevreleyen edebiyat dergilerinin yaşadığı bir geri çekilmeden söz etmiyoruz. YaySat, Doğan Yayın Holding’in sayamayacağım çokluktaki dergileriyle dışarıdan gelen pek çok dergiyi dağıtıyor. Demek ki o dergilerin reklam almayanları, satışları düşüp yeterince kârlı bulunmayanları birer birer kapanmaya başlamış bile. Öte yanda, Ciner Medya ya da Turkuvaz Medya’da da izlediğimiz, bildiğimiz, bazıları popüler dergilerden artık yayınına son verilenlerin sayısı artmaya başladı.
Bu koşullarda kendi kısıtlı olanaklarıyla yayımlanan dergilerin şansı olabilir mi?
Etkisi bizde özellikle son iki ay içinde yoğunlaşan krizin yol açtığı sorunlar kolaylıkla göğüslenecek gibi değil. İflas eden büyük kâğıtçılar var ve onların ürkütücü durumu da sorunları katmerlendirince, kâğıt için peşin para istenmeye başladı. Dolayısıyla ithal girdi oranı çok yüksek olan kitap ve dergi basım giderlerinde son iki ay içinde büyük bir artış yaşandı. Bu koşullarda kitap satışlarının da düşmeye başladığını düşünürsek, yayıncıların işinin ne denli zorlaştığı anlaşılır.
Gene de bu durumda bile hayıflanmak yerine ne yapabileceğimizi düşünelim: Bizi belki de ilk kurtaracak olan, yaptığımız işin küçüklüğüdür. Sonunda pek çoğumuz kendisinin de en etkin kişisi olduğu küçük bir ekiple çalışıyor. Geçinmek için gerekli paradan bir süre olmak bizi etkilemez. Gelgelelim, kitap yayımlamadan da olmaz.
Yayımladığımız sınırlı sayıda kitaptan vazgeçmek bizi yakın gelecekte daha çok sıkıştırmaktan başka işe yaramaz. Yanlış karardır kitap yayımlamayı durdurmak. Orta büyüklüktekilerle büyük yayıncıların görece daralması akıllıcadır elbette, çünkü onlar sonunda kendilerine yetecek sayıda kitap satış toplamına bu daralma sonunda da yaklaşabiliyorsa, o hedefte kalmak doğru, daha yukarıyı hedeflemekse en azından önümüzdeki altı ay için sakıncalıdır.
Öte yandan, kendini daha kısıtlı dağıtım ve satış koşullarına uydurmuş dergiler için de yaşama şansı vardır. Ama Notos gibi, YaySat ya da Merkez Dağıtım ile ülke düzeyinde dağıtımı yapılan, dolayısıyla baskı sayısı yüksek olduğu için maliyeti yüksek olan dergilerin işi daha zor.
Açıkçası, Notos’un 29 Kasım’da dağıtılan 13. sayısını matbaaya göndermeden önce epeyce endişelendim. Sonunda her zaman çalıştığınız matbaadan geri çevrilme olasılığı vardı ve o durumda acil çözüler bulmak da güç olabilirdi. Neyse ki korktuğum başımıza gelmedi; Notos, maliyetinin biraz daha yükselmesi dışında, can alıcı bir sorun olmadan, bu arada zaman zaman yaptığımız özel katkılarla yayımlandı. Üstelik bu kez biraz daha yenilenip yetkinleşmiş biçimi ve içeriğiyle.
Notos’un, geçen iki yıldan daha da çok ilgi çekeceğini düşündüğüm bu yeni yüzünü sonra değerlendirelim. Asıl olan içinde bulunduğumuz duumun dergi ve kitap yayıncılığı için ne denli ciddiye alınması gerektiğini düşünüp bu durumdan çıkış yollarını derinleştirmek. Son durum raporumuzu okurlarımıza verdikten sonra, bunu da bir sonraki yazıda sürdürelim.

3. yılda, Notos

2008-11-27T16:01:00.002+02:00

NotosÖykü’nün bugün edebiyat dergiciliğimizin göz önünde tutması gereken bir noktaya geldiği söylenebilir. Kısıtlı olanaklarla ve herhangi bir kurumun desteğini almadan, en çok okunan bir iki edebiyat dergisinden biri olmak elbette sevindirici.
Aslında NotosÖykü’nün önümüzdeki bir yıllık dönemde daha da yaygınlaşacağını düşünüyordum. Gelin görün ki, son birkaç yıldır kitap satışlarının aşağı doğru salınması yetmiyormuş gibi, bir de son aylarda küresel krizin etkileri üstümüze düşmüş oldu. Krizin psikolojik etkisi, bizim zavallı ülkemizde otomobil satışlarından önce kitap satışlarını etkiler. Sokaktaki insanın bile her zaman kendinden gariban gördüğü komşularımızın tümünde kitap okuma oranı bizdekinden yüksekse, daha ne denebilir.
Öte yandan, kâğıt fiyatının yalnızca son bir ayda yüzde 50’ye, 60’a varan oranlarda yükselmesi, bu arada bütün baskı maliyetinin önemli oranlarda artması, kitap ve dergi yayıncılığını artık çok, ama çok sıkıştırıyor.
Gelin görün ki, NotosÖykü’nün fiyatı, geçen iki yıl içinde hiç değişmedi. Üçüncü yılın bu ilk sayısında da dergimizin fiyatı gene 8,00 YTL. Bu arada öteki dergilerin hemen tümü fiyatlarına en az bir kez zam yaptı. Bugün önde gelen bütün dergilerin fiyatlarını kâğıt, baskı gibi teknik özelliklerini göz önünde tutarak gerçek bir karşılaştırmaya tutarsanız, NotosÖykü’nün en ucuz dergi olduğunu göreceksiniz. Üstelik geçen iki yılda arada resmi enflasyon en az yüzde 25 arttığına göre, NotosÖykü’nün fiyatının 10,00 YTL; kâğıt ve baskı maliyetindeki yüzde 40’a ulaşan artışa göre de en az 12,00 YTL olması gerekmez mi?
NotosÖykü, hem de kendi yağıyla kavrulurken fiyatını 8,00 YTL’de tutmaya çalışıyorsa, bunun iki nedeni olabilir: Ya çılgınca davranmaktadır, ki sonunda piyasa içinde bunun karşılığı yok olmaktır. Ya da okurlarına güvenmektedir, bunun da karşılığı geleceğine inançtır.
Gene de asıl önemlisi hayatta kalmaktır. Sonunda genel kriz ortamı en büyükten en küçüğe sayısız şirketin kapısına kilit vurmasına neden oluyor, bizim en yakınımızdaki medyada art arda işten çıkarmalar oluyorsa, okurlarımızdan da NotosÖykü’yü fiyat artışlarına karşı korumalarını, ona bugüne dek olduğundan daha çok sahip çıkmalarını bekliyoruz ve başka ne bekleyebiliriz...
Öte yandan, NotosÖykü bu sayıyla birlikte niteliğini çok fazla değiştirmeden, bir dönemeci daha geçtiğini gösterecek bir tasarım ve içerik değişikliğine uğradı. Artık logosu NOTOS biçiminde. Çünkü öykü dergisi olma niteliğini korurken, daha çok edebiyat dergisi olacak. Böylece yeni okurlar kazanmaya, sınırlarını daha genişletmeye, hiçbir zaman vazgeçmediği satış hedeflerine ulaşmaya çalışacak.
NOTOS, bir edebiyat kültürü dergisi. Bir dergi olmanın çok ötesine geçen anlamı ve tutumuyla ne denli önemli ve ayrıksı bir deney olduğu belki ileride daha iyi anlaşılacak...

Yayıncılık sektörüne müdahale elbette gerekir

2008-11-14T03:30:00.000+02:00

Frankfurt Kitap Fuarı’na bu kez 600’e yakın yazar ve yayıncının gidişi, en azından yayıncılığın gerçekte ne olduğunun daha çok kişi tarafından görülmesini sağlamış olabilir. Frankfurt ile karşılaştırılamayacak kadar küçük, ama bizimkinden de epeyce büyük olan Londra Kitap Fuarı’na gitmek de yayıncılığın dünyada hangi düzeylere çıktığını görmeye yetebilir. Gördüklerini sorgulayan bir yayıncı, sanırım ilkin şunu düşünür: Orada yapılanlara bakınca, bizde yayıncılık sektörünün alması gereken daha çok uzun bir yol var.
Yayıncılığın bir sektör olamamasının önündeki asıl engel elbette kitap satışlarının düşüklüğüdür. Kitap satışlarının düşüklüğü, yayımladıkları pek çok kitaptan para kazanamayan yayıncıları zor durumda bırakıyor. Bu yüzden kimileri kolayca gayrimeşru yollara saparken, doğru yoldan ayrılmayanlar da uzun yıllar boyunca sorunlarıyla birlikte yaşamaya, dolayısıyla yeterince gelişememeye katlanıyor. Üstelik kriz ortamının ekonomik ve psikolojik etkileri, yayıncıların maliyetlerini birkaç hafta içinde önemli ölçüde yukarı çekti. Krizin dalgalı etkileriyle adamakıllı zor bir yıl olarak önümüzde uzanacağı belli olan 2009, özellikle küçük ve orta büyüklükteki yayınevlerini, kitabevlerini, kitap dağıtıcılarını sıkıştırıp, herhalde bazılarını da ezecek. Kaldı ki, genel krizden de bağımsız biçimde, kitap satışları son birkaç yıl içinde sürekli aşağı inmeye başlamıştı da.

• Maliyetler nasıl karşılanablir?
Bugün 15 formalık (240 sayfalık), 1000 adet basılan bir kitabın maliyeti, kitabı eğer nitelikli, özen gösterilmiş bir ürün olarak yayımlamak istiyorsanız, yaklaşık 3.200 YTL (kdv dahil). Etiket fiyatının 17 YTL olarak belirlendiğini varsayabileceğimiz bu kitabın yayın hakları ve çeviri ücreti ya da toplam telif ücreti de yaklaşık 2.400 YTL. Dolayısıyla toplam maliyet 5.600 YTL (birim maliyeti 5.6 YTL, kapak fiyatına oranı = yüzde 33). Bu kitap dağıtıcıya yüzde 45 indirimle veriliyor. Dolayısıyla kitabın 1.000 adedinin satışından elde edilecek gelirin yüzde 78’i baştan dışarıya çıkmış oluyor. Ya da başka bir hesapla, 600 adet kitabın satışı maliyeti karşılıyor. Kalan yüzde 22’yi kâr olarak kabul edelim ki, karşılığı 3.740 YTL’dir. Bunun yüzde 15’i vergi olarak dışarı çıkınca, 3.179 YTL yayıncıya kalır. Basılan 1000 adet kitabın tamamının satıldığı varsayımıyla yaptığımız bu kazancı eriten iki önemli etken daha var: İlki, kitapların yalnızca satılanlarının parasının dağıtıcılardan yaklaşık yedi ay sonra dönmesi. Yaklaşık yüzde 12 olarak kabul edebileceğimiz yıllık enflasyonun yedi ay sonra gelecek kazancın yüzde 7’sini erittiğini de kaydedince, geriye 2.956 YTL kalır. İkinci olumsuz etken de, pek çok kitabın satışının bir yıl içinde 500-600 kadar satılıp kalmasıdır. Bu durumda satılanların yalnızca maliyeti başa baş karşılayacağı, dolayısıyla bu kitaptan hiçbir şey kazanılamayacağı ortaya çıkar ki, bir yayıncının yayımladığı pek çok kitapta aynı durumla karşılaşması onu elbette sonuna yaklaştırır. Bu arada, görünen kazançtır bu. Bu kitap için harcanan emeğin, işletme giderlerinin payı maliyet içinde görünmüyor. Onları da maliyet içine alınca, gerisini siz düşünün. Pek çok yayıncı kapıya kilidi vurmuyorsa, kitap yayımlamanın çekiciliğini başka hiçbir işle dolduramamasındandır.

• Birkaç önemli sorun
Öte yandan, 1980’lerin başında yaklaşık 100 yayınevi, 10.000 dolayında da kitabevi varmış. Oysa 2.000 yayınevinin bulunduğu bugün, 6.000 kitabevinin ayakta kaldığı belirtiliyor. Geçen hafta sonu tamamlanan TÜYAP İstanbul Kitap Fuarı’nda gerek satışların, gerek Fuar’a gelen okur sayısının (okulların topluca getirdiği küçük çocuklar sayılmazsa) kayda değer biçimde düşmesi de içinde bulunduğumuz zor dönemin göstergesi oldu. Bu arada Fuar’ın bir bölümüne dinci yayınların (önemli bir bölümü çalıntı korsan kitaplar), bir bölümüne de Kitap Fuarı’nın ruhuna ve mantığına uygun olmayan ders kitaplarının ağırlığını koymuş olması da aslında yayıncılık sektörünün genel durumunu yansıtıyordu.
Bu son iki sorun çok önemli. Yayıncılık dünyasının hem içinde, hem dışında sayılması gereken ders kitapları, sektörün en önemli bölümünü oluşturuyor. Çeşitlilik bakımından kendini göstermese de, toplam kitap satışları bakımından asıl ağırlığı ders kitapları oluşturuyor. Ama ders kitapları da hem resmi düşüncenin taşıyıcısı, hem de tüketicinin inisiyatifine bağlı olmadan, zorunlu alıma dayalı olduğu için, kültür yayıncılığının parçası sayılamaz.
Son zamanlarda naifliklerini bütün bütüne yitirmiş, kitabı artık önce ticari bir meta olarak kullanan, sonra bir düşüncenin taşıyıcısı olarak gören, kendi doğaları gereği “dinci” sayılabilecek yayınevleriyse, sektörün en önemli kitap satıcıları olarak ön safları tutmuş durumda. Aynı zamanda pek çoğu çocuk kitapları yayıncısı. Gelin görün ki, bu yayınevleri arasında çalıntı çeviri yayımlama, çevirileri tahrif etme fütursuzluğu yaygın hastalıklardan. Bu gayrimeşru alanda doludizgin çalışmalarına bakılırsa, onların bunu bir hastalık olarak görmediği belli. Belli ki gerek ekonomik, gerek toplumsal karşılıklarının yığınsallığı da onlara gitgide daha ölçüsüzce davranma serbestisi sağlıyor. Bir de iktidar çevrelerince kollandıkları düşünülürse...
Kitap Fuarı’nda dolaşırken, bu tip yayınevlerinden birinin yayımladığı Balzac’ın Vadideki Zambak kitabının künyesinde, “İngilizce aslından çevirilmiştir” yazdığını gördüm. Belli ki künyeyi o kitaptan bu kitaba kopyalarken atlanmış. Çevirmeninin sahte olduğu böylece ortaya çıktığına göre, buna da suçüstü mü denir?
Yayıncılık sektörünün, kitap yayıncılığı yapma amacı kuşkulu, kitabı yalnızca her yolu meşrulaştırarak satmaya çalışan, türedi, kaptıkaçtı yayınevlerinin çalıntı çeviri yayımlama konusundaki cesareti çok şaşırtıcı. Daha doğrusu, bizim cesaret olarak gördüğümüz hırsızlığı, onlar üstüne geçirdikleri kılıflarla adamakıllı meşrulaştırmış durumda. Çünkü hemen tümü de, ne yazık ki hem Yayıncılar Birliği üyesi, hem de kitap fuarlarının gediklileri. Elbette oralarda işgalci olarak duruyorlar; okuru kandırıyorlar; yani düpedüz sahtekârlık yapıyorlar. Bu yayınevleri, bazen de çeşitli altmarkalar oluşturarak, aynı klasikleri birbirleriyle yarışırcasına yayımlayıp satarak “yayıncılık” yapıyor. Öyle altmarkalar oluşturmuşlar ki, oralarda yayımladıkları klasiklerin tümünün çevirisi çalıntı. Düşünebiliyor musunuz: Çalıntı, korsan kitap yayımlayan “yayıncılar” ve o yayınevlerinde bu işleri yapan ücretli kişiler var ve büyük bir pişkinlikle o kitapları satıyorlar.
Öte yandan, kitap piyasasının yaklaşık yüzde 40’ının korsan baskılardan oluştuğu söyleniyor ki, gerçeği tam doğru yansıtmıyor. Bu yüzde 40’a, sanırım en az bir yüzde 10 da, adları tescilli sahtecilerin yayımladıkları çalıntı kitapları eklemek gerekir ki, onlar da elbette korsan baskılar. Bu arada yayıncılık sektörünün üretiminin yüzde 40’ını çevirilerin oluşturduğu söyleniyor ki, bu oran da içinde çalıntı çeviriler olduğu için daha aşağı çekilmelidir.
Kısacası, yayıncılık sektörü genel krizin doğrudan ve dolaylı etkileri yüzünden son zamanlarda daha sıkıntılı günler yaşıyor. Dövizin yukarı sıçrama yaptığı günlerden sonra, son bir aydır kâğıt ancak peşin parayla veriliyor. Önemli bir bölümünü peşin ödeyerek ürettiğiniz ürünün satılanının parasını yedi sekiz ay sonra alıyorsunuz: buna ticaret, bu işin yapıldığı alana da sektör denebilir mi?

Kitap ve dergi yayıncılığı sorunları aşamıyor

2008-11-09T23:30:00.000+02:00

Kitap ve dergi yayıncılığını 2006’dan bu yana her geçen gün biraz daha sıkıntıya düşüren koşullar, genel kriz ortamının gerçek etkisi yanında, özellikle yapay etkileri yüzünden ikiye katlanmış durumda. Kitap satışlarının üç yıl öncekinin neredeyse yarısına düşmüş olması, kültür yayıncılarını çoktan ipin üstünde yürüyen cambazlara dönüştürdü. Ortalama 1000’er adet basılıp bir yıl içinde ortalama 500-600’er adet satılabilen kitapların bütün kitaplar içinde büyük çoğunluğu oluşturduğunu düşünebiliyor musunuz? Demek ki bu kitapların tümünden zarar ediliyor.
Kitabın aslında bugünkünden kat kat ucuza satılabileceğini kanıtlamaya çalışan safyürek dostlarımızın yaptığı hesapların tepeden tırnağa yanlış olduğunu başka bir yazıya bırakalım... Son bir aydır sözde krizin etkisiyle kâğıtçılar peşin para almadan yayıncılara kâğıt da vermiyor. Kaç paradan? İki ay öncekine göre yüzde 50-60 zamlı fiyattan. Bu kâğıt fiyatları tamamıyla spekülatiftir, kâğıtçılık da tefecilikten büyük tefecilik.
Yarısını peşin para ödeyerek üretip satılanlarının parasını sekiz ay sonra aldığınız bir üründen para kazanılır mı? Zarar edeceğiniz kesindir. Evet, 1000 adet bastığımız kitabın maliyetinin yaklaşık yarısını peşin ödeyeceğiz; yaklaşık 500 adedinin satışı toplam maliyetini karşılayacak; sonra da 500-600 adedinin sekiz ay sonra aldığımız parasıyla yeni kitaplar yayımlayacağız. Herhalde sekiz ay boyunca da çadırda yaşayarak... Bilinçli okurlarımız bunun farkına vardıkları zaman kitap yayıncılarını “mucize yaratan insanlar” olarak görüyor ya, biz de yalnızca bu güzel sözleri duymak için yayıncılık yapıyoruz, yoksa başka bir amacımız olabilir mi!

• Sorunlara çare bulunmalı
Aslında şu sıralarda belki Frankfurt Kitap Fuarı’nı, “Türkiye Yılı”nı değerlendimek gerekirdi. Frankfurt’ta olumlu kazanımlar oldu elbette, ama onca para harcayıp yaklaşık bir yıldır hazırlandığımız, bin kişiyle çıkarma yaptığımız bir fuar da bazı kazanımlara yol açmalı. Yoksa açık yüreklilikle konuşup da Frankfurt’taki halimizden hoşnut olduğunu söyleyen yayıncı bulmak pek kolay değil. Frankfurt’ta yayıncılığın ve dünyaya kitaptan yansıyan kültürün ağırlığının altından kalkamadığımız bellidir.
Elbette bu işlerin bir ucunda devletin, resmi tutumun ve ilişkilerin oluşu baştan kocaman bir eksi’yi deftere yazıyor. Aslında kültür yayıncılığı, devletin bir ucundan bile tutmasında sakınca bulunan bir alan. Bizim ülkemizde böyle. Yoksa yayıncılığın içinde bulunduğu, belki önümüzdeki bir yıl içinde küçük ve orta büyüklükteki bazı yayınevlerinin, kitapçıların, kitap dağıtıcılarının kapılarına kilit vuracağı koşullarda, devletin destek olacağı bundan daha anlamlı bir alan var mıdır? Oldum olası devlet desteğini ret etmekten yana oldum, ama Kültür Bakanlığı, kendi varlığını hissettirmeden de yayıncılık sektörünün koşullarını iyileştirebilir, iyileştirmelidir.
Şu kriz döneminde öteki bütün sektörlerde vergi yükünün hafifletilmesi gene gündemde. Oysa onlardan da önce, kitap ve dergi yayıncılığı yapanların yükümlü bulunduğu vergilerin tavanının, hiç değilse yüzde 5 olarak belirlenmesi niçin düşünülmesin?
Sözgelimi kâğıt için sübvansiyon istenmesin; ama Kültür Bakanlığı’nın kitap alımını ayrım gözetmeksizin bütün yayınevlerine adil biçimde genişletmesi; yalnızca kütüphanelerle sınırlamayıp okulları da gözeterek kitap alımını artırması gerçek bir çözüm, haklı bir taleptir. Bunun için Kültür Bakanlığı’nın bütçesi yetersizse, ki yetersizdir, öncelikli sorumluluklardan biri olarak, konu Bakanlar Kurulu’nun önüne niçin getirilmesin?..

• Bandrol uygulaması kaldırılmalı
Bu arada, artık gitgide can sıkıcı bir hal alan bandrol uygulaması da var. Bandrol uygulamasının hem yanlışlığını, hem de saçmalığını geçen yıl yazmıştım. Sonraki bir yazımda da konu ettiğim gibi, yalnızca bir yayıncımızın olumsuz eleştirisiyle karşılaşmış, “Emeğimi korsanlara yedirtmem,” diyen bu yayıncımıza derdimi anlatmaya çalışmıştım; bu arada, “Haklısın...” diyenler daha çoktu çevremde, ama bunu adamakıllı sorun eden bir yayıncıyla da karşılaşmadım. Yoksa ben mi yersiz bir vahamet içindeyim ya da bürokratik eziyet ve saçmalıklarla yalnızca biz mi karşılaşıyoruz!
Gelin görün ki, aradan geçen bir yılda yayıncılara yararlı olayım diyen Kültür Bakanlığı gözümüzü çıkaracak yeni uygulamalar getirmeye başladı. Bandrol almak için her kitaba ayrı bir dosya hazırlayıp içine bazıları hep aynı, türlü çeşitli belgeler koymak, Ziraat Bankası’nda gişe kuyruklarında beklemek yetmiyormuş gibi, artık yeni yükümlülüklerimiz de var. Yazıişlerini yürüttüğümüz ofisimiz için geçen yıl önce Belediye’den işyeri ruhsatı, sonra da Kültür Bakanlığı’ndan Sertifika Numarası’nı almıştık; ama o da yetmedi, geçen aylardan başlayarak yeni belgeler istenmeye başladı. Biri, yayıncıların meslek birliklerinden birinden, “yayıncılık yaptığına ilişkin faaliyet belgesi”: Oysa sözü edilen kuruluşlar tescilli meslek birliği olmadığı için, yayıncıların da bu derneklere üye olma zorunluluğu bulunmuyor. İkincisi, kitapları bastırdığımız matbaanın, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nden alacağı, “kitap basabileceğine ilişkin” sertifikanın kopyası: Oysa kitaplarımızı basamayacak matbaalara gitmemiz zaten anlamsız ki, kendi kitaplarımızı Kültür Bakanlığı’ndan daha çok düşünürüz.
Bu arada Ticaret Odası’ndan alınan “faaliyet belgesi”ni de her altı ayda bir yenileyip bandrol dosyasına koymanız gerekiyor. Ömrümüz boyunca varlığını korumayı amaçladığımız yayınevimizin durumunu her altı ayda bir niçin gözden geçirip bunu da Kültür Bakanlığı ile paylaşalım ki? Bu konuda duyarlığı olan yetkililer yayıncıların izini vergi dairelerinden pekâlâ sürebilir?
Bu arada bandrolle ilgili çeşitli başvuruları Kültür Bakanlığı’nın internet sitesinden yapıyoruz, ama ikide bir yapılan değişikliklerle orayı da arapsaçına döndürmekten hoşlanan birileri var. Bir uygulama en az birkaç yıl değişmeden sürmeli ki, orası Bakanlık olabilsin. Devletin bir bakanlığının hâlâ kurumsallaşamaması bir yana, bu haliyle gecekondu gibi durması düşünülebilir mi?
Türlü çeşitli belgeleri her kitap için yüzlerce kez dosyalayıp bandrol almaya gittiğinizde, masadaki memurları aşma güçlükleri de çıkabilir. Kimileri birer Murtaza’dır elbette. Karşınızdaki memur iki dudağının arasından çıkacak bir cümleyle dosyanızı hemen elinize verebilir.
Uzatmayalım, her kitap için bandrol alırken katlandığımız eziyetler çoğalıyor. Bu eziyetler “korsan yayıncılığı önlemek” içinmiş. Oysa bugüne dek korsan yayıncılığı önlemede yüzde birlik katkısı olmayan bu bürokratik uygulamalar yalnızca bizi canımızdan bezdirdiğine göre, korsanların işi de böylece biraz daha kolaylaşmış oluyor.
Bana kalırsa Yayıncılar Birliği, her şeyden önce, başka yerde örneği bulunmayan bandrol uygulamasının kaldırılması için girişimde bulunmalı; çağdaş ve demokrat bir kültür hizmetinden yana olduğu düşünülen Kültür Bakanı Ertuğrul Günay da bu uygulamaya kendi bakanlığında son vererek bir iz bırakmalı.
Üstelik en önemlisi, olası bir otoriter, faşizan yönetim, hiç kuşkunuz olmasın ki bir gün mutlaka, sessizce bandrol vermeyerek ya da kimine verip kimine vermeyerek ya da vermeyi hiçbir gerekçe göstermeksizin geciktirerek, canımızı gerçekten acıtacaktır. Bandrol onların, devletin ellerine verilmiş gerçek bir silahtır. Bu da bandrole karşı çıkmamın asıl gerekçesi.
İlgili kuruluşlar, sanırım şu soruyu da bütün yayıncılara sormalı: Bandrol uygulamasından yana mısınız?

Tekno-Mağara'nın Ötesi

2008-10-29T09:08:00.002+02:00

Milenyumsonrası Kültür İçin Gerilla Yazarın Rehberi

• Amerikan toplumunun vicdanı.
• Roman ötesi bir roman.

Harold Jaffe Amerikan toplumunun vicdanı olan entelektüeller arasında, kendine özgü düşünme ve davranış biçimiyle göz önünde tutulması gereken bir yazar. ABD’de herkes bir köşeye sinip sakıncasız konularda kalem oynatırken, Harold Jaffe, Bush yönetimiyle, yönetimin borazanı olan basınla, kayıtsız yazarlarla, dünyadan habersiz okurlarla uğraşıyor. Eleştirilerini birbirinden ilginç kitaplarında dışavuran, kitaplarını büyük yayınevleri yerine doğrudan ilişki kurduğu küçük ve sıra dışı yayınevlerinde yayımlayan, muhalif duruşundan kesinkes ödün vermeyen Harold Jaffe’nin son kitabı, politik bir belgesel-roman denebilecek, ama bir türe tam anlamıyla sokulması da olanaksız kitabı Tekno-Mağara’nın Ötesi – Milenyumsonrası Kültür İçin Gerilla Yazarın Rehberi. Tekno-Mağara’nın Ötesi, on dört sert siyasal metinden oluşuyor ve bu metinlerde anlatılanların nasıl bir araya getirildiği şaşkınlık ve ilgiyle okunuyor. Türkiye’deki okurların ilgisini yaygın biçimde çekmeye aday Tekno-Mağara’nın Ötesi, muhalif duruşu yanında, deneysel romanın alabileceği biçimleri örneklemesi bakımından da ilginç bir kitap.
Edebiyat-Belgesel Roman • İngilizceden çeviren Turan Parlak • Editör Cihat Taşçıoğlu • 183 s. • Kasım 2008 • 15 YTL

NOTOS KİTAP, TÜYAP KİTAP FUARI'NDA

2008-10-28T15:00:00.000+02:00

NOTOS KİTAP, 1-9 KASIM GÜNLERİNDE YAPILACAK TÜYAP KİTAP FUARI'NDA, 2. SALON 406C NUMARALI STANDINDA.

Nancy Yi Fan, Kılıçkuş

2008-10-11T02:40:00.000+03:00

KÜÇÜK ÇİNLİ KIZIN ROMANI.
Nancy Yi Fan’ın 12 yaşında yazdığı Kılıçkuş,
Amerika’da çok satan kitaplar arasına girdi.

“Ne getirdi ki savaş bize?
Korku, nefret, acı ve ölümden başka.”
– KUŞSAL KİTAP, ESKİ YAZIT

Taşbağırlı Orman’ın kestane kuşlarıyla kardinal kuşları birbirlerine düşman kesilmişti. Efsaneye göre, yalnızca Büyük Ruh’un oğlu Kılıçkuş kötülüğü yenebilir ve bu topraklara barış getirebilirdi. Gerçek miydi Kılıçkuş, yoksa bir efsane mi? Kılıçkuş ormanı kurtarmak için zamanında gelebilecek miydi… yoksa onlar için çok mu geç olacaktı? Nancy Yi Fan, Taşbağırlı Orman kuşları ile onların kahramanlığı, cesareti ve barışı sağlamadaki kararlılık ve becerikliliği üstüne, on iki yaşında yazdığı, insanı saran bir romanla karşımızda.
Nancy Yi Fan çocukluğunun ilk yıllarını 1993’te doğduğu Çin’de geçirdi. Yedi yaşına geldiğinde ailesiyle birlikte ABD’ye göç etti. Hayatı boyunca tutkunu olduğu kuşlar, Kılıçkuş’u yazmasının ilham kaynağı oldu. Terörizm ve 11 Eylül konusunda vicdanıyla hesaplaşırken rüyasında savaşan kuşları gören Nancy. romanını dünyaya barış mesajları verebilmek için yazdı. Florida’da ailesiyle oturuyor.
İngilizceden çeviren Toros Öztürk • Kapak Mehmet Ulusel • 206 s. • Ağustos 2008 • 16 YTL

Jean Webster, Sevgili Düşmanım

2008-10-11T02:35:00.002+03:00

• Kadın erkek ilişkileri, kadın özgürlüğü, liderlik,
pedagoji üstüne bir başyapıt.

Yirminci yüzyılın başlarında, Amerika’nın orta boy kentlerinden birinin “cemiyet hayatı” içinde yaşayan genç bir kadın, çok sevdiği iki insanın isteğiyle John Grier Yetimler Yurdu’nun yöneticiliğini üstlenir. O andan başlayarak gözü hayatın gerçekliğine açılır, ayakları suya erer. Sallie öz benliğinin, içindeki gizilgücün ayırdına varır. İç çelişkileri, tutarsızlıkları, duygusal gelgitlerinin ardından bağımsız bir birey olmayı, kendi iç sesine kulak vermeyi seçer. Artık eski Sallie McBride’ın yerinde, küçük dönüşümleri, iyileştirmeleri kendine dert edinen, mutluluğun yalnızca iki kişilik bir dünyada bulunamayacağını anlayan, güçlükler karşısında dirençli, adanmış bir kadın vardır… Kızıl saçlı, cesametli, elinizi uzatıp dokunabileceğiniz, gerçek, kanlı canlı, büyüleyici bir kadın…
Büyük Amerikan yazarı Mark Twain’in ikici kuşaktan yeğeni olan, en olgun çağında hayata gözlerini yuman Jean Webster’ın son başyapıtı olan Sevgili Düşmanım, insana iyimserlik aşılayan, sürükleyici bir roman olmanın yanı sıra, çığır açmış öncü düşüncelerin izdüşümlerini içeren bir roman.
İngilizceden çeviren İbrahim Yıldız • Kapak Mehmet Ulusel • 262 s. • Ağustos 2008 • 18 YTL

NotosÖykü’nün Ekim-Kasım, 12. sayısı çıktı

2008-09-30T13:45:00.002+03:00

• KAFKA Bir efsanenin doğuşu
• ’Patafizik ve Edebiyat
• Çocuğunuzu kitapçıya götürüyor musunuz?
Çocuklar İçin 20 Kitap Önerisi

İki aylık edebiyat dergisi NotosÖykü’nün Ekim’de yayımlanan 12. sayısının kapak konusu, Kafka, Bir efsanenin doğuşu başlığını taşıyor. Dünya edebiyatının sıra dışı yazarlarının başında gelen Kafka’nın 125. doğum yılı nedeniyle hazırlanan bölümün yazarları Demir Özlü, John M. Grandin, Oğuz Demiralp, Nedim Gürsel, Ahmet Cemal, Şavkar Altınel, İlknur Özdemir, Pierre Dumayet, Hande Öğüt, Sezer Duru. NotosÖykü’nün Kafka sayısı, bu konuda hazırlanmış az sayıdaki kaynaktan biri olmaya aday görünüyor.
NotosÖykü’nün Ekim sayısında, ’Patafizik ve Edebiyat ile Çocuğunuzu kitapçıya götürüyor musunuz? konuları da öne çıkıyor. Çocuklar İçin 20 Kitap Önerisi de bu sayının ilgi çekecek sayfalarından.
Derginin bu sayısının söyleşileri ise, Ekim ayında Türkçede Tekno-Mağara’nın Ötesi adlı romanı yayımlanacak olan Amerikan muhalif yazar Harold Jaffe ve yayımlandıktan sonra çevresinde yeni bir tartışma yaratmış Kayıp Gölgeler Kenti romanı üstüne Nazlı Eray ile.

Küçükken büyük düşünmek

2008-09-21T04:16:00.000+03:00

Öyle anlar vardır ki, artık herkesçe anlaşıldığını düşündüğünüz işlerin ve amaçların en yakınınızdakilerce neredeyse hiç anlaşılmadığını görürsünüz ve bu her şeyi bir an boşluğa düşürür. Çocukluk ya da ilkgençlik yıllarımın pek çok rüyasında dipsiz bir boşluğa düşerken ölüm korkusuyla uyandığım çok olmuştur. Başkalarından da duydum aynı rüyanın görüldüğünü. Niçin bilmiyorum, neredeyse otuz yıldır görmüyorum bu rüyayı. Belki insanın ancak otuz beş yaşından sonra tam olgunlaştığına ilişkin inancımla açıklanabilir bu, belki de ergenlik yıllarının sonucuydu, gerçek hayatta yaşanan boşluğun rüyanızda dipsiz bir uçurum olarak sizi içine çekmesi. Gene de o rüyaların hiçbirinde bulunmamıştır uçurumun dibi; bazen de yüzünü görmediğiniz biri sizi havadayken yakalayıp kurtarır, uyanırsınız.
NotosÖykü'nün birinci sayısının çıkışından yirmi iki ay, Notos Kitap'ın ilk kitaplarının yayımlanmaya başlamasından on yedi ay, Notos Blog'un oluştuğu günden on üç ay geçmiş, yepyeni bir internet sitesi kurma çalışmasının köktenci adımlarını atmaya hazırlandığımız günlerin de tam içindeyiz. Yaptığımız bütün işlerin aslında gerekli olup olmadığı da sorgulanabilir belki. Zamanımızı ve enerjimizi, sonuçları tam olarak elle tutulur olmayan bu işlere ayırmak yerine, daha somut sonuçlar almanın yolları bulunamaz mı?

Daha ilk günden ekonomik olanakları kısıtlı mı kısıtlı, ama hayalleri büyük, neredeyse tutunacak bir dalı bile yokken ayaklarını sağlam yere bastığını düşünen, ilk yayınlarını ortaya çıkardığı gün öteki yayınevlerinden farklı bir yayınevi olmayı amaçlayan, ötekilerle rekabet etme ümitsizliği yerine butik bir yayınevi olmayı başardıkça başını dik tutacağına inanan Notos Kitap, daha baştan iyi düşünülmüş, pek boşluk bırakılmamış bir tasarıydı aslında.
Bu tasarının hayalden gerçeğe dönüşebilmesi için neler yapılması gerektiğini dışarıda yirmi iki aydır, bu blogda bir yıldır, hem bütün ayrıntılarıyla, hem olabilen en saydam biçimiyle anlatmaya, paylaşmaya, tartışmaya çalışıyorum.

Bir blogla uğraşmak, boşa kürek çekmek; NotosÖykü Okur Toplantıları, gereksiz zaman kaybı; farklı bir internet sitesi yaratmak, çok daha sonra gündeme alınması gereken, zamansız bir iş sayılabilir; değil mi ki ekonomik sıkıntılar bizi çeşitli yönlerden sıkıştırıyor, asıl yapılması gerekenin doğrudan paraya dönüştürülebilecek işlerle uğraşmak olduğuna inanılabilir. Sorunu çözmek için en kestirme yol neyse, hemen onun seçilmesinin zorunda olunduğu düşünülür.
Küçük düşünmek, sanırım budur.

Notos Kitap başından sonuna bütüncül bir tasarıydı; başına nelerin geleceğini kestirmek zordu, zorunlu nedenlerle ömrü kısa da sürebilirdi; ama adım adım neleri yapmayı amaçladığı belliydi. Bu arada bazı kararlardan vazgeçip yeni kararlar alma, yeni tasarılar oluşturma biçimindeki canlı hayatı onu yakın gelecekte sözgelimi yeni kitap dizileriyle iç içe geçirecekken, bugün düşünmediğimiz başka yeni tasarıları da adım adım önüne koyabilir.
Onun yirmi iki ay sonra geldiği noktanın, aslında herhangi bir bağımsız, kişisel yayıncılık girişiminin gelebileceği noktadan daha ileri sayıldığı belirtiliyor ve kendine özgü bir kimlik kazanma süresi de pek çoklarından kısa oldu. Notos Kitap, bugüne dek 20 kitap, 11 sayı dergi yayımlamış bir yayınevi olarak belki bizim amaçladığımızdan da daha iyi bir noktada bulunuyor. Asıl önemlisi, bu noktadan ileri gidilebilir mi, yoksa tıkanmak üzere mi, bunu görebilmek.

Notos Kitap en yakın köşeyi bundan sonraki bir yılın sonunda dönebilecek ve ondan sonra da upuzun bir yol önünde görüldü görülecekken, bugüne dek kurulmuş hayallerin yerine kestirme çıkış yolları aramak, aslında büyük tasarıyı iskambil yuvası gibi dağıtır. Yapacağım, duygusunu taşımakla atılır adımlar. İradeciliktir, ama geçeceğimiz açık kapı budur. Sabır göstermeden, tuttuğunu koparacak kadar dirençli olmadan, önümüze koyduğumuz hedefe ulaşmak için elimizden gelenden daha çoğunu ortaya koyma isteğini göstermeden, çalışmadan ve cüret etmeden, zorluklara karşı kazanma inancı olmadan, o kapıdan geçmek olanaksızdır.
Yirmi iki aydan beri gözümüzün önünde santim santim yükselen evden çıkıp şatoya geçmenin olanaksızlığı apaçıkken, köşeyi dönünce beyaz badanalı bir gecekondunun kapısını gösterirler size ve kısa bir süreliğine rahat bir uyku çekmek için düşünmeksizin o kapıdan içeri girmek, hayat belirtilerini öldürmektir.
Notos Kitap gibi kısıtlar içinde yola çıkmış bir kitap ve dergi yayıncısı, hiç kuşku yok ki, küçükken büyük düşünmeden yoluna devam edemez. Küçükken büyük düşünmedikçe, bir adım sonrasını göremez...